Industria shqiptare e përpunimit të mishit po humbet hap pas hapi një nga burimet e saj kryesore të lëndës së parë. Pasi që prej 3 shtatorit 2026 u ndalua importi i mishit të gjedhit dhe të shpendëve nga Brazili, qeveria ka paralajmëruar se po rishikon edhe marrëdhëniet tregtare me këtë vend për mishin e derrit, që do të ishte burimi i tretë i furnizimit që mbyllet. Përpunuesit paralajmërojnë rritje të kostove të prodhimit dhe shtrenjtim të mishit, sallameve e nënprodukteve të tjera për konsumatorin deri në 40%. Si masë mbrojtëse, ata rikthejnë në tryezë dy kërkesa: heqjen e tarifës doganore prej 10% për importet e mishit nga Bashkimi Europian dhe hapjen e tregut europian për eksportin e produkteve të përpunuara shqiptare.

Ministri Salla: Po rishikohen marrëdhëniet me Brazilin edhe për mishin e derrit

Paralajmërimi për mishin e derrit erdhi nga ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Andis Salla, gjatë një seance në Komisionin Parlamentar për Çështjet e Bujqësisë. Ministri bëri të ditur se institucionet do të rishikojnë marrëdhëniet tregtare me palën braziliane, duke e lidhur këtë hap me problematikat që janë konstatuar gjatë kontrolleve të importeve.

„Për importet nga Brazili, nga 3 shtatori 2026 janë zbatuar ndryshimet që lidhen me listimin europian për mishin e gjedhit dhe të shpendëve. Për këto kategori nuk lejohen importet në kushtet e reja të listimit, pikat e kontrollit dhe subjektet importuese janë njoftuar. Zbatimi duhet të jetë i njëtrajtshëm, i dokumentuar dhe i shoqëruar me kontrollet që kërkon çdo ngarkesë. Lidhur me çështjen e mishit të derrit, janë zhvilluar komunikimet përkatëse me Brazilin për rishikimin e marrëdhënieve tregtare”, deklaroi ministri Salla.

Deklarata e ministrit e rikthen në qendër të vëmendjes një shqetësim që industria e përpunimit e kishte ngritur që dy vite më parë, kur për herë të parë u fol për ndryshimin e regjimit të importeve nga vendet jashtë Europës.

Një shqetësim i nisur që në vitin 2024

Në vitin 2024, pas Takimit Dypalësh me Komisionin Europian, Ministria e Bujqësisë mori përsipër që, në kuadër të përafrimit të legjislacionit për kontrollet zyrtare me standardet e BE-së, të ndryshonte marrëveshjet tregtare me vendet jashtë Europës. Ndër to përfshiheshin edhe marrëveshjet për importin e mishit të derrit nga Brazili.

Në atë kohë, pesë kompani përpunuese të mishit – EHW, KMY, HAKO, FIX dhe TONA – i dërguan një letër Ministrisë së Bujqësisë. Në të, ato shprehnin shqetësimin se ndërprerja e importit të mishit të derrit nga Brazili, në kushtet kur mundësia e tregut vendas për të furnizuar ndërmarrjet përpunuese është pothuajse zero, do të rriste kostot e prodhimit dhe të produkteve me 10–20%.

Industria theksonte gjithashtu se, nëse do të detyrohej të furnizohej me mish derri nga Europa, Kanadaja dhe SHBA, çmimet do të ishin 35 deri në 38% më të shtrenjta sesa ato të Brazilit. Pikërisht ky diferencial çmimi ishte argumenti kryesor i përpunuesve për të kërkuar kohë dhe zgjidhje alternative.

Në këto rrethana, zbatimi i ligjit për kontrollet e sigurisë ushqimore u shty për fillimin e vitit 2025. Arsyeja ishte se në atë periudhë qeveria parashikonte nisjen e projektit të BE-së për sigurinë ushqimore, i cili bazohej në vlerësimin, kategorizimin dhe përditësimin e standardeve për stabilimentet ushqimore. Procesi i vlerësimit të sigurisë ushqimore në stabilimentet që prodhojnë produkte me origjinë shtazore nisi në prill dhe përfundoi në korrik 2026.

