Borxhi i Bashkimit Europian rrezikon të preokupojë institucionet ndërkombëtare, pasi mund të ngjitet deri në kuotën e 1 trilion eurove para vitit 2027. Sipas të dhënave nga raporti i Gjykatës Europiane të Audituesve, detyrimet e pashlyera të bllokut shënuan një rritje prej mbi 20% përgjatë vitit të kaluar, duke u ngjitur në 738.9 miliardë euro. Pjesa më e madhe e këtij ngarkimi financiar lidhet me skemën e rimëkëmbjes pas pandemisë, NextGenerationEU, e cila ka parashikuar që shlyerja e detyrimeve të kryhet ndërmjet viteve 2028 dhe 2058.
Audituesit vlerësojnë se shpenzimet për interesat e këtij borxhi do të jenë ndjeshëm më të larta se parashikimet e para. Vetëm për harkun kohor 2028–2034, interesat e lidhura me fondin e rimëkëmbjes llogariten të kapërcejnë rreth 93 miliardë euro. Njëkohësisht, raporti vë në dukje shqetësime serioze për mënyrën e administrimit të fondeve, ku rreth 3.8% e shpenzimeve buxhetore të BE-së gjatë vitit 2025 nuk i janë përmbajtur rregullave të financimit, duke u rritur nga 3.6% e një viti më parë dhe duke tejkaluar pragun prej 2% të konsideruar si normë materiale nga audituesit.
Parregullsitë rezultuan më të larta në sektorët e kohezionit, punësimit dhe zhvillimit rajonal me 6.6%, ndërsa në bujqësi dhe mjedis shkalla e gabimeve arriti në 3.9%. Sipas Gjykatës Europiane të Audituesve, këto problematika mund të shfaqen sërish në buxhetin e ardhshëm të bllokut për periudhën 2028–2034, pasi Komisioni Europian ka propozuar menaxhimin e një pjese të mirë të fondeve përmes planeve kombëtare dhe rajonale, ngjashëm me modelin e fondit të rimëkëmbjes.
Nëntë nga 37 pagesat e granteve të shqyrtuara gjatë vitit të kaluar nuk plotësonin tërësisht kushtet e përcaktuara paraprakisht. Audituesit theksuan se ndryshimet e mundshme të objektivave pas kërkesave për pagesë mund të lejojnë shtetet të përfitojnë fonde pavarësisht përmbushjes së pjesshme të premtimeve fillestare. Për më tepër, zgjerimi i huamarrjes pritet të shtojë presionin mbi buxhetet kombëtare.
Presidenti i Gjykatës Europiane të Audituesve, Tony Murphy, paralajmëroi se vendet anëtare mund të detyrohen të rrisin kontributet e tyre financiare për të mbajtur peshën e shërbimit të borxhit, në një periudhë kur shumë prej tyre ndodhen nën trysni për të frenuar deficitet. Nga ana e saj, Komisioni Europian ka mbrojtur mekanizmin e kontrolleve, duke deklaruar se ndërhyrjet parandaluese dhe korrigjuese kanë zbutur efektin e gabimeve. Ndërkohë, për buxhetin e ri, Komisioni ka hedhur idenë e një pakete prej rreth 2 trilionë eurosh, ndonëse shtetet anëtare mbeten të ndara lidhur me volumin dhe skemën e financimit.
