Vendet evropiane po shqyrtojnë mundësinë që kompanitë e energjisë dhe operatorët e infrastrukturës kritike të marrin kompetenca më të gjera për t'u përballur me dronët. Sipas planeve në diskutim, ata do të mund të zbulojnë, bllokojnë dhe rrëzojnë mjetet ajrore pa pilot që përbëjnë kërcënim për objektet e tyre.
Iniciativa lind si përgjigje ndaj rritjes së inkursioneve ajrore dhe sulmeve hibride që nga fillimi i luftës së Rusisë kundër Ukrainës në vitin 2022. Frika kryesore është se një sulm me dron mund të dëmtojë rrjetet elektrike, duke lënë miliona qytetarë pa energji ose ngrohje. Përfaqësuesit e sektorit energjetik paralajmërojnë se goditje të tilla mund të sjellin ndërprerje të shërbimeve, ndërkohë që riparimi i pajisjeve të dëmtuara mund të zgjasë me muaj.
Franca, ndër të parat që lëvizin
Franca është ndër vendet që kanë hedhur hapat e parë. Në gusht, parlamenti francez miratoi një ligj që u jep operatorëve të autorizuar të infrastrukturës kritike të drejtën të zbulojnë, të bllokojnë elektronikisht dhe të rrëzojnë dronët pranë objekteve të caktuara. Autoritetet synojnë që deri në vitin 2027 të pajisin më shumë objekte jetike me sisteme mbrojtëse.
Pranë Parisit po zhvillohet edhe një program testimi që vlerëson teknologji të ndryshme, që nga pajisjet për bllokimin e sinjaleve elektronike deri te dronët përgjues. Sistemet moderne janë në gjendje të identifikojnë kërcënimet dhe të reagojnë brenda pak sekondash, me synimin për të shkurtuar kohën nga zbulimi i dronit deri te neutralizimi i tij.
Gjermania, Austria dhe Polonia
Gjermania po shqyrton gjithashtu përfshirjen e kompanive në masat kundër dronëve, ndërsa Austria ka bërë të ditur plane për t'u dhënë kompetenca të ngjashme operatorëve të infrastrukturës kritike. Polonia ka shkuar më larg, duke vendosur sisteme kundër dronëve dhe duke autorizuar njësi të posaçme sigurie që t'i neutralizojnë ata pranë objekteve energjetike.
Paqartësitë ligjore
Pavarësisht përparimit teknologjik, mbeten pikëpyetje ligjore lidhur me autorizimin e ndërhyrjeve dhe përgjegjësinë për pasojat. Rrëzimi i një droni mund të shkaktojë dëme materiale ose të plagosë njerëz, prandaj kompanitë kërkojnë garanci ligjore përpara se të marrin përsipër këtë funksion. Teknologjia po ecën me ritëm të shpejtë, por rregullat për përdorimin e saj mbeten prapa.
Për kompanitë energjetike, ky zhvillim shënon kalimin nga riparimi i dëmeve pas sulmeve drejt parandalimit të tyre. Sfida për Evropën është të përcaktojë jo vetëm mënyrën se si mund të neutralizohen dronët, por edhe kush ka të drejtë të ndërhyjë dhe kush mban përgjegjësinë.
