Dividendët e bankave bien për të dytin vit radhazi: 13.2 miliardë lekë në 2025, minus 25%

Bankat tregtare në Shqipëri shpërndanë më pak dividendë për aksionerët e tyre për të dytin vit radhazi. Sipas pasqyrave të audituara financiare të bankave, gjatë vitit 2025 vlera e dividendëve të shpërndarë nga sektori arriti në 13.2 miliardë lekë, në rënie me 25% krahasuar me vitin 2024. Një prirje e ngjashme vërehet edhe në tregun e mikrofinancës konsumatore, ku dividendët u tkurrën ndjeshëm, ndërkohë që në tregun e sigurimeve shpërndarja e dividendëve ka qenë në rritje.

Tkurrja e dividendëve vjen pas disa vitesh me rezultate të mira për sektorin bankar. Shpërndarja e fitimeve te aksionerët gjatë viteve të fundit ka pasqyruar ecurinë pozitive të bankave në periudhën pas pandemisë. Për katër vitet 2022-2025, sektori bankar ka shpërndarë në total rreth 60 miliardë lekë dividendë. Megjithatë, kjo shumë nuk është ndarë në mënyrë të njëtrajtshme ndërmjet bankave: pjesa dërrmuese u përket vetëm disa institucioneve të mëdha, kryesisht me kapital të huaj.

Një shpërndarje e polarizuar

Të dhënat tregojnë se dividendët mbeten fort të përqendruar në pak banka. Bankat e mëdha të sektorit, kryesisht me aksionerë të huaj, përfitojnë nga madhësia e tyre dhe nga pjesa e lartë që zënë në tregun e depozitave, të cilat zakonisht paguhen me norma interesi më të ulëta. Kjo strukturë u lejon atyre të vendosin një pjesë të madhe të aktiveve në instrumente borxhi me rrezik më të ulët, të cilat kërkojnë edhe më pak kapital për të mbuluar aktivet me rrezik.

Si rezultat, një bilanc i tillë gjeneron fitime më të larta në vlerë absolute dhe, njëkohësisht, një tepricë më të madhe kapitali mbi kërkesat e vendosura nga rregullatori. Pikërisht kjo tepricë krijon hapësirën për shpërndarje më të mëdha dividendësh. Ndryshe ndodh me pjesën tjetër të bankave, sidomos ato me kapital vendas, të cilat kanë më pak hapësirë për të shpërndarë fitime dhe vazhdojnë t’i japin përparësi rritjes së aktivitetit.

Raiffeisen dhe BKT marrin pjesën më të madhe

Lista e bankave që shpërndanë dividendë në vitin 2025 kryesohet nga Raiffeisen Bank Albania dhe Banka Kombëtare Tregtare (BKT), me vlera shumë të afërta me njëra-tjetrën.

Raiffeisen Bank Albania

Raiffeisen Bank Albania raportoi për vitin e kaluar një dividend prej 4.69 miliardë lekësh, që përfaqëson një ulje me 13.1% krahasuar me vitin paraardhës. Banka kontrollohet plotësisht, në masën 100%, nga grupi austriak Raiffeisen, përmes kompanisë Raiffeisen SEE Region Holding GmbH.

Gjatë periudhës 2022-2025, Raiffeisen Bank ka shpërndarë dividendë me një vlerë totale prej mbi 18.7 miliardë lekësh. Kjo shifër e rendit atë si bankën me vlerën e dytë më të lartë të dividendëve të shpërndarë në katër vitet e fundit.

Banka Kombëtare Tregtare

Sipas pasqyrave financiare, BKT shpërndau për vitin 2025 një dividend prej 4.63 miliardë lekësh, në rënie me 4.1% krahasuar me një vit më parë. Aksioneri i vetëm i BKT-së është grupi turk i biznesit Çalik.

BKT mban vendin e parë për sa i përket dividendëve të shpërndarë në katër vitet e fundit, me një total prej 23.7 miliardë lekësh. Të dhënat operative dhe të paaudituara deri në korrik të vitit 2026 tregojnë se si BKT, ashtu edhe Raiffeisen kanë shpërndarë sërish dividendë edhe gjatë këtij viti.

Grupet e tjera të huaja: vlera modeste dhe ndryshime nga viti në vit

Grupet e tjera bankare të huaja që operojnë në Shqipëri kanë përfituar vlera më modeste dividendësh për vitin 2025, me luhatje të dukshme nga një vit në tjetrin.

