Kufizimi i ngrohjes globale përbën një çështje mbijetese, ndërkohë që shumë shtete po i shmangen detyrimit për të ulur emetimet e gazrave. Deklarata u bë të enjten nga Murat Kurum, Ministri i Klimës i Turqisë dhe presidenti i konferencës së ardhshme të OKB-së për klimën, COP31, në mbyllje të takimit përgatitor të saj.

“Sot jetojmë në një kohë kur të gjithë po i shmangen përgjegjësisë”, u shpreh Kurum gjatë një konference për shtyp, duke shtuar se nuk ka mbetur asnjë ditë për të humbur.

Takimi përgatitor (pre-COP) mblodhi mijëra delegatë në Fixhi. Delegatët nga rreth 30 vende vizituan gjithashtu Tuvalun, një shtet ishullor me lartësi të ulët, përpara samitit që do të mbahet nëntorin e ardhshëm në Antalia të Turqisë. Kurum vuri në dukje se familjet atje përballen me rreziqe në rritje nga ngritja e nivelit të detit. Shtetet ishullore të Paqësorit kërkuan përfshirjen e prioriteteve të tyre në axhendën e COP31, duke përfshirë financimin për përshtatjen klimatike, mbrojtjen e oqeaneve dhe mbajtjen e ngrohjes globale nën 1.5 gradë Celsius mbi nivelet paraindustriale.

Programi i Kombeve të Bashkuara për Mjedisin vlerëson se arritja e këtij afati në periudhën e afërt është e pamundur, por mund të realizohet me kalimin e kohës përmes uljes së emetimeve. Megjithatë, Kurum theksoi se ky objektiv mbetet jetik për ruajtjen e kulturës, historisë dhe shtëpive.

Ndikimi i ndryshimeve klimatike në Europë

Pasojat e ndryshimeve klimatike janë shfaqur qartë edhe në kontinentin europian. Sipas të dhënave të shërbimit europian Copernicus të publikuara më 2 tetor, vera e vitit 2026 shënoi periudhën më të nxehtë të regjistruar në Europën Perëndimore, me një mesatare prej 21.7°C, e cila ishte rreth 2.5°C mbi mesataren e viteve 1991–2020. Rreth 52% e territorit europian u prek nga nivele të larta të stresit termik, ndërsa thatësirat dhe prurjet e ulëta të lumenjve ndikuan negativisht në bujqësi, energji dhe transport.

Përballë kësaj situate, Bashkimi Europian ka caktuar synimin për të ulur emetimet e gazeve serrë me 90% deri në vitin 2040, krahasuar me vitin 1990. Megjithatë, politikat mjedisore po ndeshen me sfida ekonomike. Më 6 tetor, Komisioni Europian propozoi shtyrjen me një vit të zbatimit të rregullave të reja për raportimin e metanit nga importet e naftës dhe gazit, duke treguar vështirësitë në harmonizimin e synimeve ekologjike me sigurinë e energjisë.

Në mbështetje të objektivave klimatike, përfaqësues nga rreth 30 vende nënshkruan një deklaratë për masa të shpejta dhe të vazhdueshme të emetimeve. Ndërkohë, Turqia, e cila mbështetet te qymyri dhe nafta dhe ka shënuar rritje të emetimeve të dioksidit të karbonit, është angazhuar të arrijë emetime neto zero deri në vitin 2053, duke zgjeruar investimet në energjinë e rinovueshme.