Edhe pse ndajnë të njëjtën monedhë dhe të njëjtën normë bazë interesi, vendet e Eurozonës po përjetojnë nivele shumë të ndryshme inflacioni. Sipas Eurostat, në shtator inflacioni vjetor shkoi në 6.1% në Lituani, në 3.3% në Gjermani dhe në 2.7% në Finlandë, ndërkohë që mesatarja e Eurozonës ishte 3.8%.
Shtysa kryesore pas kësaj tablo është energjia, çmimet e së cilës u rritën me 18.9% në Eurozonë gjatë shtatorit. Por efekti nuk shpërndahet në mënyrë të barabartë: ai varet nga burimet e energjisë që përdor çdo vend, nga politika tatimore dhe nga gjendja e ekonomisë.
Lituania, goditja më e fortë
Lituania kryeson renditjen, e tërhequr nga një shtrenjtim prej 33% i energjisë, nga rritja e taksave dhe nga një kërkesë e brendshme e fuqishme. Që në janar, vendi e ngriti TVSH-në për ngrohjen e banesave, ujin e ngrohtë dhe drutë e zjarrit nga 9% në 21%. Në të njëjtën kohë, pagat dhe kostot e shërbimeve në rritje po shtojnë presionin mbi çmimet.
Finlanda mbron më mirë konsumatorët
Në Finlandë, inflacioni mbeti në nivele më të ulëta, megjithëse edhe aty energjia u shtrenjtua. Varësia më e kufizuar nga karburantet fosile dhe energjia elektrike më e lirë e kanë zbutur ndikimin, ndërsa ekonomia e dobët dhe papunësia e lartë e mbajnë të frenuar kërkesën e brendshme.
Gjermania në mes
Me inflacion 3.3%, Gjermania qëndron midis dy rasteve të tjera. Rritja vjen kryesisht nga karburantet dhe nafta për ngrohje. Sipas zyrës gjermane të statistikave, po të përjashtoheshin këto dy kategori, inflacioni do të ishte vetëm 1.8%.
Dilema e BQE-së
Banka Qendrore Evropiane zbaton të njëjtën normë bazë interesi, 2.5%, për të gjitha vendet e Eurozonës. Kjo e vështirëson politikën monetare: një normë që mund të rezultojë shumë shtrënguese për ekonominë e brishtë finlandeze mund të jetë e pamjaftueshme për të ndalur inflacionin e lartë në Lituani.
Për më tepër, rritja e interesave nuk ka mundësi të ulë drejtpërdrejt çmimet e energjisë së importuar apo të anulojë rritjet e taksave. Efekti i saj ndihet kryesisht përmes frenimit të kërkesës dhe kufizimit të transmetimit të kostove më të larta te pagat dhe shërbimet.