Shteti po jep çdo vit më pak para nga buxheti për të mbuluar fondet që nuk sigurohen skemën e sigurimeve shoqërore nga të ardhurat dhe skemat suplementare.
Rritja e të ardhurave nga kontributet që paguajnë punonjësit dhe bizneset po mbulojnë një pjesë më të madhe të pensioneve, duke ulur nevojën që qeveria të financojë skemën me para nga taksat. Kjo ka lehtësuar barrën mbi buxhetin e shtetit.
Një pjesë e fondeve që më parë shkonin për të mbuluar deficitin e skemës së pensioneve mund të përdoren për qëllime të tjera, si financimi i bonuseve të pensionistëve në fund të vitit ose masa të tjera mbështetëse.
Të dhënat zyrtare nga ISSH tregojnë se në vitin 2025 subvencioni nga buxheti për skemën e sigurimeve shoqërore zbriti në 10.2 miliardë lekë, ose 0.38% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), niveli më i ulët i pesë viteve të fundit. Në vitin 2021, ky financim arrinte në 26.5 miliardë lekë, ose 1.42% të PBB-së, çka tregon se varësia e skemës nga buxheti është ulur ndjeshëm.
Në vitin 2025, subvencioni për skemën e sigurimeve shoqërore zbriti në rreth 10.2 miliardë lekë, nga 13.5 miliardë lekë në vitin 2024 dhe 26.5 miliardë lekë në vitin 2021.
Në krahasim me vitin 2021, financimi shtesë nga buxheti është ulur me rreth 16.4 miliardë lekë (rreth 170 mln euro), ose me afro 62%.
Skema e pensioneve vazhdon të shpenzojë më shumë sesa mbledh nga kontributet, por diferenca që duhet të mbulojë buxheti është bërë më e vogël. Kjo e ka lehtësuar buxhetin e shtetit dhe ka krijuar më shumë hapësirë financiare për masa të tjera në favor të pensionistëve.
Një pjesë e kësaj hapësire mund të përdoret për financimin e bonuseve të fundvitit, shtesave mujore apo programeve të tjera mbështetëse, megjithëse kursimet nga subvencioni nuk kalojnë automatikisht dhe tërësisht për bonuset.
Një nga arsyet kryesore është rritja e të ardhurave nga kontributet e sigurimeve shoqërore. Rritja e pagave, shtimi i punësimit formal dhe deklarimi i pagave më të larta kanë rritur shumën që punonjësit dhe bizneset derdhin çdo muaj në skemë.
Por ulja e subvencionit lidhet edhe me një zhvillim më pak pozitiv, pasi një pjesë gjithnjë e më e madhe e pensionistëve nuk po arrin të marrë pension të plotë.
Sipas të dhënave zyrtare në vitin 2025 rreth 55.2% e pensionistëve të pleqërisë përfitonin pension të pjesshëm, nga 52.1% në vitin 2024. Pra, më shumë se gjysma e pensionistëve marrin pagesa të llogaritura mbi më pak vite kontributesh dhe jo pension të plotë.
Pensionet e pjesshme janë zakonisht më të ulëta, pasi përfituesit nuk kanë plotësuar vitet e sigurimit që kërkohen për pension të plotë. Për rrjedhojë, edhe shpenzimi mesatar i skemës për këta pensionistë është më i ulët.
Ulja e subvencionit është pozitive për financat publike, pasi buxheti duhet të përdorë më pak të ardhura nga taksat për të mbuluar deficitin e zakonshëm të skemës.
Burimi: ISSH
Postimi ” Rritja e të ardhurave dhe shtimi i pensioneve të pjesshme ulin barrën e buxhetit për subvencione ” eshte marre nga Revista Monitor.
