Bizneset në Shqipëri po mbajnë gjithnjë e më shumë para në banka. Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se në fund të gushtit depozitat e biznesit kapën shifrën e 438.5 miliardë lekëve, duke u rritur me 13% krahasuar me një vit më parë. Ky ritëm dyshifror ka karakterizuar ecurinë e depozitave të sipërmarrjeve gjatë gjithë këtij viti.
Zgjerimi i depozitave të bizneseve tejkalon qartë dinamikën e sistemit në tërësi. Në të njëjtën periudhë, vlera totale e depozitave bankare u rrit me 8.6% në krahasim me gushtin e vitit të kaluar.
Pesha e bizneseve në rritje
Edhe pse individët mbeten burimi kryesor i depozitave në sistemin bankar, bizneset po zënë një pjesë gjithnjë e më të madhe. Në fund të gushtit, depozitat e tyre përfaqësonin 22.5% të totalit, ndërsa një vit më parë kjo peshë ishte 21.7%.
Rritja e mjeteve monetare në llogaritë e sipërmarrjeve mund të shihet si një tregues indirekt i shitjeve më të mira, prirje kjo që u ndie veçanërisht gjatë verës, kur sezoni turistik arriti kulmin.
Pas pandemisë, depozitat kanë ndjekur një trajektore rritjeje me ritme relativisht të larta, si te individët, ashtu edhe te bizneset. Për këto të fundit, rritja në gjashtë vitet e fundit arrin në 112%.
Çfarë e shpjegon rritjen
Banka e Shqipërisë, në analizat e saj, e lidh këtë zhvillim me disa faktorë:
- Rimëkëmbja ekonomike: përmirësimi i likuiditetit dhe i gjendjes financiare të bizneseve vlerësohet si reflektim i rikuperimit të shpejtë të aktivitetit ekonomik pas pandemisë.
- Menaxhimi i likuiditetit: bizneset po e administrojnë më aktivisht likuiditetin për të mbajtur kostot nën kontroll.
- Kreditimi bankar: mbështetja e vazhdueshme me kredi nga bankat, si dhe përmirësimi i kredidhënies në vitet e fundit, kanë sjellë më shumë likuiditete gjendje në llogaritë e bizneseve.
Në një perspektivë afatgjatë, banka qendrore vlerëson se kjo prirje pasqyron edhe formalizimin dhe dixhitalizimin e ekonomisë, si dhe aksesin më të gjerë të bizneseve në sektorin bankar. Sipas saj, rritja është ndihmuar gjithashtu nga përmirësimi i infrastrukturës financiare, si në shtrirjen gjeografike, ashtu edhe në larminë e produkteve bankare.
Preferenca për instrumente likuide
Për sa i përket strukturës, depozitat e bizneseve mbizotërohen nga llogaritë rrjedhëse dhe depozitat pa afat. Rreth 90% e fondeve të sipërmarrjeve mbahen në këto forma, gjë që tregon se bizneset preferojnë t’i kenë paratë në instrumente likuide pranë bankave.