Qeveria po përgatit një riorganizim të politikave për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme, me synimin që bizneset shqiptare të afrohen me standardet e tregut të Bashkimit Europian përpara anëtarësimit të vendit. Ky proces pritet të kërkojë investime të reja nga bizneset në teknologji, aftësi, standarde, certifikime dhe procese më të gjelbra prodhimi, sipas Dokumentit të Politikave për NVM-të 2026-2030.
Dokumenti argumenton se tranzicioni digjital dhe i gjelbër nuk duhet të shihet vetëm si barrë për bizneset, por si pjesë e konkurrueshmërisë së tyre në tregjet europiane.
“Sipas këtij parimi, tranzicioni i gjelbër dhe digjital nuk përbën një kosto përputhshmërie, por një burim avantazhi konkurrues për ndërmarrjet që e përqafojnë atë herët”, thuhet në dokument.
I njëjti nënvizon se objektivi nuk është vetëm përafrimi i ligjeve shqiptare me ato të Bashkimit Europian, por edhe ndryshimi i mënyrës se si funksionojnë vetë bizneset.
“Objektivi nuk kufizohet vetëm në përputhshmërinë formale ligjore, por shtrihet në arritjen e një konvergjence reale operacionale të NVM-ve shqiptare me standardet, praktikat dhe kushtet konkurruese të Tregut të Brendshëm të BE-së”, thuhet në dokument.
Vizioni i dokumentit është që deri në vitin 2030 Shqipëria të ketë “një ekosistem modern, dinamik dhe konkurrues të NVM-ve”, të integruar në Tregun Unik Europian.
Qeveria synon që bizneset shqiptare të rrisin kapacitetet digjitale, të përmbushin standarde më të larta mjedisore dhe të jenë në gjendje të konkurrojnë në tregjet europiane dhe globale.
Dokumenti parashikon orientimin e ndërmarrjeve drejt programeve të Bashkimit Europian si Horizon Europe, Digital Europe Programme dhe European Digital Innovation Hubs, si pjesë e përpjekjeve për të rritur inovacionin dhe produktivitetin.
Megjithatë, dokumenti pranon se sektori i NVM-ve niset nga një bazë e dobët.
Ndërmarrjet e vogla dhe të mesme përbëjnë 99.9% të bizneseve aktive në vend, gjenerojnë 82% të punësimit dhe 78.1% të vlerës së shtuar në ekonomi. Por, sipas dokumentit, pesha e tyre e madhe në ekonomi “nuk është shoqëruar ende me nivele të krahasueshme produktiviteti, inovacioni dhe ndërkombëtarizimi me vendet e Bashkimit Evropian”. Dokumenti rendit si kufizime kryesore “produktivitet të ulët krahasuar me mesataren e BE-së”, “performancë të dobët në inovacion”, “pjesëmarrje të kufizuar në eksporte”, “mospërputhje aftësish” dhe “akses të kufizuar në financë”.
Një tjetër problem është mënyra se si funksionojnë politikat publike për biznesin.
“Analiza tregon se problemi kryesor nuk qëndron më te mungesa e politikave, por te performanca e sistemit të politikave”, thuhet në dokument. Sipas tij, arkitektura aktuale karakterizohet nga fragmentimi mes strategjive, institucioneve dhe instrumenteve, si dhe nga lidhje të dobëta midis politikave kombëtare dhe ndërhyrjeve konkrete në nivel ndërmarrjeje.
Dokumenti synon ta ndryshojë këtë qasje duke krijuar një kuadër më të integruar për mbështetjen e bizneseve, të lidhur me produktivitetin, konkurrueshmërinë, eksportet, digjitalizimin dhe integrimin në tregje. Për sipërmarrjet shqiptare, kjo do të thotë se afrimi me tregun europian nuk do të jetë vetëm çështje rregullash të reja, por edhe investimesh të reja për të përmbushur standardet, praktikat dhe kushtet e konkurrencës në Bashkimin Europian.
Postimi ” Dokumenti, qeveria përgatit bizneset për tregun e BE-së, kosto të reja për standarde e digjitalizim ” eshte marre nga Revista Monitor.
