Kostoja e lartë e jetesës, pagat që nuk mbulojnë shpenzimet dhe qiratë e papërballueshme kanë nxjerrë mijëra qytetarë në protesta në disa vende europiane. Demonstratat e fundjavës në Francë, Belgjikë dhe Itali e kanë rikthyer në vëmendje pakënaqësinë e familjeve për shtrenjtimin e çmimeve dhe presionin që po përjetojnë shërbimet publike.

Francë: qindra mijëra në rrugë, dëme për bizneset

Në Francë, qindra mijëra njerëz iu bashkuan demonstratave kundër rritjes së kostos së jetesës dhe problemeve në shërbimet publike. Shumica e tubimeve kaluan pa incidente, por në disa qytete situata degjeneroi në grabitje dhe përplasje. Sipas kreut të Federatës së Tregtisë dhe Shitjes me Pakicë në Francë, rreth 1,500 dyqane dhe biznese pësuan dëme, ndërsa humbjet financiare pritet të arrijnë në qindra miliona euro.

Përplasje në Belgjikë dhe Itali

Në Belgjikë, protestat në Bruksel dhe Liège u shoqëruan me përplasje mes protestuesve dhe forcave të policisë. Pakënaqësia ka përfshirë edhe të rinjtë, të cilët kanë dalë në rrugë kundër rritjes së kostove të arsimit.

Në Itali, demonstratat për kushtet ekonomike dhe nivelin e çmimeve sollën incidente në Milano, Torino dhe Bolonjë, me të plagosur dhe persona të shoqëruar nga policia.

Çfarë tregojnë shifrat

Të dhënat e Eurostat ilustrojnë peshën e presionit mbi buxhetet familjare. Çmimet e ushqimeve dhe pijeve joalkoolike në Bashkimin Europian janë rritur me 34% nga gushti 2021 deri në gusht 2026.

Njëkohësisht, fuqia blerëse e pagës minimale bruto, e matur me sasinë e ushqimeve që mund të blihen me të, ka rënë me 6% në Maltë, me 5% në Spanjë dhe me 4% në Francë. Në pjesën më të madhe të vendeve të tjera të krahasuara, kjo fuqi blerëse është rritur. Megjithatë, analiza nuk merr parasysh taksat, qiranë dhe shpenzime të tjera të familjeve, prandaj nuk e pasqyron plotësisht barrën reale të kostos së jetesës.

Edhe kur inflacioni ngadalësohet, çmimet nuk zbresin vetvetiu në nivelet e mëparshme. Për familjet kjo përkthehet në më pak të ardhura të lira për shpenzime të tjera, ndërsa banesat e shtrenjta dhe kostot e larta të energjisë e rëndojnë edhe më tej situatën.

Protestat nuk përfaqësojnë një lëvizje të unifikuar europiane dhe kërkesat ndryshojnë nga vendi në vend. Megjithatë, ato evidentojnë të njëjtin problem: si të përballohen çmimet në rritje kur të ardhurat nuk mjaftojnë për të lehtësuar barrën e shpenzimeve të përditshme.