Tregu i pensioneve private në Shqipëri vazhdon të zgjerohet, por me ritëm të ngadaltë sa i përket numrit të pjesëmarrësve. Gjatë gjashtë muajve të parë të vitit 2026, skemat private kanë tërhequr vetëm rreth 1,600 anëtarë të rinj, ndërkohë që vlera e aktiveve nën administrim ka tejkaluar 10.8 miliardë lekë.
Të dhënat e Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare tregojnë se në fund të qershorit fondet private kishin 50,821 anëtarë, ose 3.26% më shumë se në fund të vitit të kaluar. Në të njëjtën periudhë, aktivet neto u rritën me gati 9.8%, duke arritur në rreth 118 milionë euro. Pra, kursimet e akumuluara po shtohen me ritëm më të shpejtë se numri i njerëzve që marrin pjesë në skemë.
Një alternativë ende pak e përhapur
Pavarësisht rritjes, pensionet private mbeten një mundësi e kufizuar krahasuar me numrin total të të punësuarve në vend. Roli i tyre bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm për shkak të plakjes së popullsisë, emigracionit dhe presionit që këta faktorë krijojnë mbi sistemin publik të pensioneve.
Njëkohësisht, po vijon puna për hartimin e reformës së re të pensioneve, ku sfida kryesore është garantimi i qëndrueshmërisë financiare të skemës. Një tregues që kërkon vëmendje të veçantë është raporti mes kontribuuesve, të cilët paguajnë sigurime shoqërore, dhe përfituesve, që marrin pension. Sa më pak kontribues të ketë për çdo pensionist, aq më i rëndë bëhet financimi i skemës publike.
Portofol i përqendruar në borxhin qeveritar
Fondet private kanë gjithashtu një karakteristikë tjetër: investimet e tyre janë fort të përqendruara në borxhin e qeverisë shqiptare. Në fund të qershorit, këto investime zinin rreth 95% të aktiveve totale. Ndonëse bëhet fjalë për instrumente relativisht të sigurta, ky orientim nxjerr në pah diversifikimin e kufizuar të portofolit.
Gjithëpërfshirja e më shumë qytetarëve në skemat plotësuese dhe forcimi i qëndrueshmërisë së pensioneve publike mbeten çështje thelbësore për të ardhurat e qytetarëve pas daljes në pension.
