Çmimet e naftës shënuan rritje pasi Presidenti amerikan Donald Trump bëri deklarata që i kanë forcuar shqetësimet e tregjeve se lufta mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit nuk ka gjasa të përfundojë së shpejti. Nafta Brent, që shërben si referencë kryesore për tregtinë ndërkombëtare, u shtrenjtua me 1.6% dhe arriti në 94.25 dollarë për fuçi. Në të njëjtën kohë, kontratat e së ardhmes për naftën amerikane West Texas Intermediate (WTI) u rritën me 1.3%, duke u tregtuar në 87.62 dollarë për fuçi.
Shkak për lëvizjen e çmimeve u bë një postim i Trump në platformën Truth Social, ku ai iu referua edhe Ngushticës së Hormuzit:
“Nuk na duhet një marrëveshje me Iranin. Ato kohë kanë kaluar prej kohësh. Ne kemi paratë e tyre, qindra miliarda dollarë, dhe kemi Ngushticën e tyre!”
Mesazhi i kreut të Shtëpisë së Bardhë ka rritur pasigurinë në tregjet e energjisë, pasi lë të kuptohet se Uashingtoni synon të vijojë presionin ekonomik mbi Teheranin, në vend që të kërkojë një marrëveshje të shpejtë për t’i dhënë fund konfliktit.
Analistët: Pozicionet e palëve mbeten të pandryshuara
Andy Lipow, president i Lipow Oil Associates, e interpreton qëndrimin e Trump si një strategji presioni afatgjatë.
“Presidenti mund të jetë duke menduar se, nëse i jepet mjaftueshëm kohë, bllokada ekonomike ndaj Iranit do ta detyrojë atë ose të negociojë me SHBA-në, ose do të çojë në ndryshimin e regjimit, ndërsa ekonomia iraniane shembet”
, tha ai.
Megjithatë, Lipow paralajmëroi se Teherani mund të ndjekë një rrugë krejt tjetër:
“Iranianët mund të kenë ide të ndryshme dhe të vazhdojnë të sulmojnë infrastrukturën në Lindjen e Mesme, duke shkaktuar rritje të çmimeve dhe duke e detyruar Presidentin të ulet në tryezën e negociatave”
.
Sipas tij, asnjëra palë nuk ka lëvizur nga kërkesat e veta.
“Në çdo rast, nuk më duket se pozicioni negociues i ndonjërës palë ka ndryshuar. Irani kërkon përfundimin e bllokadës, heqjen e sanksioneve dhe shpalljen e një armëpushimi që të përfshijë edhe Libanin. SHBA-ja kërkon që Irani të heqë dorë nga i gjithë stoku i materialeve bërthamore dhe të lejojë kalimin e lirë përmes Ngushticës së Hormuzit”
, shpjegoi Lipow.
Hormuzi, nyja kritike e furnizimit botëror
Ngushtica e Hormuzit vazhdon të jetë një nga korridoret më të rëndësishme për transportin global të energjisë. Të dhënat e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA) tregojnë se në vitin 2025 nëpër këtë kalim kalonin mesatarisht rreth 20 milionë fuçi naftë dhe produkte nafte në ditë, afërsisht një e katërta e tregtisë botërore detare të naftës.
Lufta e ka ngushtuar ndjeshëm këtë qarkullim. Sipas Administratës Amerikane të Informacionit për Energjinë (EIA), volumi i transportit përmes ngushticës zbriti në 4.9 milionë fuçi në ditë në tremujorin e dytë të vitit 2026, nga 21.6 milionë fuçi në ditë në tremujorin e fundit të vitit 2025.
Tensionet u përshkallëzuan më tej të enjten, kur Irani njoftoi se dy supercisterna ishin dëmtuar nga mina detare, sipas Reuters. Sulmet ndaj infrastrukturës energjetike dhe vështirësitë në transport mbeten një rrezik i vazhdueshëm për furnizimin global me naftë, duke i mbajtur çmimet nën presion në rritje.