Çmimet e naftës në tregjet ndërkombëtare shënuan rritje të mërkurën, më 21 tetor, të nxitura nga përshkallëzimi i tensioneve në Lindjen e Mesme dhe nga ulja e rezervave në Shtetet e Bashkuara, dy faktorë që kanë rritur shqetësimet për furnizimin global me energji. Kontratat e Brent, që shërbejnë si referencë ndërkombëtare, u shtrenjtuan me 1,61 dollarë, ose 1,5%, duke u ngjitur në 110,40 dollarë për fuçi.

Edhe nafta amerikane West Texas Intermediate (WTI) ndoqi të njëjtin drejtim, me një rritje prej 1,45 dollarësh, ose 1,5%, në 99,27 dollarë për fuçi, sipas Reuters.

Diplomacia dhe paqëndrueshmëria e tregut

Ngritja e çmimeve erdhi pas një seance të martën të karakterizuar nga lëkundje të forta. Fillimisht, çmimet arritën nivelet më të larta të disa muajve, por më pas u tërhoqën kur dolën sinjale për përpjekje të reja diplomatike rreth konfliktit me Iranin. Presidenti iranian u takua në Teheran me shefin e ushtrisë pakistaneze, një bisedë që ngjalli pritshmëri për një ndërmjetësim të mundshëm.

Në diskutimet për uljen e tensioneve janë përmendur gjithashtu Katari dhe Pakistani, por mundësia për një marrëveshje mbetet ende e paqartë.

Rreziqet për transportin detar

Tregu energjetik po ndjek me vëmendje të veçantë sigurinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit dhe në Gjirin e Omanit, dy rrugë kyçe për transportin ndërkombëtar të naftës dhe të produkteve të rafinuara. Vetëm gjatë dy javëve të fundit janë raportuar të paktën 18 sulme ndaj anijeve në rajon, ndërkohë që kërcënimet ndaj infrastrukturës energjetike kanë thelluar frikën për ndërprerje të eksporteve.

Rebelët Houthi në Jemen kanë marrë përsipër sulme ndaj objekteve të lidhura me kompaninë saudite Saudi Aramco, si dhe ndaj aeroporteve në Arabinë Saudite.

Rezervat amerikane në rënie

Përveç faktorëve gjeopolitikë, çmimet gjetën mbështetje edhe te të dhënat për tkurrjen e rezervave të naftës në SHBA. Sipas Institutit Amerikan të Naftës, rezervat e naftës bruto u ulën me rreth 4,9 milionë fuçi gjatë javës që përfundoi më 16 tetor. Rënie u shënuan edhe në rezervat e produkteve të përpunuara, përfshirë karburantet.

Këto zhvillime vijnë në një kohë shqetësimesh për furnizimin me naftë dhe produkte të rafinuara, sidomos me naftë dizel. Autoritetet amerikane po punojnë së bashku me operatorët e rafinerive për të përballuar mungesat në tregun e këtij karburanti.

Çfarë ndjekin tregtarët

Lëvizjet e fundit kanë rikthyer paqëndrueshmërinë në tregun e energjisë, ku çmimet reagojnë shpejt ndaj ndryshimeve në pritshmëritë diplomatike, incidenteve të sigurisë dhe të dhënave për rezervat. Tregtarët po monitorojnë zhvillimet në Lindjen e Mesme, flukset e eksportit dhe publikimet e radhës për inventarët amerikanë, ndërsa Brent vazhdon të tregtohet mbi pragun e 110 dollarëve për fuçi.