Çdo vit gjatë periudhës 2027–2029 synohet të financohen 50 projekte të përbashkëta ndërmjet universiteteve dhe sektorit privat. Ky objektiv është vendosur në relacionin e projektbuxhetit për vitin 2027, me qëllim forcimin e bashkëpunimit mes arsimit të lartë dhe bizneseve dhe orientimin e kërkimit shkencor drejt nevojave reale të ekonomisë.
Investime të ulëta në kërkim dhe zhvillim
Masa vjen në një kohë kur Shqipëria vazhdon të renditet me nivele të ulëta investimesh në kërkim dhe zhvillim. Raporti i Komisionit Europian për vitin 2025 tregon se shpenzimet në këtë fushë zunë vetëm 0,19% të Prodhimit të Brendshëm Bruto në vitin 2024, shumë poshtë objektivit kombëtar prej 1% të PBB-së deri në vitin 2030.
Edhe Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD) vë në dukje se lidhja ndërmjet universiteteve dhe sipërmarrjeve mbetet e kufizuar. Sipas saj, mungesa e mekanizmave të qëndrueshëm për transferimin e njohurive dhe teknologjisë frenon zhvillimin e inovacionit në biznes.
Grante për kërkuesit dhe Horizon Europe
Krahas projekteve të përbashkëta, projektbuxheti parashikon:
- mbështetje për 112 kërkues shkencorë në vit, përmes granteve për projektet kërkimore në universitetet publike;
- zgjerimin e pjesëmarrjes në programin europian Horizon Europe, me synimin për të mbështetur 20 projekte në vitin 2027, po aq në vitin 2028 dhe 23 projekte në vitin 2029.
Megjithatë, përtej financimit, sfida kryesore mbetet kthimi i kërkimit shkencor në zgjidhje konkrete për sipërmarrjet, në zhvillimin e produkteve dhe shërbimeve të reja, si dhe në rritjen e konkurrueshmërisë së ekonomisë shqiptare.
