Ministria e Financave do të jetë e detyruar të hartojë çdo vit një bilanc financiar të konsoliduar për qeverisjen qendrore, i cili nuk do të kufizohet vetëm te të ardhurat dhe shpenzimet e buxhetit, por do të pasqyrojë edhe pasuritë, detyrimet, aktivet neto dhe flukset monetare të shtetit. Ky detyrim përfshihet në projektligjin e ri “Për kontabilitetin në sektorin publik”, i cili është depozituar për shqyrtim në Kuvend dhe synon të ndryshojë mënyrën se si institucionet publike e regjistrojnë dhe e raportojnë gjendjen e tyre financiare.

Afati: 30 qershori i vitit pasardhës

Neni 19 i projektligjit përcakton që Ministria e Financave të përgatisë pasqyrat financiare të konsoliduara të qeverisjes qendrore dhe t’ia dërgojë ato për miratim Këshillit të Ministrave jo më vonë se 30 qershori i vitit që pason.

Raportimi tradicional mbi zbatimin e buxhetit fokusohet kryesisht te realizimi i të ardhurave dhe i shpenzimeve. Pasqyrat e konsoliduara, ndërkaq, kanë si qëllim të ofrojnë një tablo më të plotë të pozicionit financiar të shtetit. Përmes tyre do të bëhet e mundur të evidentohen burimet financiare që administron qeveria, detyrimet që ajo ka marrë përsipër, pasuritë që zotëron, si dhe ndryshimet në vlerën e tyre gjatë vitit.

Bashkimi i të dhënave të institucioneve

Një nga elementët kryesorë të reformës është konsolidimi i informacionit financiar. Gjendja financiare nuk do të paraqitet më vetëm veças për çdo njësi publike, por të dhënat do të grupohen në një pasqyrë të përgjithshme të qeverisjes qendrore. Gjatë këtij procesi do të eliminohen transaksionet e brendshme mes njësive që përfshihen në konsolidim. Qëllimi është të shmanget mbivlerësimi i të ardhurave, shpenzimeve, aktiveve apo detyrimeve, që mund të ndodhte nëse transaksionet mes institucioneve shtetërore do të llogariteshin më shumë se një herë.

Kalimi te parimi i të drejtave dhe detyrimeve të konstatuara

Reforma synon gjithashtu kalimin drejt raportimit financiar mbi bazën e parimit të të drejtave dhe detyrimeve të konstatuara. Sipas këtij parimi, transaksionet dhe detyrimet regjistrohen në periudhën kur krijohen, dhe jo thjesht në momentin kur kryhet pagesa ose arkëtimi.

Për ilustrim, nëse një institucion publik merr mallra apo shërbime gjatë një viti, por i paguan ato vitin e ardhshëm, detyrimi financiar duhet të regjistrohet në periudhën kur ka lindur. Kjo qasje është veçanërisht e rëndësishme për identifikimin e detyrimeve të papaguara të institucioneve, të cilat nuk mund të vlerësohen saktë vetëm nga pagesat e kryera gjatë vitit buxhetor.

Në këtë mënyrë, pasqyrat financiare do të mund të ofrojnë informacion më të plotë mbi angazhimet financiare të qeverisë, përtej treguesve të zakonshëm si deficiti dhe realizimi i buxhetit. Projektligji parashikon që raportimi financiar të përmbajë të dhëna për:

  • aktivet;
  • detyrimet;
  • aktivet neto;
  • performancën financiare;
  • flukset monetare.