Kontrata tip mes prodhuesve me përparësi (impiantet deri në 15 MW kapacitet) dhe Furnizuesit të Tregut të Lirë (FTL) duket se nuk po gjen dakordësinë e palëve.
Në një letër drejtuar Entit Rregullator të Energjisë (ERE), Shoqata Shqiptare e Energjisë së Rinovueshme (Albanian Renewable Energy Association -AREA) kundërshton draftin e ri, duke theksuar se ndryshimet prekin marrëveshje të nënshkruara në një regjim të mëparshëm rregullator.
“Ndryshimet e propozuara prekin kontrata të nënshkruara më parë, të cilat janë konceptuar dhe zbatuar mbi një regjim të caktuar ligjor, ekonomik dhe rregullator,” thuhet në dokument. Shoqata thekson se investimet janë bërë mbi bazën e këtyre kushteve dhe mbi pritshmërinë për një marrëdhënie afatgjatë të qëndrueshme.
Një nga pikat kryesore të kundërshtimit është eliminimi i konceptit të “çmimit vjetor” në kontrata.
“Çmimi vjetor nuk është thjesht një element teknik i kontratës. Ai është një element thelbësor i modelit ekonomik të investimit,” thekson AREA.
Sipas saj, prodhuesit ndërtojnë planet financiare, shlyerjen e kredive dhe operimin e centraleve mbi bazën e një çmimi të parashikueshëm.
Shoqata paralajmëron se ndryshimi i këtij mekanizmi mund të ketë pasoja të drejtpërdrejta në stabilitetin ekonomik të projekteve. “Nëse çmimi mund të ndryshojë në çdo moment brenda vitit, atëherë çdo kontratë afatgjatë humbet stabilitetin ekonomik dhe juridik,” thuhet në letër.
AREA shkon më tej duke argumentuar se kontratat afatgjata nuk duhet të jenë objekt ndryshimesh të përsëritura.
“Një kontratë që në fillim parashikohet si marrëdhënie afatgjatë nuk mund të bëhet objekt ndryshimesh të përsëritura sa herë që një institucion e sheh të nevojshme,” theksohet në dokument. Sipas shoqatës, një qasje e tillë rrezikon të krijojë precedent ku çdo kontratë ekzistuese mund të ndryshohet në çdo moment, duke cenuar besimin e investitorëve.
“Ky precedent do të ishte shumë i rrezikshëm për sektorin,” paralajmëron AREA. Në letër, shoqata i kërkon ERE-s të luajë një rol më aktiv në mbrojtjen e stabilitetit të tregut dhe jo vetëm të miratojë ndryshime teknike. ERE, sipas AREA-s, duhet të vlerësojë efektet ekonomike dhe financiare të çdo ndryshimi rregullator mbi prodhuesit dhe investimet ekzistuese.
Shoqata gjithashtu i referohet kuadrit europian, duke argumentuar se Direktiva (EU) 2018/2001 kërkon që ndryshimet në skemat mbështetëse të mos cenojnë të drejtat e fituara dhe fizibilitetin ekonomik të projekteve ekzistuese./N.Maho
Postimi ” Kontrata e re mes HEC-eve të vegjël dhe FTL, AREA: Rrezik për stabilitetin e investimeve në energji ” eshte marre nga Revista Monitor.
