Bashkimi Europian dhe Kanadaja do të zgjerojnë bashkëpunimin në inteligjencën artificiale, klimën, energjinë dhe sigurinë. Këtë e njoftoi presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, gjatë një vizite zyrtare në Kanada. Në tryezë u diskutua edhe mundësia që Kanadaja të bëhet “anëtari i parë i asociuar” i unionit.
Termi nuk ka asnjë kuptim ligjor dhe shumë vende të BE-së e kundërshtojnë.
Strategjia e Ottawas për t’u larguar nga varësia ndaj SHBA-së
Afrimi me Europën është pjesë e strategjisë së kryeministrit kanadez Mark Carney. Qëllimi është të ulet varësia ekonomike dhe e sigurisë së Kanadasë nga Shtetet e Bashkuara, pasi Presidenti Donald Trump vendosi tarifa ndaj mallrave kanadeze.
Megjithatë, ky afrim me BE-në rrezikon të zemërojë presidentin amerikan, ndërsa bisedimet tregtare midis dy vendeve vazhdojnë.
“Asocim pa anëtarësim”
Gjatë një fjalimi në Montreal, në kuadër të samitit Kanada-BE, von der Leyen e shpjegoi kështu propozimin e saj:
“Ideja jonë është e thjeshtë: është një asocim pa anëtarësim.”
Ajo shtoi:
“Ne mund të ndërtojmë një partneritet që i afrohet anëtarësimit më shumë se çdo gjë tjetër që kemi bërë më parë. Ne mund të punojmë për gjithçka, nga inteligjenca artificiale dhe klima e deri te energjia apo siguria.”
Ideja mbeti jashtë deklaratës së përbashkët
Pavarësisht fjalimit, udhëheqësit kanadezë dhe europianë e hoqën idenë e anëtarësimit të asociuar nga deklarata e tyre e përbashkët. Në vend të saj, palët ranë dakord për një “bashkëpunim gjithmonë e më të ngushtë”.
Sipas deklaratës, puna për përcaktimin e marrëdhënies midis Kanadasë dhe BE-së do të vijojë deri në samitin e ardhshëm, që do të mbahet vitin që vjen.
Rezerva nga Gjermania dhe vende të tjera
Von der Leyen e propozoi për herë të parë anëtarësimin e asociuar për Kanadanë gjashtë javë më parë, në fjalimin për “gjendjen e unionit”. Propozimi hasi kundërshtime nga një grup vendesh të udhëhequra nga Gjermania.
Këto vende argumentuan se nuk mund të pranonin një koncept pa status ligjor, i cili nuk ishte përpunuar ende në detaje.