Borxhi publik i vendeve të Eurozonës u ngjit në 88,8% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) në tremujorin e dytë të vitit 2026, nga 87,3% që ishte në të njëjtën periudhë një vit më parë. Të dhënat u bënë publike të mërkurën nga Eurostat, zyra e statistikave të Bashkimit Europian, dhe tregojnë se Italia po i afrohet gjithnjë e më shumë Greqisë, vendit me borxhin më të lartë në bllok. Ndërkohë, Franca e ka çuar borxhin e saj publik në 119,1% të PBB-së, në një moment kur kostot e huamarrjes për qeverinë e Parisit kanë kapërcyer pragun e 5%.

Për periudhën prill-qershor 2026, diferenca mes Italisë dhe Greqisë ka rënë në më pak se një pikë përqindjeje. Në vlerë absolute, detyrimet e qeverive të Eurozonës arritën rreth 14,4 trilionë euro.

Çfarë mat raporti i borxhit ndaj PBB-së

Treguesi i borxhit publik ndaj PBB-së pasqyron sa peshojnë detyrimet financiare të një qeverie krahasuar me madhësinë e ekonomisë së vendit. Rregullat fiskale të Bashkimit Europian përcaktojnë që borxhi publik të mos kalojë 60% të PBB-së, ndërsa deficiti buxhetor vjetor të qëndrojë brenda kufirit prej 3% të PBB-së.

Në nivelin e gjithë Bashkimit Europian, borxhi publik u rrit në 82,9% të PBB-së në tremujorin e dytë të 2026, krahasuar me 81,4% një vit më parë.

Të dhënat vjetore për vitin 2025

Eurostat publikoi të mërkurën edhe statistikat vjetore, sipas të cilave borxhi publik në BE u rrit në 81,5% të PBB-së në vitin 2025, nga 80,3% në vitin 2024. Deficiti buxhetor i bllokut mbeti i pandryshuar në 3,1% të PBB-së, pak mbi kufirin prej 3% që vendosin rregullat fiskale të Unionit.

Që nga pandemia COVID-19, borxhi publik në BE nuk ka zbritur nën nivelin 80% të PBB-së. Kulmi u shënua në vitin 2020, kur treguesi arriti në 89,5%.

Për Eurozonën, të dhënat vjetore përfshijnë ende 20 vendet që përdornin euron gjatë vitit të kaluar, pasi Bullgaria u bë pjesë e zonës së monedhës së përbashkët më 1 janar 2026. Në këto 20 vende, borxhi publik u rrit në 87,7% të PBB-së, nga 86,6% një vit më parë. Eurostat shprehu gjithashtu rezerva për cilësinë e të dhënave të Bullgarisë për vitin 2025, veçanërisht për mënyrën se si janë regjistruar shpenzimet e agjencisë përgjegjëse për infrastrukturën rrugore.

Gjermania, ekonomia më e madhe e Bashkimit Europian, pa borxhin e saj publik të rritej në 62,8% të PBB-së, nga 61,4% një vit më parë, ndërsa deficiti buxhetor u zgjerua në 2,9%.

Gjatë vitit të kaluar, 12 vende anëtare të BE-së kishin borxh publik mbi kufirin prej 60% të PBB-së, ndërsa 11 vende raportuan deficite buxhetore të barabarta ose më të larta se 3% të PBB-së.

Deficitet rikthehen në rritje

Edhe gjatë vitit në vijim, deficitet buxhetore po shfaqin sërish prirje rritëse. Sipas të dhënave të rregulluara për efektet sezonale, deficiti i përbashkët i qeverive të Eurozonës u rrit lehtë në 3,3% të PBB-së në tremujorin e dytë, nga 3,2% në tremujorin e parë. Në nivel të Bashkimit Europian, deficiti u zgjerua në 3,5%, nga 3,1% në tremujorin paraardhës.

Italia ngushton diferencën me Greqinë

Greqia vazhdon të jetë vendi me borxhin publik më të lartë në Bashkimin Europian, me 140,8% të PBB-së në tremujorin e dytë të 2026. Megjithatë, Italia është afruar ndjeshëm, me një raport prej 139,9% të PBB-së, vetëm 0,9 pikë përqindjeje më poshtë.

Dinamikat e dy vendeve janë të kundërta. Në Greqi, raporti i borxhit ndaj PBB-së ra me 11,2 pikë përqindjeje brenda një viti, i mbështetur nga suficitet buxhetore që ka regjistruar vendi. Italia, nga ana tjetër, shënoi një rritje prej 1,3 pikësh përqindjeje vetëm gjatë tremujorit të dytë.

Për ta vendosur në kontekst, në vitin 2022 borxhi publik i Greqisë ishte 177,8% e PBB-së, ndërsa ai i Italisë 138,4%. Kjo tregon se hendeku mes dy ekonomive është ngushtuar ndjeshëm gjatë viteve të fundit.

Renditja e vendeve të tjera

Franca zë vendin e tretë në BE për nga niveli i borxhit publik, me 119,1% të PBB-së. Rritja prej 3,7 pikësh përqindjeje brenda një viti është ndër më të fortat në bllok.

Mbi pragun 100% të PBB-së mbeti borxhi publik edhe në Belgjikë dhe Spanjë, përkatësisht me 110,2% dhe 101,4%.

Në anën tjetër të shkallës, Estonia shënoi nivelin më të ulët të borxhit publik në raport me PBB-në, me 26,1%, e ndjekur nga Danimarka dhe Luksemburgu. Polonia regjistroi rritjen më të madhe të këtij treguesi në BE, me 6,7 pikë përqindjeje krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Presion mbi Francën: yield mbi 5% dhe vlerësimi i Moody’s

Publikimi i statistikave përkoi me ditën kur yield-i i obligacioneve 10-vjeçare të qeverisë franceze kaloi nivelin 5% për herë të parë që nga viti 2002. Kjo pasqyron faktin se investitorët po kërkojnë norma interesi më të larta për të financuar borxhin francez.

Deficiti buxhetor i Francës arriti në 5,1% të PBB-së gjatë vitit të kaluar, i katërti më i lartë në Bashkimin Europian, pas Rumanisë, Polonisë dhe Belgjikës.

Në këtë sfond, Parlamenti francez, i ndarë politikisht, po shqyrton projektbuxhetin për vitin 2027, i cili synon ta ulë deficitin buxhetor në 5% të PBB-së. Megjithatë, kryeministri Sébastien Lecornu nuk ka shumicën parlamentare të nevojshme për të miratuar shkurtimet e planifikuara të shpenzimeve publike.

Agjencia ndërkombëtare e vlerësimit të kreditit Moody’s pritet të rishikojë të premten vlerësimin e saj për aftësinë paguese të Francës. Shumica e ekonomistëve presin një ulje të vlerësimit të kreditit të vendit, gjë që mund të shtojë presionin për rritje të mëtejshme të kostove të huamarrjes për qeverinë franceze.