Energjia elektrike që Shqipëria eksporton drejt Bashkimit Europian rezulton me kosto orientuese zero nga Mekanizmi i Rregullimit të Karbonit në Kufij (CBAM), ndryshe nga vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, për të cilat kjo kosto shkon deri në 94,5 euro për megavatorë (MWh). Megjithatë, në tregun e brendshëm çmimet u rritën fort gjatë tremujorit të tretë të vitit 2026, duke arritur mesatarisht në 142 euro/MWh, krahasuar me 88,6 euro/MWh në tremujorin paraardhës.

Të dhënat vijnë nga raporti i Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë, “CBAM Quarterly Report 2026/3”, i publikuar më 30 tetor 2026. Sipas tij, vlera standarde e emetimeve të karbonit për energjinë elektrike të importuar në BE nga Shqipëria është zero, gjë që përkthehet në kosto orientuese zero nga CBAM si për tremujorin e dytë, ashtu edhe për të tretin.

Rajoni përballet me kosto të larta karboni

Për vendet fqinje pamja është krejt tjetër. Në tremujorin e tretë, kostoja orientuese arriti në 94,5 euro/MWh për Bosnjë-Hercegovinën, 85,7 euro/MWh për Serbinë, 81 euro/MWh për Kosovën, 80,6 euro/MWh për Malin e Zi dhe 73 euro/MWh për Maqedoninë e Veriut.

Llogaritjet mbështeten te vlerat standarde të emetimeve dhe te çmimi i certifikatës CBAM, i cili në tremujorin e tretë ishte 82,32 euro për ton ekuivalent CO₂, me një rritje prej 9,4% kundrejt tremujorit të mëparshëm. Raporti thekson se shifrat janë orientuese dhe se përdorimi i emetimeve reale në vend të vlerave standarde lejohet vetëm sipas kushteve të përcaktuara në rregulloren europiane.

Një nga rritjet më të mëdha të çmimeve në rajon

Pavarësisht avantazhit në përllogaritjet e CBAM, tregu shqiptar shënoi një nga rritjet më të theksuara të çmimeve të energjisë në rajon. Çmimi mesatar i tregut të një dite përpara u shtua me 53,4 euro/MWh krahasuar me tremujorin e dytë. Ai mbeti, gjithsesi, nën nivelin e Italisë, me mesatare 180,8 euro/MWh, dhe të Hungarisë, me 150,8 euro/MWh.

Ndryshe ndodhi në krahasim me Greqinë: energjia në Shqipëri ishte mesatarisht 9,6 euro/MWh më e shtrenjtë gjatë tremujorit të tretë. Diferenca absolute e çmimeve mes dy tregjeve kaloi 20 euro/MWh në 62,8% të orëve.

Konsumi dhe tregtimi në ALPEX në rritje

Raporti evidenton edhe zgjerimin e konsumit të energjisë në Shqipëri, i cili arriti në 2,20 TWh në tremujorin e tretë, nga 1,96 TWh në të njëjtën periudhë të një viti më parë, pra një rritje prej 12,2%. Shqipëria dhe Mali i Zi shënuan rritjet më të mëdha të konsumit në Ballkanin Perëndimor.

Aktiviteti në bursën e përbashkët të energjisë së Shqipërisë dhe Kosovës, ALPEX, vijoi të rritet. Vëllimet e tregtuara në tregun e një dite përpara u shtuan me 46,2% krahasuar me tremujorin e tretë të vitit 2025, ritmi më i shpejtë mes katër bursave të energjisë të analizuara. Në shkallë rajonale, vëllimet e tregtuara u rritën me 26,7%, në rreth 2,97 TWh.

Shkëmbimet me Greqinë

Në tregtinë ndërkufitare me Greqinë, importet e programuara tregtare drejt Shqipërisë u rritën në 479 GWh, nga 380 GWh një vit më parë, ndërsa eksportet e programuara nga Shqipëria drejt Greqisë u hodhën nga 39 GWh në 166 GWh.

Flukset fizike treguan një tablo tjetër. Energjia që kaloi fizikisht nga Greqia në Shqipëri arriti në 612 GWh, nga 637 GWh një vit më parë, ndërsa në drejtim të kundërt flukset mbetën thuajse të pandryshuara, në 42 GWh nga 43 GWh.

Sekretariati shpjegon se mospërputhja mes shkëmbimeve tregtare të programuara dhe flukseve fizike është e natyrshme në rrjetet e ndërlidhura, ku lëvizja fizike e energjisë nuk ndjek domosdoshmërisht programet tregtare dypalëshe. Po ashtu, raporti nënvizon se ecuria e çmimeve dhe e shkëmbimeve ndërkufitare nuk mund t’i atribuohet vetëm CBAM, pasi ndikohet edhe nga prodhimi, kërkesa dhe kapacitetet e disponueshme të transmetimit.