OTP Albania

Banka OTP Albania shpërndau një dividend prej 500 milionë lekësh, në rritje me 72% krahasuar me një vit më parë. Aksioner i vetëm i bankës është grupi hungarez OTP Bank Nyrt. Për periudhën 2022-2025, OTP Albania ka shpërndarë gjithsej vetëm 800 milionë lekë dividendë. Megjithatë, të dhënat operative mbi fitimin e akumuluar sugjerojnë se gjatë vitit 2026 banka ka shpërndarë një dividend me vlerë të madhe për aksionerin e saj.

Intesa Sanpaolo Bank Albania

Intesa Sanpaolo Bank Albania nuk shpërndau dividend për vitin 2025. Megjithatë, një vit më parë ajo kishte shpërndarë një dividend të konsiderueshëm prej 4.34 miliardë lekësh. Në katër vitet e fundit, banka ka shpërndarë dividendë në vlerën totale të 6.15 miliardë lekëve. Bazuar në të dhënat paraprake operative, edhe Intesa Sanpaolo duket se ka shpërndarë përsëri dividend gjatë këtij viti.

Fibank Albania

Fibank Albania i shpërndau aksionerit të saj për vitin 2025 një dividend modest prej 100 milionë lekësh, ndërkohë që në vitin paraardhës nuk kishte shpërndarë dividend. Gjatë katër viteve të fundit, Fibank ka shpërndarë dividendë me vlera të vogla, gjithsej vetëm 200 milionë lekë.

Bankat vendase: përparësi rritjes, me përjashtim të ABI

Ndryshe nga bankat me kapital të huaj, bankat me kapital vendas kanë shpërndarë dividendë me vlera të vogla. Në përgjithësi, këto banka kanë zgjedhur t’i japin përparësi rritjes së mëtejshme dhe ruajtjes së fitimeve të akumuluara si pjesë e kapitalit, në vend që t’i shpërndajnë ato te aksionerët.

ABI Bank, përjashtimi i vetëm

I vetmi përjashtim nga ky rregull është Banka Amerikane e Investimeve (ABI Bank), e cila në vitet e fundit ka shpërndarë dividendë të konsiderueshëm. Në vitin 2025, ABI shpërndau dividendin e tretë më të madh në të gjithë sistemin bankar, me një vlerë prej mbi 2.6 miliardë lekësh. Krahasuar me një vit më parë, dividendi i ABI Bank u rrit me 12.1%. Në katër vitet e fundit, banka ka shpërndarë dividendë me vlerë totale 9.1 miliardë lekë.

Aksioner i vetëm i ABI Bank është institucioni financiar Tranzit, ndërsa pronari kryesor përfitues është Drejtori i Përgjithshëm i bankës, Andi Ballta. ABI Bank konsiderohet ndoshta investimi më fitimprurës në ciklin e shitblerjeve të dekadës së fundit në sektorin bankar. Andi Ballta, së bashku me grupin partner NCH Capital, e morën bankën në vitin 2015, ndërsa në vitin 2018 ABI Bank u zgjerua më tej duke blerë edhe bankën NBG Shqipëri.

Credins Bank

Credins Bank, banka e dytë më e madhe në vend, shpërndau vitin e kaluar një dividend të vogël, rreth 170 milionë lekë. Një vit më herët, Credins nuk kishte shpërndarë dividend. Në total, gjatë katër viteve të fundit, banka ka shpërndarë dividendë me vlerë 1.4 miliardë lekë. Aksionerët e Credins Bank janë një grup individësh dhe kompanish shqiptare.

Union Bank

Union Bank shpërndau në vitin 2025 një dividend prej 100 milionë lekësh. Dividendi i kësaj banke ka qëndruar në nivele të ngjashme gjatë të katër viteve të fundit, duke arritur një shumë totale prej 400 milionë lekësh. Aksioneri kryesor i Union Bank është institucioni financiar jobankar Union Financiar Tiranë, përfitues fundorë të të cilit janë disa investitorë shqiptarë.

