Irani ka paraqitur një propozim për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit brenda dy ditësh dhe për rinisjen e negociatave bërthamore me Shtetet e Bashkuara. Kushti i Teheranit është që Uashingtoni të pranojë heqjen e bllokadës detare dhe lehtësimin e sanksioneve. Oferta u bë publike të hënën, më 2 nëntor, në një kohë kur përpjekjet diplomatike për përfundimin e konfliktit në Lindjen e Mesme vijojnë me ndërmjetësimin e Katarit.

Bisedimet në Doha dhe projektmarrëveshja

Delegacioni iranian u largua nga Doha pas takimeve me ndërmjetësit katarianë, megjithatë mes palëve qarkullon një projektmarrëveshje dhe mundësia e një raundi të ri bisedimesh mbetet e hapur. Një zyrtar që njihet me ecurinë e negociatave theksoi se largimi i iranianëve të dielën nuk lidhej me ndonjë vështirësi në tryezë.

Sipas zëdhënësit të Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmaeil Baghaei, bisedimet bazohen në një plan me shtatë hapa që Teherani e paraqiti në shtator. Ky plan synon rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe përfundimin e bllokadës detare amerikane. Fillimisht, zbatimi ishte parashikuar të zgjaste shtatë ditë, por autoritetet iraniane tani pohojnë se, nëse arrihet marrëveshja, procesi mund të mbyllet brenda dy ditësh.

Kërkesat e Teheranit

Irani kërkon:

  • heqjen e bllokadës ndaj porteve iraniane;
  • lehtësimin e sanksioneve që godasin eksportet e naftës;
  • një armëpushim që të shtrihet edhe në Liban.

Propozimi parashikon gjithashtu që anijet që lundrojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit të ndjekin një korridor detar të rënë dakord mes Iranit dhe Omanit, nën mbikëqyrjen e palës iraniane. Baghaei nënvizoi se asnjë marrëveshje përfundimtare nuk mund të vihet në zbatim dhe ngushtica nuk mund të rihapet pa u hequr bllokada amerikane dhe pa u adresuar kërkesat e Teheranit.

Qëndrimi i Uashingtonit

Deri tani nuk ka asnjë tregues se administrata amerikane e ka pranuar ofertën. Presidenti Donald Trump e kishte hedhur poshtë më herët planin fillestar iranian. Ai ka thënë se bisedimet kanë qenë produktive dhe se Shtetet e Bashkuara nuk do të kryejnë sulme të reja kundër Iranit përpara zgjedhjeve të mesmandatit të 3 nëntorit, ndonëse nuk ka përjashtuar veprime të tjera ushtarake.

Në ndërkohë, Kina bëri të ditur se gjatë gjysmës së parë të nëntorit do të dërgojë një të dërguar të posaçëm në Iran, Oman dhe Arabinë Saudite, me synimin për të ulur tensionet në rajon.

Rëndësia për tregjet e energjisë

Ngushtica e Hormuzit renditet ndër rrugët më të rëndësishme detare për transportin ndërkombëtar të naftës dhe të gazit natyror të lëngshëm. Kufizimet e lundrimit gjatë konfliktit kanë pasur ndikim të ndjeshëm në furnizimin me energji dhe në çmimet e saj në tregjet globale, ndaj çdo zhvillim në bisedime ndiqet nga afër nga investitorët dhe vendet importuese.