Komisioni Europian i ka kërkuar Shqipërisë që Banka Shqiptare e Zhvillimit të vihet nën mbikëqyrjen e Bankës Qendrore. Në progres-raportin e vitit 2026, Brukseli thekson se roli mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë mbi institucionin e ri financiar duhet ruajtur, me qëllim që të sigurohet një qeverisje dhe një mbikëqyrje e fortë.

Raporti nënvizon gjithashtu se autoritetet shqiptare duhet të marrin të gjitha masat e nevojshme për të mbajtur kushte të barabarta konkurrence në sektorin bankar. Sipas Komisionit, Shqipëria duhet të garantojë që të gjitha subjektet të jenë të rregulluara dhe të mbikëqyrura siç duhet, ndërsa përpjekjet reformuese për përafrimin me kuadrin e BE-së duhet të intensifikohen.

Çfarë parashikon ligji aktual

Ligji “Për Bankën Shqiptare të Zhvillimit” nuk i jep Bankës së Shqipërisë mbikëqyrje të plotë mbi këtë institucion. Në bazë të tij, vetëm aktiviteti i mbledhjes së produkteve të kursimit, që do të kryhet nëpërmjet një entiteti të veçantë të Postës Shqiptare, do të jetë nën mbikëqyrjen e bankës qendrore. Megjithatë, ky entitet i veçantë i Postës Shqiptare nuk do t’i nënshtrohet licencimit.

Ligji përcakton edhe se Banka Shqiptare e Zhvillimit do t’i raportojë Bankës së Shqipërisë për qëllime statistikore dhe për regjistrin e kredive. Po ashtu, Banka e Shqipërisë do të hartojë metodologjinë e mbikëqyrjes së aktivitetit të mbledhjes së kursimeve, si dhe atë të raportimit statistikor.

Banka ende në fazë ngritjeje

Banka Shqiptare e Zhvillimit u regjistrua zyrtarisht në dhjetor të vitit të kaluar, me një kapital fillestar prej 1 miliard lekësh. Megjithatë, ajo ende nuk ka filluar veprimtarinë dhe vazhdon të jetë në fazën e ndërtimit të strukturave të veta. Në maj të këtij viti, banka zhvilloi një procedurë prokurimi me fond limit 315 milionë lekë, për të kontraktuar një kompani konsulence që do të ndihmojë në ngritjen e kuadrit strategjik dhe operacional.

Kursimet nga publiku, me tavan 2% të PBB-së

Sipas ligjit, Banka e Zhvillimit do të mund të mbledhë kursime kryesisht nga individë të cilëve sistemi bankar nuk u ofron shërbim të plotë. Për sasinë e këtyre kursimeve vendoset një kufizim: shuma e fondeve të pranuara nga publiku nuk mund të kalojë 2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto.

Produktet e kursimit të mbledhura nga publiku do të mbulohen me garanci shtetërore dhe do të përdoren për aktivitete promovuese. Llojet e produkteve dhe karakteristikat e tyre, përfshirë kufizimet në vlerë, do të përcaktohen me urdhër të përbashkët të ministrit përgjegjës për financat dhe të ministrit përgjegjës për ekonominë, duke respektuar kufijtë monetarë të vendosur në ligjin për sigurimin e depozitave.

Roli i Postës Shqiptare

Ndërmjetës për mbledhjen e fondeve të kthyeshme nga publiku do të jetë një entitet i veçantë i Postës Shqiptare. Kushtet kryesore të marrëdhënies mes këtij entiteti dhe Bankës Shqiptare të Zhvillimit do të përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave. Të dyja palët do të nënshkruajnë një marrëveshje bashkëpunimi që rregullon aspektet kryesore të funksionimit dhe të administrimit të fondeve, si dhe të shpërndarjes së produkteve. Marrëveshja duhet të përfshijë të paktën:

  • procedurat operacionale për shpërndarjen dhe administrimin e produkteve financiare;
  • interesat e zbatueshëm për produktet financiare të ofruara;
  • detyrimin për informim dhe transparencë ndaj publikut mbi produktet.

Burime të tjera financimi

Ligji parashikon si burime financimi edhe linjat e kredisë nga institucionet financiare ndërkombëtare, si dhe përdorimin e instrumenteve të tjera financiare të garantuara, rast pas rasti, me garanci shtetërore, në përputhje me parimet e ligjit për huamarrjen shtetërore. Emetimi i titujve me garanci shtetërore nuk do t’u nënshtrohet dispozitave të ligjit që rregullon tregjet e kapitalit.