Tirana Bank

Tirana Bank, një tjetër bankë me kapital vendas, nuk ka shpërndarë dividendë në vitet e fundit. Banka ka zgjedhur t’i përdorë fitimet e akumuluara për të mbështetur një rritje relativisht të shpejtë të aktiveve. Si pasojë, teprica e kapitalit mbi kërkesat minimale të Bankës së Shqipërisë ka mbetur e vogël, çka nuk ka krijuar hapësira të mëdha për shpërndarje dividendësh.

ProCredit dhe UBA

Dy bankat më të vogla të sistemit, ProCredit Bank Albania dhe Banka e Bashkuar e Shqipërisë (UBA), nuk kanë shpërndarë dividendë në vitet e fundit. Përkundrazi, aksionerët e tyre kanë bërë injektime të reja kapitali. Të dyja bankat kanë humbje të akumuluara në strukturën e kapitalit aksioner dhe, për rrjedhojë, nuk kanë hapësirë për të shpërndarë dividendë.

Pesha e kapitalit vendas në rritje

Statistikat e Shoqatës Shqiptare të Bankave tregojnë se në mesin e vitit 2026 bankat me kapital vendas zotëronin 37.8% të aktiveve totale të sektorit bankar. Krahasuar me një vit më parë, pesha e tyre në treg është rritur me 2.6 pikë përqindje. Që nga viti 2015, kur nisi cikli i shitblerjeve në sektorin bankar, pjesa e tregut e bankave vendase është rritur afërsisht tre herë.

Aktualisht në sistemin bankar operojnë pesë banka me kapital mbizotërues shqiptar:

• Credins Bank;
• Banka Amerikane e Investimeve (ABI Bank);
• Tirana Bank;
• Union Bank;
• Banka e Bashkuar e Shqipërisë (UBA).

Në mesin e këtij viti, këto pesë banka së bashku kishin një kapital total prej 72.1 miliardë lekësh, që përbën afërsisht 32% të kapitalit total të sektorit bankar për periudhën.

Rritja e peshës së kapitalit vendas në tregun bankar u përshpejtua sidomos pas vitit 2015, kur një pjesë e grupeve bankare të Eurozonës vendosën të largoheshin gradualisht nga tregu shqiptar. Objektivi i tyre kryesor ishte rimëkëmbja e aktiviteteve në tregje të tjera, pas efekteve të krizës financiare që nisi në vitin 2008. Ky proces krijoi hapësirë për kapitalin vendas, i cili u forcua si përmes blerjes së bankave me kapital të huaj, ashtu edhe përmes një oreksi më të madh për rritje organike. Kjo ndodhi në një periudhë kur bankat me kapital të huaj në përgjithësi e frenuan zgjerimin, duke u përqendruar kryesisht te ruajtja e cilësisë së portofoleve.

Fitimet e sektorit ranë me 1.5%

Të dhënat përfundimtare, të mbështetura në pasqyrat e audituara financiare, tregojnë se fitimi neto i sektorit bankar për vitin 2025 arriti në 34.6 miliardë lekë, në rënie me 1.5% krahasuar me një vit më parë.

Ngadalësimi i fitimeve shpjegohet me disa faktorë. Së pari, normat e interesit të instrumenteve financiare kishin prirje rënëse gjatë vitit të kaluar. Së dyti, konkurrenca në tregun e kredisë ishte e lartë. Së treti, shpenzimet për interesa u rritën. Të gjithë këta faktorë së bashku e kanë ngushtuar marzhin neto nga interesat. Ndërkohë, presioni mbi shpenzimet e tjera të bankave mbetet i lartë, kryesisht për shkak të rritjes së kostos së punës dhe nevojës së madhe për investime në digjitalizim dhe në sigurinë kibernetike.

Të dhënat paraprake për vitin 2026 tregojnë një tendencë të ngjashme. Sipas shifrave paraprake dhe të paaudituara të publikuara nga Shoqata Shqiptare e Bankave, në gjashtëmujorin e parë të vitit 2026 fitimi i sektorit në vlerë absolute zbriti në 16.2 miliardë lekë, ose 8.5% më pak se në gjashtëmujorin e parë të vitit 2025.

Gjithçka duket se tregon që cikli i rritjes së fitimeve të sektorit bankar ka arritur kulmin dhe se, duke nisur nga ky vit, sfidat për ruajtjen e përfitueshmërisë do të shtohen. Rritja e normave të interesit mund të ketë një efekt fillestar pozitiv në të ardhurat e bankave, por një periudhë e re inflacioniste do të rrisë rreziqet që lidhen me cilësinë e portofolit të kredisë.

