Borxhi publik i Shqipërisë ra në 49.35% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) në fund të shtatorit 2026, nga 52.92% që ishte në fund të vitit 2025. Ky është niveli më i ulët i borxhit në raport me ekonominë në më shumë se dhjetë vjet. Megjithatë, ndërsa në lekë stoku është tkurrur, i shprehur në euro borxhi ka prekur një nivel të ri rekord, çka lidhet edhe me forcimin e monedhës vendase.

Të dhënat vijnë nga Buletini Statistikor i Borxhit për tremujorin e tretë 2026, i publikuar nga Ministria e Financave. Sipas tij, stoku i borxhit të qeverisë qendrore, përfshirë garancitë, arriti në 1.377 trilionë lekë në fund të shtatorit, kundrejt 1.402 trilionë lekëve në fund të vitit të kaluar. Në vlerë absolute, gjatë nëntë muajve të parë borxhi u pakësua me rreth 24.6 miliardë lekë, ose 1.8%.

Rritja e ekonomisë nominale thellon rënien e raportit

Ulja e raportit borxh/PBB është më e theksuar se tkurrja e stokut në terma absolutë, pasi reflekton edhe zgjerimin e ekonomisë nominale. Ministria e Financave parashikon që PBB-ja për vitin 2026 të arrijë rreth 2.79 trilionë lekë, nga 2.65 trilionë lekë në vitin 2025. Krahasuar me fundin e vitit të kaluar, raporti i borxhit publik ndaj PBB-së është ulur me 3.57 pikë përqindje.

Borxhi i jashtëm drejton rënien

Reduktimi i borxhit gjatë nëntëmujorit vjen kryesisht nga komponenti i jashtëm. Borxhi i jashtëm, përfshirë garancitë, zbriti në 542.8 miliardë lekë në fund të shtatorit 2026, nga 569.6 miliardë lekë në fund të vitit të kaluar, pra një rënie prej rreth 26.8 miliardë lekësh.

Nga ana tjetër, borxhi i brendshëm pati një rritje të lehtë, duke shkuar në 834.2 miliardë lekë, nga 831.9 miliardë lekë në fund të vitit 2025. Në raport me PBB-në, borxhi i brendshëm u ul në 29.89%, nga 31.41%, ndërsa ai i jashtëm zbriti në 19.45%, nga 21.51%.

Struktura e borxhit mbetet e dominuar nga financimi i brendshëm, që përbën rreth 60.6% të stokut total, ndërsa borxhi i jashtëm zë pjesën tjetër prej 39.4%.

Në euro, borxhi në nivelin më të lartë historik

Pavarësisht uljes në monedhën vendase, borxhi publik i shprehur në euro është rritur. Sipas Ministrisë së Financave, stoku i borxhit të qeverisë qendrore, pushtetit vendor dhe borxhit të garantuar arriti në 14.96 miliardë euro në fund të shtatorit 2026, nga 14.48 miliardë euro në fund të vitit të kaluar. Rritja është rreth 476 milionë euro, ose 3.3%, dhe përfaqëson nivelin më të lartë të regjistruar në serinë statistikore të publikuar nga ministria.

Kjo ecuri shpjegohet me forcimin e lekut ndaj euros. Në fund të shtatorit, kursi i këmbimit ishte 92.05 lekë për një euro, krahasuar me 96.77 lekë në fund të vitit 2025.

Kostot e interesave mbeten të larta

Edhe pse borxhi është ulur në raport me ekonominë, kostot e shërbimit të tij vazhdojnë të jenë një zë i rëndësishëm për financat publike. Sipas Ministrisë së Financave, gjatë nëntë muajve të parë të vitit 2026 pagesat për interesat e borxhit arritën në 46.8 miliardë lekë. Prej tyre, rreth 31.8 miliardë lekë shkuan për interesat e borxhit të brendshëm dhe 15.1 miliardë lekë për interesat e borxhit të jashtëm.