Shtesa e kapaciteteve të reja të energjisë së pastër në botë pritet të jetë më e ulët në vitin 2026, duke shënuar rënien e parë pas pesë vitesh rritjeje të pandërprerë. Shkaqet kryesore janë rrjetet e pamjaftueshme të transmetimit të energjisë elektrike dhe barrierat tregtare, ndërkohë që infrastruktura nuk arrin ta ndjekë ritmin me të cilin po zgjerohet prodhimi nga burimet e rinovueshme.

Një vit rekord në 2025

Gjatë vitit 2025, kapacitetet globale të energjisë së pastër, që përfshijnë energjinë diellore, të erës dhe atë hidrike, u shtuan me 692 gigavat, ose 15,5%, duke arritur në total 5.149 gigavat. Kjo shifër përbënte afërsisht gjysmën e të gjithë kapacitetit të prodhimit të energjisë elektrike në shkallë botërore.

Rrjetet, pengesa kryesore

Një nga problemet më të mëdha është mospërputhja ndërmjet kapaciteteve prodhuese dhe aftësisë së rrjeteve për ta transmetuar dhe shpërndarë energjinë. Kina, prodhuesja më e madhe në botë e energjisë së rinovueshme, po përballet me kufizime që i detyrojnë operatorët të refuzojnë një pjesë të energjisë së prodhuar.

Në gjysmën e parë të vitit 2026, sasia e energjisë së pastër që mbeti e papërdorur në Kinë ishte e barabartë me konsumin vjetor të energjisë së Meksikës. Vështirësi të ngjashme po vihen re edhe në Australi dhe Japoni, ku zhvillimi i rrjeteve mbetet pas ndërtimit të kapaciteteve të reja.

Rritja në rajonet e tjera të botës nuk pritet ta kompensojë ngadalësimin në Kinë, edhe pse ende nuk ekziston një parashikim i saktë për shtesën globale të kapaciteteve gjatë këtij viti.

Siguria energjetike dhe klima

Ngadalësimi ndodh në një periudhë kur siguria energjetike dhe çmimet janë shndërruar në shqetësime të mëdha për shumë shtete, sidomos pas ndërprerjeve të furnizimit dhe rritjes së kostove në tregjet ndërkombëtare. Investimet në rrjetet elektrike dhe modernizimi i infrastrukturës konsiderohen vendimtare për të shfrytëzuar plotësisht energjinë nga burimet e rinovueshme.

Zgjerimi i energjisë së pastër shihet si element thelbësor për uljen e emetimeve dhe frenimin e ngrohjes globale. Kombet e Bashkuara kanë paralajmëruar se nevojiten shkurtime të shpejta dhe të ndjeshme të emetimeve për të kufizuar pasojat e ndryshimeve klimatike.