Kërkesat për kapital mbeten shumë të larta

Ndërsa performanca financiare e shumicës së bankave ka qenë pozitive në vitet e fundit, paralelisht janë rritur edhe kërkesat rregullatore për kapital. Kjo ka bërë që bankat tregtare të kenë nevojë për më shumë kapital, jo vetëm për të mbuluar rritjen organike të aktiveve me rrezik, por edhe për të përmbushur kërkesat shtesë për kapitalizim.

Të dhënat më të fundit të Bankës së Shqipërisë tregojnë se raporti i mjaftueshmërisë së kapitalit për sektorin bankar ra në tremujorin e dytë të vitit, si pasojë e zgjerimit të mëtejshëm të kreditimit, por edhe e uljes së kapitalit të sektorit. Sipas bankës qendrore, në fund të qershorit ky tregues zbriti në 19.73%, nga 20.44% që ishte një tremujor më parë. Megjithatë, krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë, kur ishte 19.25%, mjaftueshmëria e kapitalit rezulton në rritje.

Treguesi i mjaftueshmërisë së kapitalit mat raportin ndërmjet kapitalit rregullator të sektorit bankar dhe vlerës së aktiveve, të ponderuara me koeficientët përkatës të rrezikut. Raporti minimal bazë për sektorin bankar është 12%, por pas vitit 2019 kanë nisur të zbatohen edhe shtesa të tjera, që lidhen me kuadrin e ri makroprudencial dhe me atë për rimëkëmbjen dhe ndërhyrjen e jashtëzakonshme. Këto shtesa i kanë rritur ndjeshëm kërkesat për kapital, duke çuar edhe në një rritje graduale të nivelit mesatar të këtij treguesi për sektorin.

Barrë shtesë për bankat sistemike

Niveli i mjaftueshmërisë së kapitalit pasqyron edhe kërkesa specifike që zbatohen për banka të veçanta. Kërkesat janë edhe më të larta për një grup bankash të klasifikuara me rëndësi sistemike. BKT, Credins, Raiffeisen dhe Intesa Sanpaolo duhet të mbajnë shtesa të tjera në raportin e mjaftueshmërisë së kapitalit, në masën midis 0.5% dhe 1%.

Që nga 1 janari 2024, bankat me rëndësi sistemike duhet të përmbushin edhe shtesën e kërkuar të raportit të mjaftueshmërisë së kapitalit që lidhet me kërkesën minimale për instrumente të kapitalit rregullator dhe detyrime të pranuara (MREL). Duke shtuar edhe shtesën konservuese të kapitalit prej 2.5%, raporti total i mjaftueshmërisë së kapitalit arrin në 14.5%. Nëse llogariten edhe shtesat kundërciklike të miratuara deri tani nga Banka e Shqipërisë, raporti minimal i mjaftueshmërisë së kapitalit për të gjitha bankat arrin aktualisht në 15.5%.

Siguri më e madhe, rentabilitet më i ulët

Rritja e kërkesave për kapital i bën bankat më të qëndrueshme ndaj humbjeve të mundshme në të ardhmen. Nga ana tjetër, nivelet e larta dhe në rritje të mjaftueshmërisë së kapitalit ulin rentabilitetin dhe e bëjnë sektorin më pak tërheqës për investitorët.

Prej vitesh, bankat tregtare kërkojnë që kërkesat për kapital të ulen në nivelin e Bashkimit Europian, ku raporti bazë i kërkuar është 8%, mbi të cilin llogariten më pas kërkesat e tjera makroprudenciale dhe ato që lidhen me mekanizmin e shpëtimit të bankave. Qëndrimi i Bankës së Shqipërisë është se një ulje e tillë do të jetë e mundur vetëm pasi Autoriteti Bankar Europian të njohë plotësisht ekuivalencën e mbikëqyrjes bankare në Shqipëri. Procesi i vlerësimit ka nisur vitin e kaluar dhe pritet të përmbyllet brenda këtij viti.

