Bashkimi Europian po përballet me sfida serioze në sigurinë energjetike, teksa kapacitetet e rafinimit të naftës në kontinent kanë shënuar një tkurrje të ndjeshme gjatë viteve të fundit. Përballë kësaj situate, Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, ka paralajmëruar nisjen e një dialogu strategjik për të garantuar të ardhmen e rafinerive europiane.
Rënia e kapaciteteve e ka vendosur Europën në një pozicion ku varet gjithnjë e më shumë nga importet e karburanteve të përpunuara. Tensionet e vazhdueshme gjeopolitike po shtojnë vështirësitë në furnizimet globale. Ndonëse nafta bruto mund të sigurohet nga tregjet ndërkombëtare, mundësitë më të kufizuara për përpunimin e saj rrisin rreziqet për mbulimin e nevojave për naftë, benzinë dhe karburant për aviacionin.
Sipas statistikave të sektorit, kapaciteti total i rafinimit në Bashkimin Europian, Mbretërinë e Bashkuar, Norvegji dhe Zvicër zbriti në rreth 625 milionë tonë në vit në fund të vitit 2025, duke shënuar një ulje prej rreth 20% krahasuar me vitin 2009. Gjatë kësaj periudhe janë mbyllur 35 rafineri, ndërsa një pjesë e tyre janë përshtatur për prodhimin e lëndëve alternative. Gjermania mbetet qendra kryesore e rafinimit në rajon, e ndjekur nga Italia, Spanja, Holanda dhe Franca.
Ursula von der Leyen theksoi se synimi i këtij dialogu të ri është ulja e kostove dhe garantimi i furnizimeve të nevojshme, përfshirë edhe ato që lidhen me sektorin e mbrojtjes. Kjo çështje merr një rëndësi parësore në një kohë kur çmimi mesatar i naftës Brent arriti në rreth 101 dollarë për fuçi gjatë muajit shtator, ndërsa konfliktet dhe kufizimet e eksporteve po rëndojnë mbi tregun ndërkombëtar.
Skenari energjetik është komplikuar më tej edhe nga sulmet ndaj rafinerive ruse, si dhe nga pezullimi i eksporteve të karburanteve nga Kina. Paralajmërimet për rezerva globale në nivele të ulëta kanë intensifikuar shqetësimet për muajt në vijim, duke detyruar Komisionin Europian të shqyrtojë mekanizmat për ruajtjen e kapaciteteve të mjaftueshme të përpunimit gjatë tranzicionit drejt burimeve më të pastra të energjisë.
