Prodhimi i ujit të pijshëm të ambalazhuar në Shqipëri shënoi në vitin 2025 nivelin më të lartë të 12 viteve të fundit, i shtyrë kryesisht nga turizmi dhe nga kërkesa në rritje në segmentin HoReCa (hotele, restorante dhe katering). Sipas të dhënave të Ministrisë së Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, sasia e prodhuar në vend arriti në 345,1 milionë litra, me një rritje vjetore prej 73% krahasuar me periudhën paraardhëse. Ecuria pozitive po vijon edhe këtë vit: eksportet në gjashtëmujorin e parë të 2026-s u zgjeruan me mbi 20%. Megjithatë, pas një periudhe relativisht të qetë, prodhuesit po përballen sërish me presionin e kostove të larta, të nxitura nga lufta në Lindjen e Mesme. Deri tani, operatorët po e përthithin vetë këtë rritje kostoje dhe nuk ka pasur rritje të çmimeve për konsumatorin.

Për herë të parë mbi kufirin e 300 milionë litrave

Kërcimi i vitit të kaluar vjen pas më shumë se një dekade me prodhim relativisht të qëndrueshëm. Gjatë periudhës 2013–2024, sasia e ujit të ambalazhuar të prodhuar në vend është luhatur mes 120 dhe 200 milionë litrave në vit. Vetëm në vitin 2025 prodhimi kaloi për herë të parë pragun e 300 milionë litrave. Nëse krahasohet me vitin 2013, prodhimi i vitit 2025 rezulton rreth 180% më i lartë.

Operatorët e tregut e lidhin këtë rritje me tre faktorë kryesorë: zgjerimin e turizmit, përmirësimin e konsumit të brendshëm dhe shtrirjen e kanaleve të shitjes. Hotelet, resortet, restorantet dhe rrjetet e shitjes me pakicë janë segmentet ku kompanitë po regjistrojnë rritjen më të ndjeshme të kërkesës.

Turizmi, motori kryesor i kërkesës

Për Franc Ndrekën, administrator i fabrikës së prodhimit të ujit të pijshëm “Dukat”, rritja e tregut ushqehet nga dy dinamika që ecin njëkohësisht.

“Kërkesa ka shënuar rritje të qëndrueshme, të ushqyer nga dy forca që ecin paralel: nga njëra anë, vala pozitive e turizmit që po transformon Shqipërinë, dhe nga ana tjetër maturimi i markës ‘Dukat’ në treg”

Sipas tij, sezonaliteti mbetet një nga tiparet kryesore të këtij tregu, pasi konsumi rritet ndjeshëm gjatë muajve të verës. Për kompanitë, kjo do të thotë që duhet të planifikojnë më mirë prodhimin dhe furnizimin, në mënyrë që të përballojnë kërkesën në periudhën e pikut.

Z. Ndreka e cilëson sezonin turistik si një nga motorët kryesorë të rritjes së kërkesës për ujë të ambalazhuar. Megjithatë, sipas tij, potenciali nuk qëndron thjesht te numri i turistëve, por te mënyra se si ata po zgjedhin të qëndrojnë në vend.

“Strukturat e reja akomoduese po i kthejnë qytetet bregdetare nga destinacione të pushimit ditor në vende ku vizitori qëndron net të tëra. Çdo natë më shumë e kaluar në bregdet do të thotë konsum më i lartë dhe pikërisht këtu ne shohim hapësirën më të madhe të rritjes në vitet e ardhshme”

“Qafshtama”: kërkesa +17% dhe një linjë e re prodhimi në 2027

Edhe administratori i ujit të pijshëm “Qafshtama”, Florant Dautaj, e shpjegon rritjen e prodhimit me disa faktorë të ndërthurur: zhvillimin e turizmit, shtimin e eksporteve drejt vendeve të rajonit dhe rritjen e konsumit vjetor për frymë të ujit të ambalazhuar.

