Reforma territoriale e miratuar nga Kuvendi sjell ndryshime rrënjësore në mënyrën e menaxhimit të fondeve dhe investimeve vendore për zonat që bashkohen. Sipas hartës së re, 15 bashki do të përfshihen në njësitë fqinje. Mazhoranca argumenton se ky bashkim ka për qëllim uljen e shpenzimeve administrative dhe hapjen e rrugës për mundësi më të mëdha në financimin e projekteve.

Krijimi i bashkive të zgjeruara u jep mundësi atyre që të kombinojnë burimet financiare dhe stafin profesional për ofrimin e shërbimeve publike, hartimin e planifikimit territorial dhe përgatitjen e projekteve. Ky riorganizim vjen si përgjigje ndaj sfidave financiare me të cilat përballen njësitë e vogla. Dokumenti zyrtar tregon se rreth 40 për qind e bashkive të vogla dhe të mesme nuk sigurojnë dot financimin e plotë për afërsisht gjysmën e programeve buxhetore që mbulojnë funksionet e tyre ligjore.

Procesi i bashkimit përfshin gjithashtu detyrimet financiare. Raporti i dorëzuar në Kuvend përcakton që njësitë pasardhëse do të trashëgojnë asetet, kontratat dhe detyrimet e pashlyera të bashkive që integrohen në to. Ky ndryshim territorial kërkon gjithashtu përshtatje në skemën e financimit të pushtetit vendor.

Komisioni Parlamentar sugjeron që formula e alokimit të fondeve të integrojë kritere si relievi, shpërndarja e fshatrave, gjatësia e rrjetit rrugor, struktura moshore e popullsisë dhe shkalla e varfërisë. Qëllimi është që buxhetimi t'i përgjigjet në mënyrë më të saktë nevojave dhe kostove reale të shërbimeve për çdo territor.

Në fokus të qytetarëve mbetet qasja te shërbimet pranë vendbanimit. Ish-bashkitë do të ruajnë statusin e qyteteve përbërëse, ndërsa dokumenti parashikon ngritjen e sporteleve të integruara në njësitë administrative dhe ofrimin e shërbimeve të lëvizshme në zonat periferike, për të shmangur udhëtimet e detyruara drejt qendrës së re për çdo procedurë.

Procesi i integrimit të sistemeve digjitale, transferimit të pasurive dhe harmonizimit të administratave do të ketë kosto financiare. Për këtë arsye, raporti rekomandon ngritjen e një Fondi Kombëtar të Tranzicionit. Zbatimi i kësaj harte të re do të hyjë në fuqi me zgjedhjet vendore të vitit 2027, ndërsa deri në krijimin e organeve të reja, bashkitë ekzistuese do të vazhdojnë punën sipas ndarjes aktuale.