Rritja e fundit e çmimeve të energjisë në Rumani ka nxjerrë në pah një nga dobësitë kryesore ekonomike të vendit dhe të Europës: varësinë nga importet e lëndëve djegëse fosile, sipas studiuesve të Romanian Economic Monitor (RoEM), një projekt i Fakultetit të Shkencave Ekonomike dhe Administrimit të Biznesit (FSEGA) të Universitetit Babes-Bolyai (UBB) në Cluj-Napoca.
Ata vërejnë se çmimi mesatar i energjisë elektrike në Rumani është trefishuar krahasuar me periudhën para pandemisë, i ndikuar nga goditjet në tregun e energjisë dhe paqëndrueshmëria gjeopolitike. Në të njëjtën kohë, rënia e kostove të teknologjive të energjisë së rinovueshme po i bën investimet në energjinë e gjelbër më tërheqëse, duke e kthyer tranzicionin energjetik në një mundësi për të forcuar sigurinë dhe konkurrueshmërinë.
Balazs Marko, nga RoEM-UBB FSEGA, shpjegon se rritja e fortë e çmimeve të energjisë, e cila solli uljen e konsumit, u shkaktua nga disa faktorë: rimëkëmbja e fuqishme e kërkesës pas pandemisë, reduktimi i eksporteve ruse të gazit pas luftës në Ukrainë dhe paqëndrueshmëria në Lindjen e Mesme, e cila u intensifikua pas vitit 2023. Këto zhvillime prekën si familjet, ashtu edhe kompanitë. Skemat e kufizimit të çmimeve ushtruan gjithashtu presion mbi buxhetin e shtetit përmes kompensimeve ndaj furnizuesve, duke kontribuar në zgjerimin e deficitit fiskal. Nëse fragmentimi gjeopolitik thellohet, paqëndrueshmëria e tregut të energjisë mund të mbetet e lartë edhe në vitet e ardhshme, paralajmëron Balazs Marko.
Eksperti thekson se luhatshmëria e çmimeve të energjisë elektrike është rritur ndjeshëm në Rumani dhe në tregjet e tjera europiane. Çmimi mesatar i energjisë elektrike në Rumani u trefishua, duke u rritur nga 45 euro/MWh në periudhën 2019-2020 në 136 euro/MWh gjatë viteve 2021-2025. Në të njëjtën periudhë, çmimi i naftës bruto Brent u rrit nga 53 dollarë në 80 dollarë për fuçi.
Në vitin 2025, Rumania importoi rreth 5 miliardë euro më shumë energji nga sa eksportoi, ndërsa importet totale të energjisë të BE-së i tejkaluan eksportet me rreth 300 miliardë euro, afërsisht 1-2% e PBB-së në të dyja rastet.
Postimi ” Çmimet e larta të energjisë nxjerrin në pah dobësinë e Rumanisë dhe BE-së ” eshte marre nga Revista Monitor.
