Qeveria ka propozuar krijimin e një Këshilli Fiskal të pavarur, një institucion i ri që do të monitorojë zbatimin e rregullave fiskale, do të vlerësojë politikën fiskale dhe do të japë opinione të pavarura mbi qëndrueshmërinë e financave publike.
Sipas projektligjit “Për Këshillin Fiskal të Republikës së Shqipërisë”, i hedhur per konsultim, institucioni i ri do të jetë person juridik publik dhe do t’i përgjigjet drejtpërdrejt Kuvendit.
“Këshilli Fiskal është institucion i pavarur, që i përgjigjet Kuvendit të Republikës së Shqipërisë”, thuhet në projektligj. Institucioni “ushtron veprimtarinë e tij në mënyrë të pavarur nga çdo institucion tjetër publik apo subjekt privat dhe nuk i nënshtrohet asnjë forme ndikimi në ushtrimin e funksioneve të tij”.
Sipas relacionit shpjegues, nisma synon të adresojë mungesën e një institucioni të dedikuar për vlerësimin e pavarur të zhvillimeve fiskale dhe makroekonomike. Ministria e Financave argumenton se aktualisht “kufizohet ndarja funksionale ndërmjet rolit të hartimit dhe atij të vlerësimit të politikave”, duke ndikuar në perceptimin mbi transparencën dhe besueshmërinë e tyre.
Projektligji parashikon që Këshilli Fiskal të përbëhet nga tre anëtarë me mandat gjashtëvjeçar dhe me kohë të plotë. Kryetari do të përfitojë pagë të barasvlershme me atë të një ministri, ndërsa dy anëtarët e tjerë do të paguhen në masën 85% të pagës së kryetarit.
Anëtarët do të zgjidhen nga Kuvendi pas një procedure publike konkurrimi dhe duhet të kenë të paktën 10 vite përvojë profesionale në financat publike, makroekonomi ose kërkim shkencor në ekonomi. Ata nuk duhet të kenë ushtruar funksione politike apo të kenë qenë të punësuar në administratën publike gjatë dy viteve para emërimit.
Ndër detyrat kryesore të institucionit do të jetë vlerësimi i Kuadrit Makroekonomik dhe Fiskal, projektbuxhetit vjetor, raportit të zbatimit të buxhetit, si dhe monitorimi i respektimit të rregullave fiskale të përcaktuara në Ligjin Organik të Buxhetit.
Projektligji parashikon gjithashtu që opinionet e Këshillit Fiskal për Kuadrin Makroekonomik dhe Fiskal dhe projektbuxhetin të bashkëlidhen me dokumentet që i paraqiten Këshillit të Ministrave ose Kuvendit për shqyrtim.
Në rastet kur Ministria e Financave nuk merr parasysh vërejtjet e institucionit, ajo do të duhet të hartojë një relacion shpjegues ku të argumentojë arsyet e mospranimit të rekomandimeve. Dokumenti do t’i paraqitet Kuvendit dhe do të bëhet publik.
Institucioni do të mbështetet nga një Sekretariat Teknik me pesë ekspertë të punësuar me kohë të plotë. Sipas projektligjit, anëtarët e sekretariatit do të zgjidhen përmes një procedure konkurruese dhe duhet të kenë të paktën shtatë vite përvojë profesionale në fushat përkatëse.
Relacioni vlerëson se krijimi i Këshillit Fiskal “pritet të sjellë përparësi të rëndësishme në drejtim të forcimit të disiplinës fiskale, rritjes së transparencës në menaxhimin e financave publike dhe përmirësimit të cilësisë dhe besueshmërisë së analizave dhe parashikimeve fiskale”.
Këshilli do të financohet nga buxheti i shtetit dhe do të gëzojë autonomi financiare. Veprimtaria e tij do t’i nënshtrohet auditimit të jashtëm nga Kontrolli i Lartë i Shtetit, ndërsa çdo analizë dhe opinion i miratuar do të publikohet në faqen zyrtare të institucionit.
Sipas relacionit, kostoja totale e ngritjes dhe funksionimit të Këshillit Fiskal llogaritet në rreth 39 milionë lekë. Nga kjo shumë, 32 milionë lekë janë parashikuar për pagat e tre anëtarëve të Këshillit dhe pesë punonjësve të Sekretariatit Teknik, 5 milionë lekë për shpenzime operative dhe 2 milionë lekë për shpenzime kapitale fillestare.
Projektligji është hartuar nga Ministria e Financave me mbështetjen e Bankës Botërore dhe synon përafrimin e kuadrit institucional shqiptar me standardet dhe kërkesat e Bashkimit Evropian në fushën e qeverisjes fiskale.
Nëse miratohet, Komisioni Parlamentar për Ekonominë dhe Financat do të duhet të propozojë anëtarët e parë të institucionit brenda 90 ditëve nga hyrja në fuqi e ligjit, ndërsa Këshilli Fiskal do të nisë veprimtarinë pasi të emërohen të tre anëtarët e tij.
Postimi ” Monitorimi i buxhetit dhe rregullave fiskale, qeveria propozon ngritjen e Këshillit Fiskal ” eshte marre nga Revista Monitor.
