Energjia elektrike e eksportuar nga Shqipëria në Bashkimin Europian nuk mbart kosto nga mekanizmi europian i karbonit në kufi. Raporti tremujor i Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë i cakton vendit një faktor të paracaktuar emisionesh zero.
Sipas raportit për tremujorin e dytë të vitit 2026, energjia me origjinë nga Shqipëria ka një vlerë të paracaktuar prej 0 ton CO₂ për MWh dhe një kosto përkatëse prej 0 euro për çdo MWh të importuar në BE.
Në vendet e tjera të rajonit, kostot e llogaritura variojnë nga 66.773 euro për MWh për Maqedoninë e Veriut deri në 86.421 euro për MWh për Bosnjë-Hercegovinën.
Raporti e lidh faktorin zero me strukturën e prodhimit shqiptar, duke thënë se “Shqipëria, me 0.90 TWh, mbeti pothuajse tërësisht e bazuar në hidroenergji.”
Prodhimi i raportuar u rrit me 66% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Dokumenti paralajmëron se kjo përqindje “duhet të lexohet me kujdes”, pasi vjen nga një bazë e vogël absolute dhe të dhënat për Shqipërinë janë të disponueshme vetëm deri më 22 qershor.
Avantazhi i kostos u reflektua në tregtinë me Greqinë. Diferenca mesatare e çmimeve Shqipëri–Greqi u ngushtua në −1.6 euro për MWh, nga −10.6 euro në tremujorin e parë, ndërsa eksportet nga Shqipëria drejt Greqisë u rritën rreth 3% krahasuar me një vit më parë.
“Kjo është në përputhje me pozicionin eksportues të Shqipërisë, të bazuar në hidroenergji, dhe me faktorin e saj të paracaktuar zero të CBAM-it, i cili i mban eksportet konkurruese edhe kur diferenca e çmimeve është e ngushtë” thuhet në raport.
Eksportet e programuara drejt Greqisë arritën në 196 GWh në tremujorin e dytë, duke u kthyer në nivele të zakonshme pas rritjes së nxitur nga prodhimi i lartë hidroenergjetik në fillim të vitit. Në tremujorin e parë, ato kishin arritur në 569 GWh, pothuajse trefishi i nivelit të një viti më parë.
Raporti nënvizon se normalizimi në tremujorin e dytë tregon se rritja e fillimvitit ishte “një episod i nxitur nga hidroenergjia dhe jo një ndryshim i qëndrueshëm në modelet e tregtimit”. Ai shton se statusi i korridorit me faktor zero mund të rifitojë rëndësi në periudha të ardhshme me tepricë hidroenergjetike.
Shqipëria regjistroi gjithashtu çmimin mesatar më të ulët ndër tregjet e analizuara gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit, në 86.3 euro për MWh. Kjo krahasohet me 93.5 euro në Greqi, 118.3 euro në Hungari dhe 125.5 euro në Itali.
Postimi ” Hidroenergjia mbajti eksportet shqiptare të energjisë jashtë kostos së karbonit të BE-së ” eshte marre nga Revista Monitor.