Sipas z. Dautaj, kërkesa e konsumatorëve për ujë të ambalazhuar u rrit me 17% krahasuar me vitin paraardhës. Kërkesa ka qenë veçanërisht e lartë gjatë sezonit veror, kur fabrika ka punuar me kapacitet maksimal prodhimi.

“Rritja e konsumit të ujit për frymë është edhe një trend global. Tregu botëror vijon të shënojë rritje, i nxitur nga ndryshimet në stilin e jetesës, urbanizimi si dhe nga ndërgjegjësimi më i madh i konsumatorëve për kujdesin ndaj shëndetit dhe zgjedhjen e produkteve të shëndetshme. Në rastin tonë, rritja është mbështetur kryesisht nga konsumi më i lartë i produkteve tona në tregun vendas. Këtu do të veçoja dy faktorë kryesorë. Së pari, kemi vijuar zgjerimin e rrjetit të shpërndarjes dhe shtimin e numrit të klientëve të rinj dhe rritjen e shitjeve në pikat ekzistuese të shitjes”

Për t’iu përgjigjur kërkesës në rritje dhe për të ndërtuar kapacitetet që do të mundësojnë zgjerimin e mëtejshëm, kompania sapo ka nënshkruar një marrëveshje me kompaninë italiane SIPA. Marrëveshja parashikon instalimin, në fillim të vitit 2027, të një linje të re prodhimi tërësisht automatike, me teknologji moderne dhe të avancuar. Sipas z. Dautaj, ky investim pritet të dyfishojë kapacitetin prodhues të fabrikës.

Investime të reja edhe te “Lajthiza Invest”

Rritja e kërkesës po raportohet edhe nga kompani të tjera të sektorit, të cilat kanë shtuar investimet. Thanas Siveri, administrator i “Lajthiza Invest”, thotë se rritja vihet re si te konsumatorët familjarë, ashtu edhe te bizneset. Sipas tij, prodhimi është mbështetur edhe nga investimet e reja dhe zgjerimi i gamës së produkteve, përfshirë produkte të reja me ambalazhim PET të riciklueshëm.

Tregu informal, shqetësim i vjetër i industrisë

Për vite me radhë, tregu informal dhe konkurrenca e pandershme kanë qenë ndër shqetësimet kryesore të industrisë. Në rrugët e Tiranës janë të shumta makinat që shesin bote me ujë për konsumatorët familjarë. Për shkak të çmimit më të ulët, shumë familje kanë zgjedhur të blejnë ujë të pijshëm prej tyre. Ky fenomen jo vetëm që ushqeu konkurrencën e pandershme, por u shndërrua edhe në rrezik për shëndetin, për shkak të mungesës së kushteve higjieno-sanitare.

Sipas disa operatorëve, pjesa e zezë e tregtimit të ujit, veçanërisht te bizneset e vogla, ka nisur të formalizohet. Ky proces po reflektohet në rritjen e prodhimit, në zgjerimin e bazës së konsumatorëve dhe në rritjen e fitimeve të kompanive.

Lufta në Lindjen e Mesme rëndon koston e prodhimit

Pavarësisht rritjes së prodhimit dhe kërkesës, presioni i kostove është rikthyer te kompanitë, për shkak të shtrenjtimit të lëndëve të para pas nisjes së luftës në Lindjen e Mesme. Një nga zërat më të rëndësishëm të kostos mbeten lëndët e para të importuara, si plastika, tapat e shisheve dhe materialet e tjera të ambalazhimit.

Sipas prodhuesve, çmimet e energjisë, materialeve të ambalazhimit, plastikës, transportit dhe kostot e tjera operative po ndikojnë drejtpërdrejt në strukturën e shpenzimeve. Sfida për sektorin është që rritja e volumeve të prodhimit dhe konsumit të përkthehet edhe në marzhe më të mira fitimi, në një kohë kur kostot mbeten të larta dhe nuk janë reflektuar në çmimet për konsumatorin.