Me të njëjtin synim – përafrimin e legjislacionit shqiptar me atë të Bashkimit Europian – prej 3 shtatorit ka hyrë në fuqi ndalimi i importeve të mishit të viçit dhe të pulës nga Brazili. Vendimi e ka rikthyer presionin mbi industrinë e përpunimit të mishit, e cila sërish përballet me rrezikun e shtrenjtimit të kostove të prodhimit dhe të rritjes së çmimeve për konsumatorin.

Për Shqipërinë, këto ndryshime nuk janë thjesht një procedurë administrative. Ato prekin drejtpërdrejt një nga kanalet kryesore përmes të cilave tregu shqiptar furnizohet me mish. Falë çmimit më të ulët, pjesa më e madhe e mishit që importohet si lëndë e parë për përpunim dhe për prodhimin e nënprodukteve si sallami, salsiçet etj., vjen pikërisht nga Brazili.

Brazili, furnizuesi kryesor i tregut shqiptar

Të dhënat e INSTAT tregojnë qartë peshën e Brazilit në furnizimin e vendit. Gjatë periudhës janar–gusht 2026, Shqipëria importoi rreth 32,4 mijë tonë mish dhe të brendshme të tij. Krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë, importet u rritën me 7%.

Struktura e importeve sipas vendit të origjinës për tetë muajt e parë të vitit 2026 paraqitet si më poshtë:

  • Brazili – rreth 34% e totalit;
  • SHBA – 19%;
  • Greqia – 17%;
  • Italia – 10%;
  • Paraguai – 4%;
  • Gjermania dhe Spanja – secila nga 3%.

Me pothuajse një të tretën e importeve totale të grupit të mishit, Brazili është partneri më i rëndësishëm i tregut shqiptar në këtë segment. Kjo do të thotë se çdo kufizim mbi furnizimet prej tij ndihet menjëherë në zinxhirin e furnizimit të përpunuesve vendas.

Pas vendimit, në praktikë, operatorët që kanë importuar mish nga Brazili duhet t’u përshtaten kushteve të reja që hynë në zbatim më 3 shtator. Kjo nënkupton furnizim nga vendet e Bashkimit Europian, ku sipas tyre çmimet janë 10 deri në 40% më të larta se në Brazil, ose nga shtete të tjera jashtë BE-së.

Pse Brazili është kaq konkurrues

Drini Zusi, industrialist dhe përfaqësues i grupit të kompanive AZ Group, shpjegon se arsyeja kryesore pse industria shqiptare e përpunimit të mishit furnizohet nga Brazili lidhet me çmimin konkurrues dhe me shkallën e lartë të prodhimit brazilian. Sipas tij, Brazili ka një industri të konsoliduar të blegtorisë dhe të përpunimit të mishit, me prodhim në volume shumë të mëdha dhe me akses të gjerë në lëndë të para për ushqimin e kafshëve. Ky kombinim i mundëson atij të ofrojë mish me çmime më të ulëta në tregjet ndërkombëtare.

Për përpunuesit shqiptarë, të cilët e përdorin mishin e importuar si lëndë të parë për prodhimin e sallameve, salsiçeve dhe produkteve të tjera, çmimi i furnizimit është një faktor vendimtar në përcaktimin e kostos përfundimtare të produktit që del në raft.

