Spanja, prodhuesi më i madh i vajit të ullirit në botë, do të mbajë jashtë tregut 12% të prodhimit të saj, në përpjekje për të ndalur rënien e mëtejshme të çmimeve. Masa, që përdoret për herë të parë nga vendi iberik, nënkupton bllokimin e rreth 188,000 tonëve vaj ulliri deri në fund të shtatorit 2027.
Si funksionon masa
Sipas vendimit, fabrikat e vajit të ullirit janë të detyruara të magazinojnë 12% të prodhimit të tyre duke filluar nga nëntori 2026. Qëllimi është rregullimi i furnizimit përmes tërheqjes së përkohshme të një sasie vaji nga tregu. Vendimi u publikua të premten në Gazetën Zyrtare të Spanjës dhe zbatohet mbi prodhimin në momentin kur fabrikat raportojnë sasinë e prodhuar për çdo muaj.
Fabrikat kanë mundësi ta ruajnë vajin në ambientet e veta ose në magazina të palëve të treta. Drejtoria e Përgjithshme për Prodhimin dhe Tregjet Bujqësore sqaroi se masa nuk prek prodhimin e raportuar për tetorin dhe muajt paraardhës. Vaji i magazinuar duhet të mbetet jashtë tregut deri më 30 shtator 2027, kur përmbyllet sezoni.
Rezerva të larta dhe vjelje e bollshme
Vendimi merret në një periudhë kur Spanja parashikon një korrje të bollshme dhe disponon tashmë rezerva të konsiderueshme. Rezervat fillestare llogariten në 357 mijë ton, ndërsa prodhimi pritet të arrijë 1,6 milion ton. Kjo ofertë e madhe rrezikon të ulë edhe më tej çmimet që marrin prodhuesit.
Në fillim të nëntorit, prodhuesit spanjollë e panë çmimin e vajit ekstra të virgjër të zbriste në rreth 3 euro për kilogram, nga rreth 4 euro për kilogram një vit më parë. Pikërisht për këtë arsye, ministria e bujqësisë vendosi tërheqjen nga tregu të rreth 188 mijë tonëve.
Spanja mbetet prodhuesi dhe eksportuesi kryesor global i vajit të ullirit, me rreth 45% të prodhimit botëror dhe 70% të atij të Bashkimit Europian, edhe pse këto pesha luhaten sipas sezonit të ullinjve.