Florant Dautaj shpjegon se si e ka përballuar “Qafshtama” këtë situatë:

“Në tremujorin e dytë të këtij viti, si pasojë e rritjes së çmimit të naftës dhe zhvillimeve të konfliktit në Iran, kemi pasur rritje të konsiderueshme të çmimeve të disa prej lëndëve të para, si dhe të kostove të shpërndarjes, të cilat janë reflektuar në rritjen e kostove të përgjithshme të kompanisë. Megjithatë, strategjia jonë ka qenë që një pjesë sa më të madhe të kësaj rritjeje kostosh ta absorbojmë brenda kompanisë, përmes përmirësimit të sistemeve të prodhimit, optimizimit të proceseve dhe rritjes së eficiencës operacionale. Investimet që po realizojmë në teknologji të reja janë gjithashtu pjesë e kësaj strategjie, me synimin për të rritur produktivitetin dhe eficiencën. Objektivi ynë është të ruajmë qëndrueshmërinë e çmimeve në treg, në mënyrë që këto rritje të kostove të mos transferohen drejtpërdrejt te konsumatori”

Sektori ka kaluar një situatë të ngjashme edhe në vitin 2022, kur çmimet e lëndëve të para të importuara u dyfishuan pas nisjes së luftës në Ukrainë. Sipas Thanas Siverit, administrator i ujit “Lajthiza”, stabilizimi i çmimeve të lëndëve të para pas asaj krize u arrit vetëm në vitin 2025. Ky stabilitet, thotë ai, ndihmoi në një menaxhim më efektiv të buxhetit dhe në ruajtjen e çmimeve konkurruese për konsumatorët. Vitin e kaluar, disa kompani raportuan gjithashtu rritje të shpenzimeve për fondin e pagave.

Z. Siveri pohon se këtë vit te prodhuesit e ujit është rikthyer problemi i shtimit të kostove nga rritja e çmimit të naftës. Kompania po e përthith këtë rritje, pa ndryshuar çmimet e shitjes me pakicë.

Në të njëjtën linjë është edhe drejtuesi i ujit të pijshëm “Dukat”, Franc Ndreka, i cili e cilëson presionin mbi kostot si real, por thekson se kompania po e përballon vetë, pa prekur çmimet për konsumatorin.

“Rritja e çmimit të naftës në tregjet ndërkombëtare ka pasur efekt zinxhir mbi plastikën, ambalazhimin, transportin dhe praktikisht në çdo zë kostoje. Ky është një realitet me të cilin përballet i gjithë sektori. Dallimi qëndron te mënyra si i përgjigjesh: ne kemi zgjedhur ta menaxhojmë këtë presion brenda kompanisë, përmes efikasitetit dhe duke mos ia kaluar barrën konsumatorit”

Eksportet vijojnë të rriten

Zgjerimi i pranisë së markave shqiptare të ujit jashtë vendit mbetet një nga përparësitë kryesore të prodhuesve vendas. Sipas të dhënave të Doganave, në vitin 2025 u eksportuan gjithsej 54,8 milionë litra ujë i ambalazhuar, me një rritje prej 2% krahasuar me vitin paraardhës.

Ritmi u përshpejtua në gjashtëmujorin e parë të vitit 2026. Gjatë periudhës janar-qershor u eksportuan rreth 31 milionë litra ujë, ose rreth 24% më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit 2025.

Thanas Siveri, nga kompania e prodhimit të ujit të pijshëm “Lajthiza”, thotë se eksportet e operatorit janë dyfishuar krahasuar me vitin e kaluar. Kompania është e pranishme në tregje si Zvicra, SHBA, Britania e Madhe, Tajvani, Franca dhe Malta, si dhe në vendet e rajonit, përfshirë Kosovën, Maqedoninë e Veriut dhe Malin e Zi.

Optimizëm për eksportet shpreh edhe kompania që prodhon ujin e markës “Dukat”. Sipas Franc Ndrekës, shitjet drejt Kosovës dhe Serbisë janë rritur ndjeshëm këtë vit, ndërsa kompania synon të hyjë në tregje të reja.