„Arsyeja përse e gjithë bota importon nga Brazili dhe përse ky shtet është kaq konkurrues në këtë sektor, është pikërisht e kundërta e problemit që kemi ne. Ata kanë ditur të shfrytëzojnë avantazhet natyrore (që i ka edhe Shqipëria) për të krijuar një zinxhir të integruar nga prodhimi i ingredientëve ushqimorë (misër, sojë etj.), te teknologjia e ushqimit, te shkenca e rritjes së kafshëve e deri tek investimet në therje, përpunim e më pas në eksport. Pra bizneset dhe shteti kanë identifikuar një avantazh konkurrues dhe kanë krijuar të gjitha kushtet për zhvillimin dhe shfrytëzimin e atij avantazhi. E përkthyer në gjuhë më praktike, çdo hallkë e prodhimit të mishit dhe nënprodukteve të tij, fillon dhe mbaron po aty. Njëkohësisht çdo hallkë është strategjikisht e mbështetur dhe e subvencionuar, për të minimizuar kostot e operimit apo të inovacionit si fillim, duke marrë parasysh që fitimi krijohet më vonë në ekonomi shkalle. Sot Brazili është ndër shtetet kryesore për mbjelljen e sojës apo të misrit dhe prodhon ushqim shumë të lirë, i prodhon plehëruesit po aty dhe sërish fermeri apo mbarështuesi ka kosto më të lirë, thertoret janë ndër më gjigantet dhe kanë volume të jashtëzakonshme e rrjedhimisht kanë mundësinë të ulin fitimin/njësi, pasi përfitojnë në sasi. Në Shqipëri është e kundërta. Një mbarështues shqiptar nuk subvencionohet sa duhet as për krerët, po as për tokat që mbjell për ushqim. Plehëruesit për rritjen e rendimentit të prodhimit nuk prodhohen në Shqipëri, e rrjedhimisht i kushtojnë më shtrenjtë. Pra ushqimin do ta blejë më shtrenjtë, koston e rritjes më të lartë, ilaçet dhe antibiotikët më të lartë, e kështu me radhë shkon zinxhir. Kjo është për atë ardhur keq, sepse realisht, Shqipëria ka të gjitha mundësitë natyrore për të krijuar një industri tejet të shëndetshme dhe përfituese blegtorale”, thotë Zusi.

Në thelb, sipas industrialistit, diferenca mes dy vendeve nuk qëndron te burimet natyrore, por te mënyra se si është ndërtuar zinxhiri i vlerës: në Brazil çdo hallkë – nga ushqimi i kafshëve te plehrat, therja dhe eksporti – mbështetet dhe integrohet, ndërsa në Shqipëri mbarështuesi përballet me kosto më të larta në çdo hap.

Pse u kufizua importi nga 3 shtatori

Importi i mishit të gjedhit dhe të shpendëve me origjinë nga Brazili nuk mund të vazhdojë pas datës 3 shtator 2026, si pasojë e ndryshimeve të fundit në rregullat e Bashkimit Europian dhe e lidhjes që legjislacioni shqiptar ka me listat e vendeve të miratuara nga BE-ja.

Ministria e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural i ka dërguar një shkresë Autoritetit Kombëtar të Ushqimit (AKU), me qëllim që importuesit të njoftohen për ndryshimet. Në të sqarohet se Urdhri i Ministrit nr. 294, datë 13.06.2006, „Për importin e mishit nga Republika Federale e Brazilit”, parashikon që mishi i gjedhit dhe mishi i shpendëve nga Brazili mund të importohen në Shqipëri vetëm nëse produktet janë prodhuar në zona dhe stabilimente të miratuara nga Bashkimi Europian dhe nëse shoqërohen me certifikatën përkatëse veterinare.

Ndërkohë, Komisioni Europian ka miratuar Rregulloren Zbatuese (BE) 2026/1189, e cila ndryshon Rregulloren Zbatuese (BE) 2021/405 në lidhje me kufizimet për përdorimin e disa produkteve antimikrobike veterinare. Rregullorja e re ka të bëjë me kushtet që duhet të plotësojnë kafshët dhe produktet me origjinë shtazore të destinuara për konsum njerëzor për të hyrë në tregun e BE-së.

Sipas shkresës së Ministrisë, në kuadër të këtij ndryshimi Brazili është hequr nga lista përkatëse e vendeve të treta ose e rajoneve të tyre që janë të autorizuara për futjen në BE të dërgesave të produkteve të caktuara me origjinë shtazore. Ky vendim ka efekt të drejtpërdrejtë në Shqipëri, për shkak të mënyrës si është hartuar urdhri shqiptar.

„Në këto kushte, për aq kohë sa Urdhri i ministrit nr. 294/2006 e kushtëzon importin e mishit nga Brazili me miratimin e zonave dhe stabilimenteve nga BE-ja, ndryshimet e sjella me rregulloren zbatuese të BE 2026/1189, reflektohen drejtpërdrejt në zbatimin e këtij urdhri”, thuhet në shkresën e Ministrisë.

