Taksa vjetore e makinës rritet nga 2027: si llogaritet pas heqjes së taksës së qarkullimit në karburant

Shoferët shqiptarë do të paguajnë më pak taksa për çdo litër karburant, por më shumë për mbajtjen e makinës gjatë vitit. Ky është ndryshimi kryesor që sjell projektligji “Për taksat kombëtare”, i cili është depozituar në Kuvend për diskutim dhe propozohet të hyjë në fuqi më 1 janar 2027.

Sipas draftit, nga çmimi i naftës dhe benzinës hiqet taksa e qarkullimit prej 27 lekë/litër. Duke llogaritur edhe TVSH-në që aplikohet mbi këtë taksë, ulja e barrës tatimore arrin në 32,4 lekë/litër. Kjo, gjithsesi, nuk nënkupton që çmimi në pompë do të zbresë automatikisht me të njëjtën vlerë, sepse ai varet edhe nga tregjet ndërkombëtare dhe nga kostot e furnizimit.

Tre elementet që përcaktojnë pagesën

Në anën tjetër, pronarët e automjeteve do të përballen me një taksë vjetore më të lartë. Shuma do të përcaktohet nga tre faktorë: madhësia e motorit, vjetërsia e mjetit dhe lloji i karburantit. Sa më i madh të jetë motori dhe sa më e vjetër makina, aq më e lartë do të jetë pagesa. Për motorë dhe vjetërsi të njëjtë, mjetet me naftë do të paguajnë më shumë se ato me benzinë apo gaz.

Formula e llogaritjes mbetet e pandryshuar në thelb: cilindrata shumëzohet me koeficientin e vjetërsisë dhe me tarifën sipas karburantit. Ajo që ndryshon janë tarifat, që rriten, dhe koeficientët, që rishikohen.

Tarifat e reja

• Autovetura me motor deri në 2 000 cm3: nafta nga 12,5 në 25 lekë, benzina nga 10 në 20 lekë, ndërsa për gazin propozohen 20 lekë.
• Autovetura me motor mbi 2 000 cm3: 26 lekë për naftën dhe 21 lekë për benzinën ose gazin.
• Autobusët: 25 lekë për naftën dhe 20 lekë për benzinën ose gazin.

Sa do të paguhet në praktikë

Duke zbatuar formulën e propozuar, një makinë me naftë dhe motor 1.6 do të paguajë 7 600 lekë në vit nëse është 5-vjeçare. Për një makinë 10-vjeçare me të njëjtin motor, taksa shkon në 9 600 lekë. Kur mjeti mbush 15 vjet, pagesa arrin 17 600 lekë, ndërsa për një makinë 20-vjeçare ngjitet në 25 600 lekë.

Nëse i njëjti motor punon me benzinë ose gaz, detyrimi është më i ulët: një makinë 10-vjeçare me motor 1.6 do të paguajë 7 680 lekë në vit, ndërsa një 20-vjeçare 20 480 lekë.

Dy shembuj konkretë e qartësojnë më tej ndikimin. Për një makinë të prodhuar në vitin 2014, me naftë dhe motor 1.6, taksa në vitin 2027 do të jetë 14 400 lekë. Për një makinë të vitit 2010, me naftë dhe motor 2.2, duke marrë si bazë cilindratën 2 200 cm3, pagesa vjetore arrin 29 744 lekë. Këto vlera përfshijnë vetëm taksën e mjetit; siguracioni dhe kontrolli teknik paguhen më vete.

Makinat e reja, elektrike dhe luksoze

Ndryshimet prekin edhe automjetet e reja, të cilat sot përjashtohen nga kjo taksë gjatë tre viteve të para. Projektligji propozon heqjen e këtij përjashtimi. Për makinat elektrike parashikohet një pagesë fikse prej 15 mijë lekësh në vit, ndërsa për motoçikletat elektrike 1 mijë lekë. Për mjetet e klasifikuara si luksoze, taksa e posaçme vjetore rritet nga 21 mijë në 40 mijë lekë.

Në skemë futen edhe rimorkiot dhe gjysmërimorkiot. Për ato me peshë deri në 50 tonë do të paguhet 1 lek/kilogram, ndërsa për ato mbi këtë peshë taksa do të jetë 60 mijë lekë në vit.

Pagesa e taksës së mjetit do të ketë vlefshmëri 365 ditë. Nëse pronari vonohet më shumë se dhjetë ditë pas mbarimit të këtij afati, parashikohet gjobë.

Ndarja e të ardhurave dhe efekti në buxhet

Projektligji ndryshon edhe mënyrën e shpërndarjes së parave të mbledhura. Bashkitë do të marrin 5% të të ardhurave nga taksa vjetore e mjeteve, nga 25% që përfitojnë aktualisht, ndërsa ulet edhe përqindja që i takon institucionit që mbledh taksat përkatëse.

Sipas Ministrisë së Financave, pagesat më të larta për automjetet synojnë të kompensojnë pjesërisht të ardhurat që buxheti humbet nga heqja e taksës mbi karburantet. Në total, paketa pritet t’i sjellë buxhetit rreth 5 miliardë lekë më pak të ardhura.