Rezerva Federale Amerikane (FED) dhe Banka Qendrore Europiane (BQE) pritet t’i lënë të pandryshuara normat e interesit në mbledhjet e kësaj jave, edhe pse presionet inflacioniste po shtohen. Ekonomistët, megjithatë, parashikojnë që të dyja institucionet të ndërmarrin një rritje prej 0.25 pikë përqindjeje në dhjetor, pasi shtrenjtimi i energjisë po e bën më të vështirë kthimin e inflacionit pranë objektivit prej 2%.

FED do ta bëjë publik vendimin më 28 tetor, ndërsa BQE një ditë më pas, të enjten më 29 tetor. Tregjet financiare po monitorojnë nga afër çdo sinjal për drejtimin e politikës monetare në muajt në vijim, sidomos pas rritjes së çmimeve të naftës dhe gazit, të shkaktuar nga konflikti në Lindjen e Mesme.

FED: pauzë tani, shtrëngim në fund të vitit

Në një sondazh të Reuters, 94 nga 100 ekonomistë të pyetur presin që FED ta mbajë normën bazë në intervalin 3.75-4% gjatë mbledhjes së 27-28 tetorit. Por të gjithë pjesëmarrësit në sondazh parashikojnë një rritje të interesave në dhjetor. Ky është një ndryshim i dukshëm krahasuar me sondazhin e shtatorit, kur më pak se gjysma e ekonomistëve prisnin një lëvizje të tillë.

Në shtator FED i ngriti normat me 0.25 pikë përqindjeje, ndërkohë që inflacioni në SHBA vazhdon të qëndrojë qartë mbi objektivin prej 2%. Inflacioni vjetor arriti në 3.7% në shtator, i nxitur ndër të tjera nga çmimet më të larta të energjisë.

Pavarësisht kostove të larta të financimit, ekonomia amerikane po tregon qëndrueshmëri, e mbështetur nga konsumi dhe investimet në inteligjencën artificiale. Sipas të njëjtit sondazh, rritja ekonomike pritet të jetë 2.3% në vitin 2026 dhe 2.1% në vitin 2027.

Investitorët janë fokusuar te deklaratat e drejtuesit të FED, Kevin Warsh, për të kuptuar nëse banka qendrore do të paralajmërojë një shtrëngim tjetër të politikës monetare para fundit të vitit.

BQE nën presionin e inflacionit dhe ngadalësimit

Nga ana e saj, BQE pritet ta mbajë normën e depozitave në 2.5%, pas dy rritjeve të interesave në qershor dhe në shtator. Ekonomistët e anketuar nga Reuters presin një rritje të re me 0.25 pikë përqindjeje në dhjetor, e cila do ta çonte normën e depozitave në 2.75%.

Inflacioni në Eurozonë shkoi në 3.8% në shtator, pothuajse dyfishi i objektivit të BQE-së. Çmimet e larta të energjisë po rëndojnë mbi kostot e prodhimit dhe të transportit, ndërsa aktiviteti ekonomik po jep shenja ngadalësimi.

Të dhënat paraprake të S&P Global tregojnë se indeksi i përbërë PMI për Eurozonën zbriti në 51.9 pikë në tetor, nga 53.1 pikë në shtator. Ky është ritmi më i ngadaltë i zgjerimit të aktivitetit privat në katër muaj.

Kostot e huamarrjes dhe vlerësimi i FMN

BQE po përballet edhe me rritjen e kostove të huamarrjes në tregjet e obligacioneve, veçanërisht në Francë. Atje, yield-et e titujve shtetërorë dhjetëvjeçarë kanë kapërcyer nivelin 5%, duke arritur kulmin e rreth 24 viteve të fundit.

Fondi Monetar Ndërkombëtar ka vlerësuar se BQE duhet t’i rrisë interesat të paktën edhe një herë me 0.25 pikë përqindjeje gjatë vitit 2026, me qëllim që të frenojë presionet mbi inflacionin bazë.