Për këtë arsye, nga 3 shtatori 2026 – data kur nis zbatimi i Rregullores (BE) 2026/1189 – operatorët që importojnë mish gjedhi dhe mish shpendësh nga Brazili duhet të marrin parasysh kufizimet e reja. Me fjalë të tjera, mekanizmi ligjor shqiptar, i cili prej vitit 2006 ia kishte deleguar në fakt BE-së përcaktimin e stabilimenteve braziliane të pranueshme, e ka përkthyer automatikisht vendimin europian në një ndalim për tregun vendas.

Industria parashikon kosto më të larta dhe çmime më të shtrenjta në pakicë

Me mbylljen e kanalit brazilian, përpunuesit janë të detyruar të kërkojnë burime alternative furnizimi, kryesisht në vendet europiane, ku çmimet për mishin e pulës dhe të viçit janë 12 deri në 40% më të larta. Edhe alternativat e tjera jashtë Europës, si Paraguai, Argjentina dhe Uruguai, po u ofrojnë importuesve çmime më të shtrenjta se Brazili.

Drini Zusi, i cili operon edhe në sektorin e përpunimit të mbetjeve shtazore, vlerëson se furnizimet më të shtrenjta do t’i rrisin kostot e prodhimit të përpunuesve me 20 deri në 25%. Nëse situata vazhdon, ai parashikon që deri në fund të vitit efekti të shfaqet edhe në çmimet e produkteve finale. Në një skenar të tillë, sipas tij, çmimet për konsumatorin mund të rriten me rreth 7–11% gjatë muajve nëntor–dhjetor.

Industrialisti thekson se në fazën e parë industria mund të përthithë një pjesë të kostos, por kjo nuk mund të zgjasë pafundësisht, sepse marzhet e kompanive janë tashmë nën presion nga rritja e pagave, e çmimit të naftës dhe e kostove operative.

„Vitet e fundit, pas pandemisë së Covid-19, zhvillimet tregtare janë bërë gjithmonë e më të vështira për t’u parashikuar. Por një gjë është e qartë: nëse largohet nga tregu një nga furnizuesit më konkurrues në botë, kostoja e zgjidhjes alternative do të rritet, pra kostot e industrisë do të rriten. A do të kalojë kjo kosto në çmimet e konsumatorit? Besoj se jo që në fillim. Në afat shumë të shkurtër (2-4 javë) një pjesë e industrisë mund ta absorbojë një pjesë të kostos në marzh, paçka se me dhimbje shumë të madhe, pasi marzhet e industrisë janë tkurrur shumë gjatë 2-3 viteve të fundit. Por një industri nuk mund të absorbojë pafundësisht rritjen e kostos së lëndës së parë. Duhet sjellë në vëmendje se po flasim për një sektor që tashmë përballet me rritje artificiale të pagave, rritje të çmimit të naftës dhe të kostove operative në përgjithësi. Nëse diferenca bëhet strukturore, një pjesë e saj herët ose vonë kalon në çmimin e produktit final. Parashikohet që kostot e industrisë do të rriten minimumi me 20-25% për këto lëndë të para, dhe nëse kjo situatë zgjat, ndoshta nga nëntori apo dhjetori mund të ketë rritje prej 7-11% të çmimeve të produkteve finale për konsumatorin. Megjithatë, uroj të jem 100% gabim, e të mos ketë asnjë rritje apo presion çmimesh”, deklaron Zusi.

Ndërkohë, pas ndërprerjes së importeve nga Brazili, disa përpunues të mishit dhe prodhues nënproduktesh kanë paralajmëruar se prej muajit nëntor çmimet e mishit të freskët të viçit, të pulës dhe të nënprodukteve në tregun vendas pritet të rriten nga 12 deri në 40%.

Mishi i viçit: rritje e pritshme 300–400 lekë për kilogram

Për mishin e gjedhit, përpunuesit pohojnë se çmimet e furnizimeve në Europë për muajin shtator rezultojnë 19% më të larta se çmimi i mishit në Brazil. Sipas përllogaritjeve të tyre, kjo diferencë mund të sjellë rritje të kostos së produkteve dhe nënprodukteve të mishit me rreth 12–13%.

