Amazon po vlerëson një projekt të brendshëm me ambicie të mëdha, të quajtur World Product Graph, i cili synon ta kthejë platformën e kompanisë në burimin më të gjerë të informacionit për produktet në mbarë botën, duke përfshirë edhe mallra që nuk shiten në Amazon. Objektivi strategjik është dyfishtë: të sfidojë epërsinë e Google në kërkimet online dhe të mbrojë biznesin e tregtisë elektronike nga konkurrenca në rritje e agjentëve të inteligjencës artificiale.
Sipas një investigimi ekskluziv të Reuters, të publikuar më 13 nëntor, projekti parashikon grumbullimin dhe organizimin e të dhënave për pothuajse çdo produkt të disponueshëm në tregun global. Baza do të përfshinte jo vetëm artikujt që Amazon shet sot, por edhe produktet e kompanive dhe shitësve të tjerë. Ideja është që blerësit të mos kenë më nevojë të dalin nga Amazon për të krahasuar karakteristika, modele e çmime, apo për të kërkuar informacion në Google dhe në faqet e prodhuesve.
Dokumenti i brendshëm i siguruar nga Reuters përmend 1 tetorin 2027 si datë të mundshme prezantimi, por nuk ka konfirmim se projekti do të zbatohet. Amazon ka deklaruar se dokumentet paraprake nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht planet aktuale të kompanisë.
Google mbizotëron kërkimin, Amazon blerjet
Një studim i Morgan Stanley për vitin 2025 tregon se Google ruan një avantazh të ndjeshëm në fazën kur konsumatorët kërkojnë informacion për produkte. Reuters nuk ofron një përqindje të krahasueshme për Walmart në këtë kategori.
Këto të dhëna shpjegojnë interesin ekonomik të Amazon. Kompania është e fortë kur konsumatori e di tashmë çfarë do të blejë, por mbetet pas Google në etapën e kërkimit dhe krahasimit. Nëse arrin ta përqendrojë informacionin për produktet në një platformë të vetme, Amazon mund të tërheqë më shumë trafik, të rrisë mundësitë e shitjes dhe të ulë varësinë e blerësve nga motorët tradicionalë të kërkimit.
Agjentët e AI, sfida e re për tregtinë online
Projekti lidhet edhe me një ndryshim thelbësor në mënyrën e blerjeve: përdorimin e agjentëve të inteligjencës artificiale, që mund të kërkojnë, krahasojnë dhe blejnë produkte në emër të konsumatorëve. Këto sisteme mund ta transformojnë modelin klasik të tregtisë elektronike, duke e zhvendosur vendimin nga konsumatori që shfleton dyqanet online te një sistem AI që përzgjedh ofertën më të përshtatshme.
Amazon ka tentuar të kufizojë aksesin e disa agjentëve të jashtëm në platformën e saj. Sipas Reuters, kompania bllokoi në shtator agjentin Muse të Meta dhe është përfshirë në një mosmarrëveshje ligjore me Perplexity lidhur me aksesin e agjentëve të kësaj të fundit në faqen e Amazon.
Njëkohësisht, Amazon po zhvillon asistentin e vet të blerjeve, Rufus, i njohur edhe si Alexa for Shopping. Dokumenti i brendshëm evidenton probleme me saktësinë e përgjigjeve dhe me koston e funksionimit. Amazon i kundërshton këto vlerësime, duke deklaruar se asistenti arrin rreth 97% saktësi në nivel global. Sipas drejtuesit ekzekutiv Andy Jassy, më shumë se 400 milionë njerëz e kanë përdorur Alexa for Shopping gjatë vitit të fundit.
Miliarda dollarë reklama në lojë
Për Amazon, sfida nuk lidhet vetëm me shitjen e produkteve. Një pjesë e rëndësishme e modelit të saj të biznesit mbështetet te reklamat që markat paguajnë për t'u shfaqur para konsumatorëve. Nëse agjentët e AI nisin të kryejnë blerje pa kaluar nëpër faqet tradicionale të tregtisë elektronike, kompanitë rrezikojnë të humbasin trafik dhe të ardhura nga reklamat.
Sipas vlerësimeve të Emarketer, të cituara nga Reuters, shpenzimet për reklama në platformat e shitjes me pakicë në SHBA pritet të arrijnë 74.4 miliardë dollarë në vitin 2026, ndërsa Amazon dhe Walmart së bashku kontrollojnë rreth 88% të këtij tregu.
Për këtë arsye, zotërimi i një baze të gjerë të dhënash për produktet mund t'i sigurojë Amazon një avantazh strategjik edhe në një treg ku blerjet do të ndërmjetësohen gjithnjë e më shumë nga inteligjenca artificiale. Sipas dokumentit të brendshëm, Coca-Cola dhe Bayer janë ndër kompanitë që ofrojnë të dhëna për produktet, ndërsa Amazon ka diskutuar edhe një projekt pilot me Procter & Gamble.
