Zagrebi, kryeqyteti i Kroacisë, po kthehet në një nga pikat kryesore të zhvillimit të transportit autonom në Europë. Shërbimi i robotaksive, i lançuar në prill 2026 nga Uber në bashkëpunim me kompaninë kroate Verne dhe kompaninë kineze të inteligjencës artificiale Pony.ai, ka përshkuar deri tani rreth 200 mijë kilometra në rrugët e qytetit. Që nga 10 shtatori, një numër i kufizuar përdoruesish të ftuar mund të udhëtojnë me makina plotësisht pa shofer.

Kjo teknologji synon të ndryshojë mënyrën se si qytetarët lëvizin në mjedisin urban, duke ua besuar sistemeve inteligjente kontrollin e drejtimit, shpejtësisë, frenimit dhe reagimit ndaj trafikut.

Nga operatori i sigurisë te udhëtimi pa njeri në timon

Në fazën e parë, automjetet qarkullonin me një operator sigurie në sediljen e shoferit, i cili mbikëqyrte çdo udhëtim. Hapi i ri i 10 shtatorit solli udhëtimet plotësisht autonome në një itinerar 22-kilometërsh, që lidh selinë e Verne me aeroportin Franjo Tuđman. Aktualisht flota numëron rreth 30 automjete elektrike autonome të modelit BAIC Arcfox Alpha T5.

Përvoja e pasagjerit

Sipas një reportazhi nga brenda një robotaksie, ndjesia e të qenit ulur në sediljen e pasme, ndërsa timoni rrotullohet vetë dhe makina manovron mes trafikut, është fillimisht e pazakontë. Megjithatë, udhëtimi përshkruhet si i qetë dhe pas disa minutash pasagjeri pothuajse harron se drejtimin e ka marrë inteligjenca artificiale.

Automjeti ndalon plotësisht në çdo tabelë STOP, edhe kur rruga është bosh, dhe shmang shoferët agresivë që përpiqen ta parakalojnë. Makinat funksionojnë me teknologji autonome të nivelit 4, e cila lejon drejtimin pa ndërhyrje njerëzore, por vetëm brenda zonave të përcaktuara.

34 sensorë në vend të shoferit

Sistemi Gen-7 i Pony.ai mbështetet në 34 sensorë:

  • nëntë sensorë LiDAR;
  • 14 kamera;
  • katër radarë;
  • katër mikrofona;
  • dy sensorë uji;
  • një sensor përplasjesh.

Këto pajisje analizojnë mjedisin përreth dhe i japin automjetit mundësinë të marrë vendime gjatë lëvizjes. Para se të dalë në rrugë, inteligjenca artificiale trajnohet në një mjedis virtual, ku mëson si të reagojë ndaj situatave të ndryshme të trafikut.

Plani: mbi 30 qytete europiane

Uber synon ta shtrijë këtë model në më shumë se 30 qytete europiane. Destinacioni i radhës është Mançesteri, ku testimet kanë nisur tashmë, ndërsa në plan janë edhe Londra dhe projekte në faza të ndryshme në Madrid, Mynih dhe Zyrih. Bisedime po zhvillohen gjithashtu me Brukselin.

Pengesa kryesore mbetet kuadri ligjor në Europë, pasi rregullat për automjetet autonome ndryshojnë nga një vend në tjetrin.

Verne drejt udhëtimeve më komode

Paralelisht, Verne po zhvillon një automjet autonom me dy vende, të menduar për udhëtime më të rehatshme, me sedilje që shtrihen dhe një ekran të madh informues. Kompania pretendon se heqja e shoferit do të ulë kostot dhe do të lejojë shërbime më luksoze, pa çmime domosdoshmërisht më të larta.