Përpunuesit theksojnë se shtrenjtimi i importeve do të reflektohet edhe në rishikimin e çmimeve të mishit të viçit në pakicë. Aktualisht, mishi i freskët i viçit shitet në tregun e pakicës me çmime që luhaten nga 1,200–1,300–1,350 lekë për kilogram. Me furnizimet e reja, përpunuesit presin një rritje prej rreth 300–400 lekësh për kilogram, duke e çuar mishin e viçit në nivele prej rreth 1,600–1,700 lekësh për kilogram.

Mishi i pulës: fileto deri në 450 lekë për kilogram me shumicë

Efektet pritet të jenë edhe më të ndjeshme për mishin e pulës. Çmimet e importeve nga vendet europiane rezultojnë rreth 40% më të larta se ato të Brazilit. Sipas përpunuesve, gjoksi i pulës përbën deri në 15% të totalit të importeve për disa kompani, çka e bën këtë produkt veçanërisht të rëndësishëm për strukturën e kostove të tyre.

Shtrenjtimi i importeve, sipas përpunuesve, do të reflektohet edhe në çmimet e shitjes me shumicë për fileton e pulës. Aktualisht, fileto e pulës shitet me shumicë me rreth 320–330 lekë për kilogram. Me furnizimet e reja nga tregjet europiane, përpunuesit presin rritje të kostos dhe vlerësojnë se çmimi i filetos mund të arrijë deri në 450 lekë për kilogram.

Rezervat mjaftojnë deri në dy muaj

Përpunuesit shpjegojnë se ndryshimet në kosto dhe në çmimet e pakicës pritet të nisin në muajin nëntor, ndërsa kulmi i rritjes së çmimeve pritet në dhjetor. Aktualisht, ata po përdorin rezervat e lëndës së parë, të cilat mund të zgjasin deri në dy muaj, pra gjatë periudhës shtator–tetor. Pas shterimit të këtyre stoqeve, furnizimi do të bëhet tërësisht me lëndë të parë të blerë me çmimet e reja, më të larta.

Çfarë kërkon industria

Në këto kushte, kërkesat kryesore të industrisë janë dy: heqja e tarifës doganore prej 10% për importet e mishit nga vendet e Bashkimit Europian dhe hapja e tregut europian për eksportet e produkteve të përpunuara me origjinë shtazore.

„Në afat të shkurtër, shteti duhet së pari të sigurojë që industria të ketë akses sa më të gjerë në tregje alternative të aprovuara dhe të mos krijojë pengesa administrative shtesë në një moment kur furnizimi nga kanalet kryesore deri më sot, është kufizuar. Pra industritë duhet të vazhdojnë të operojnë pa pasur ndalesa apo vonesa që mund të përkthehen në kosto të shtuara për ta e për konsumatorin. Si masa emergjente do të ishte heqja e tarifës doganore 10% për importin e mishit, por vetëm për ato produkte apo nënprodukte që shkojnë për industrinë, pra ato produkte të cilat nuk cenojnë prodhimin e mishit të freskët vendas. Mishi vendas duhet të shitet 100%”, thotë industrialisti Drini Zusi.

Kërkesa për heqjen e taksës doganore 10% nuk është e re. Industria e përpunimit të mishit e ngriti atë në vitin 2024, kur përpunuesit kërkuan heqjen e tarifës për mishin e importuar nga vendet e BE-së, me argumentin se ajo i vinte në pozitë të pafavorshme përballë konkurrentëve në rajon. Sipas industrisë, kostoja shtesë e tarifës prej 10% rriste koston e lëndës së parë dhe dobësonte konkurrueshmërinë e produkteve shqiptare.

Kërkesa lidhej edhe me faktin se prodhimi vendas nuk arrinte të siguronte sasi të mjaftueshme lënde të parë për industrinë e përpunimit, sidomos sa i takon mishit të derrit.

Ekspertët e blegtorisë kundër heqjes së tarifës

Propozimi për heqjen e taksës doganore 10% për mishin e importuar nuk mbështetet nga ekspertët e blegtorisë. Ervin Resuli, ekspert i blegtorisë, është shprehur më herët se, nëse miratohet, kjo masë do të rrëzonte të vetmen barrierë mbrojtëse që pengon hyrjen e importeve nga jashtë. Sipas tij, në këtë situatë institucionet shtetërore duhet të ndërhyjnë me rritje të subvencioneve, në mbrojtje të industrisë dhe të blegtorisë, e cila ndodhet në vështirësi për shkak të rënies së numrit të krerëve të kafshëve.