“Këtë vit kemi shënuar rritje prej rreth 30% në tregjet e Kosovës dhe Serbisë krahasuar me një vit më parë, një ritëm që flet vetë. Në periudhën 2026–2027 kemi planifikuar hyrjen në dy tregje të reja, në Malin e Zi dhe në Maqedoninë e Veriut. Ajo që na bën veçanërisht optimistë është se interesi ka ardhur nga vetë kompanitë e distribucionit atje, të cilat na kanë kërkuar markën ‘Dukat’. Kur një markë vendase kërkohet përtej kufirit, kjo është shenja më e mirë se je në rrugën e duhur”

Aktualisht, edhe uji “Qafshtama” tregtohet në Kosovë dhe në Mbretërinë e Bashkuar, ndërsa eksportet përbëjnë një drejtim të rëndësishëm në strategjinë e zgjerimit të kompanisë.

“Synimi ynë është të zgjerojmë gradualisht praninë në tregjet ndërkombëtare, duke u fokusuar fillimisht në vendet ku ka një prani të konsiderueshme të komunitetit shqiptar. Investimi i ri dhe rritja e kapaciteteve prodhuese do të na krijojnë mundësi më të mëdha për të mbështetur zgjerimin dhe për të forcuar praninë e ‘Qafshtamës’ si një markë shqiptare edhe në tregjet ndërkombëtare”

Rritja e eksporteve tregon se prodhuesit vendas nuk po mbështeten vetëm te zgjerimi i konsumit në tregun shqiptar. Me shtimin e kapaciteteve prodhuese dhe shtrirjen e markave jashtë kufijve, sektori po synon të përfitojë edhe nga kërkesa në tregjet rajonale dhe europiane.

Importet rriten mbi 20% në gjashtë muaj

Krahas prodhimit vendas, tregu shqiptar vazhdon të ofrojë edhe marka të importuara të ujit të ambalazhuar. Sipas të dhënave të Doganave, në vitin 2025 u importuan 24,6 milionë litra ujë i pijshëm i ambalazhuar, rreth 30% më shumë se një vit më parë.

Tendenca rritëse vijoi edhe në vitin 2026. Gjatë periudhës janar-qershor, importet u rritën me 23% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit paraardhës. Sipas prodhuesve vendas, uji i importuar konkurron me atë vendas kryesisht në segmentet e shitjes me pakicë, të gastronomisë dhe të strukturave turistike, ku tregtohen edhe markat më të njohura të importit.

Të ardhurat dhe fitimet e kompanive

Pesë operatorët kryesorë të sektorit gjeneruan në vitin 2025 të ardhura prej 7,7 miliardë lekësh, ose rreth 80 milionë euro. Fitimi i tyre arriti në 1,6 miliardë lekë, rreth 20 milionë euro, me një rritje prej 7% krahasuar me vitin paraardhës.

Ecuria ndryshon nga njëra kompani te tjetra:

  • “Lajthiza Invest”: të ardhurat u rritën me 12% në vitin 2025, ndërsa fitimet u shtuan me 4,5% në raport me 2024-ën.
  • “Uji i Ftohtë Tepelena”: të ardhurat u ulën me 4,4%, ndërsa fitimet ranë me 36% krahasuar me vitin e kaluar.
  • “Qafshtama”: të ardhurat u rritën me 34,4% dhe fitimet me 53% në raport me vitin paraardhës.
  • “Dukat Water”: të ardhurat shënuan rritje me 31,5% dhe fitimet me 5% krahasuar me 2024-ën.
  • “Alpin”: të ardhurat u rritën me 6% dhe fitimet me 9% në vitin 2025 krahasuar me 2024-ën.

Të dhënat financiare tregojnë se, ndonëse shumica e kompanive kanë përfituar nga zgjerimi i tregut, rritja e volumeve nuk është përkthyer në mënyrë të njëtrajtshme në fitime. Në një kohë kur kostot e lëndëve të para, energjisë dhe transportit po rriten sërish, aftësia e operatorëve për të ruajtur çmimet e qëndrueshme dhe për të rritur eficiencën do të jetë vendimtare për ecurinë e sektorit në vitet në vijim.