„Heqja e taksës së importit do të bëjë batërdinë në vend. Pasi pa taksë doganore do të importohen jo vetëm mishi, por të gjitha nënproduktet e tjera të kërkuara për heqje të taksës sipas kodit doganor. Heqja e taksës do të jetë jo vetëm për mishin, por për të gjithë produktet e tjera që përfshijnë kodin doganor të kërkuar nga industria për heqjen e saj. Kjo masë fiskale, nëse do të miratohet, nuk do ta ndihmojë aspak prodhimin vendas. Është tepër e domosdoshme që shteti të ndërhyjë me dhënie subvencionesh për blegtorinë, në të kundërt do të vijojë rënia e numrit të krerëve të kafshëve për qumësht”, është shprehur Resuli.

Blegtoria vendase në rënie

Të dhënat e INSTAT konfirmojnë tkurrjen e blegtorisë shqiptare, një nga argumentet kryesore në debatin mes përpunuesve dhe ekspertëve:

  • Gjedhët: në vitin 2025 numri i krerëve arriti në 274,9 mijë, me një rënie prej 1% krahasuar me vitin 2024.
  • Derrat: në vitin 2025 numëroheshin 74,7 mijë krerë, me një rënie prej 28% në raport me 2024-n.
  • Pulat: në vitin 2025 numëroheshin rreth 4,1 milionë krerë, me rënie prej 8,2% krahasuar me vitin paraardhës dhe me 14,4% krahasuar me vitin 2022.

Viti 2022 shënoi një goditje të rëndë për sektorin e shpendëve. Shfaqja e gripit të shpendëve në mars 2022 në Shqipëri shkaktoi ngordhjen e një numri të madh shpendësh. Sipas INSTAT, në vitin 2022 në të gjithë vendin numëroheshin rreth 4,9 milionë pula, ose rreth 5% më pak se në vitin 2021.

Rënia e veçantë e numrit të derrave, me gati një të tretën brenda një viti, ilustron qartë pse përpunuesit e konsiderojnë tregun vendas pothuajse të paaftë për t’i furnizuar me lëndë të parë dhe pse rishikimi i tregtisë së mishit të derrit me Brazilin i shqetëson veçanërisht.

Zusi: Çfarë po mbrojmë me tarifën?

Ndryshe nga ekspertët e blegtorisë, Drini Zusi argumenton se heqja e taksës doganore do të funksiononte si masë mbrojtëse për industrinë përpunuese, në kushtet kur prodhimi i kafshëve në vend është në rënie dhe kjo rënie po e dëmton sektorin.

„Tarifat doganore janë instrumente proteksioniste që gjejnë përdorim për disa arsye, por një shtet i përdor kryesisht në mbrojtje të prodhimit vendas ose në negociata tregtare me vendet e tjera. Po ne me kë po negociojmë, ose çfarë po mbrojmë? Industrinë vendase të mishit inekzistente? Për sa kohë të paktën e kemi ende industrinë përpunuese ekzistente dhe madje me standard shumë të mirë, duhet të mbrojmë ata. Më pas, me rritjen e prodhimit vendas dhe garantimin e furnizimit nga prodhimi vendas, ajo tarifë mund të rivihet ose rishikohet sipas situatës gjeopolitike dhe makroekonomike”, thotë ai.

Debati, pra, mbetet i hapur mes dy qasjeve: nga njëra anë, përpunuesit që kërkojnë lëndë të parë më të lirë për të mbijetuar dhe për të mos ia kaluar koston konsumatorit; nga ana tjetër, ekspertët e blegtorisë që paralajmërojnë se heqja e tarifës mund të dobësojë edhe më tej prodhimin vendas dhe kërkojnë subvencione më të mëdha për fermerët.

Eksportet: kërkohet hapja e tregut europian

Përveç heqjes së tarifës doganore 10% për importin e mishit nga BE-ja, industria e përpunimit kërkon edhe hapjen e tregut europian për eksportet e produkteve të përpunuara. Përpunuesit argumentojnë se mungesa e aksesit në tregun e BE-së u kufizon mundësinë për të zgjeruar prodhimin dhe për të investuar më tej në sektor.

Sipas tyre, kompanitë shqiptare kanë investuar në kapacitete dhe teknologji moderne, por për të shtrirë aktivitetin në tregje të reja kanë nevojë që Shqipëria të përmbushë kërkesat dhe procedurat e nevojshme për eksportin e produkteve me origjinë shtazore drejt BE-së.

Kërkesa për hapjen e eksporteve lidhet ngushtë edhe me konkurrueshmërinë e industrisë. Ndërsa përpunuesit shqiptarë përballen me kosto të larta të lëndës së parë dhe me kufizime në tregjet e huaja, hapja e tregut europian do t’u jepte mundësinë të rrisnin volumin e prodhimit dhe të zgjeronin bazën e klientëve, duke përfituar nga ekonomitë e shkallës që sot u mungojnë.

Drini Zusi pohon se industria i plotëson kushtet për eksport dhe se tashmë u takon institucioneve shtetërore të dëshmojnë garantimin e kushteve të sigurisë ushqimore në fabrika.

„Tregu shqiptar ka një tavan ekstremisht të ulët dhe asnjë industri apo sektor industrial nuk mund të rritet pa akses në eksport. Sot produktet shtazore shqiptare nuk eksportohen në BE jo se stabilimentet nuk plotësojnë kushtet, pasi më besoni që shumë prej tyre operojnë me standard tejet rigoroz. Problemi qëndron se BE-ja kërkon që vendet e treta të demonstrojnë sisteme të plota kontrolli veterinar, gjurmueshmërie, kontroll të antimikrobikëve dhe certifikim zyrtar përpara se një kategori produkti shtazor të lejohet të hyjë në tregun europian. Pra autorizimi bëhet në nivel vendi fillimisht. Prandaj përpara se të jetë detyrë e fabrikave, është detyrë e institucioneve shqiptare që të tregojnë kapacitetet e duhura monitoruese për garantimin e sigurisë ushqimore. Duhet të kemi sistem veterinar të besueshëm, gjurmueshmëri nga ferma deri te produkti final, laboratorë dhe plane monitorimi të njohura nga BE-ja dhe një administratë që punon me objektivin konkret: hapjen e kategorive të reja të eksportit. E them me bindje të plotë, që nëse do të ekzistonte vullneti i duhur politik, dhe mbështetja e duhur ekonomike në mënyrë strategjike, ne nuk do të kemi nevojë të diskutojmë si të zëvendësojmë mishin brazilian që importojmë. Përkundrazi, do të ishim duke diskutuar se si mund ta kthejmë Shqipërinë nga një vend që importon pothuajse të gjithë lëndën e parë, në një vend që prodhon, përpunon dhe eksporton produkte me vlerë të shtuar”, thotë Zusi.

Në këtë kuadër, industria kërkon që institucionet të përshpejtojnë proceset e auditimit, të listimit dhe të certifikimit që nevojiten për eksportin e produkteve të përpunuara të mishit në BE. Logjika e përpunuesve është se, ndërkohë që Shqipëria po përafron rregullat e saj me ato europiane për importet – çka po sjell kosto shtesë për ta – i njëjti proces përafrimi duhet t’u hapë rrugë edhe produkteve shqiptare drejt tregut europian.

Pa përgjigje nga Ministria

Ministria e Bujqësisë nuk iu përgjigj kërkesës për të argumentuar vendimet për ndalimin e importeve dhe për të sqaruar masat që parashikohen në mbështetje të industrisë së përpunimit të mishit.

Ndërkohë, me rezervat e lëndës së parë që pritet të mbarojnë brenda tetorit dhe me kulmin e rritjes së çmimeve të parashikuar për dhjetor, sektori dhe konsumatorët shqiptarë po hyjnë në fundvit me pasiguri të shtuar. Rishikimi i mundshëm i tregtisë së mishit të derrit me Brazilin – lëndë e parë për të cilën prodhimi vendas është në rënie të ndjeshme – mund ta thellojë më tej presionin mbi kostot e industrisë dhe mbi çmimet e sallameve, salsiçeve dhe nënprodukteve të tjera të mishit në raftet e dyqaneve.