Obligacionet e bankave kalojnë 45 miliardë lekë

Bankat tregtare vazhdojnë të jenë shtylla kryesore e tregut vendas të obligacioneve të shoqërive tregtare. Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, në fund të korrikut, detyrimet e bankave në formën e letrave me vlerë të borxhit të emetuar arritën në 45.1 miliardë lekë, në rritje me 81.5% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Bankat i kanë përdorur këto instrumente kryesisht për të rritur kapitalin rregullator. Rregullorja për mjaftueshmërinë e kapitalit i njeh instrumentet e borxhit të varur si pjesë të kapitalit rregullator, deri në një të tretën e vlerës totale të tij. Përdorimi i tyre është rritur veçanërisht pas vitit 2019, kur nisi zbatimi i shtesave makroprudenciale të kapitalit.

Pesë bankat më të mëdha janë gjithashtu të detyruara të përmbushin rregulloren për kërkesat minimale për instrumente të kapitalit rregullator dhe detyrime të pranuara (MREL). Kjo rregullore është pjesë e kuadrit ligjor për ndërhyrjen e jashtëzakonshme dhe kërkon që bankat të mbajnë instrumente kapitali rregullator ose detyrime të pranuara që mundësojnë përthithjen e humbjeve dhe rivendosjen e normës së mjaftueshmërisë së kapitalit.

Këto dy rregullime kanë nxitur përdorimin më të gjerë të borxhit të varur nga bankat, si alternativë ndaj injektimeve të reja të kapitalit. Për më tepër, borxhi i varur është edhe një mekanizëm që krijon hapësira për shpërndarjen e dividendëve te aksionerët, pikërisht sepse një pjesë e kërkesës rregullatore për kapital mbulohet përmes këtij borxhi dhe jo përmes fitimeve të mbajtura.

Mikrofinanca: dividendët bien me 62%

Edhe në tregun e mikrofinancës, kompanitë kryesore kanë vazhduar të raportojnë rezultate pozitive. Megjithatë, fitimet e tyre kanë rënë, kryesisht për shkak të paketës së masave të Bankës së Shqipërisë, e cila ka ulur vazhdimisht normat maksimale të lejuara të interesit për kredinë konsumatore dhe ka vendosur kritere më rigoroze për administrimin e rrezikut.

Sipas pasqyrave të audituara financiare, IuteCredit Albania e mbylli vitin me një fitim neto prej 422 milionë lekësh, në rënie me 8.3% krahasuar me një vit më parë. Ndërkohë, Kredo Finance (ECFA) raportoi një fitim neto prej 593 milionë lekësh, me një ulje prej 90% krahasuar me vitin 2024.

Dividendët në sektorin e mikrofinancës u takojnë kryesisht këtyre dy institucioneve, pasi institucioni tjetër, NOA, u bashkua vitin e kaluar me Bankën Amerikane të Investimeve. Rënia e fitimeve është shoqëruar edhe me ulje të dividendëve. Vlera totale e dividendëve të shpërndarë nga dy kompanitë arriti në 706 milionë lekë, ose 62% më pak se një vit më parë.

• Kredo Finance shpërndau vitin e kaluar një dividend prej 550 milionë lekësh, 67% më pak se një vit më parë. Kompania zotërohet në masën 95% nga grupi Eleving Consumer Finance Holding, me përfitues final biznesmenin letonez Aigars Kesenfelds.
• IuteCredit Albania shpërndau një dividend prej 156 milionë lekësh, në rënie me 28% krahasuar me një vit më parë. Kompania zotërohet 100% nga grupi financiar Iute Group AS, me përfitues fundorë biznesmenët estonezë Tarmo Sild dhe Allar Niinepuu.

Përfundim: një cikël që po ngadalësohet

Të dhënat e vitit 2025 tregojnë qartë se sektori bankar shqiptar po hyn në një fazë të re. Pas disa vitesh me fitime të larta dhe dividendë të bollshëm, që në periudhën 2022-2025 arritën rreth 60 miliardë lekë, shpërndarja e fitimeve te aksionerët po tkurret për të dytin vit radhazi. Bankat e mëdha me kapital të huaj, me BKT-në dhe Raiffeisen-in në krye, vazhdojnë të marrin pjesën më të madhe të dividendëve, ndërsa bankat vendase, me përjashtim të ABI Bank, i mbajnë fitimet për të financuar rritjen. Rënia e fitimit neto me 1.5% në 2025 dhe me 8.5% në gjashtëmujorin e parë të 2026, së bashku me kërkesat e larta për kapital, tregojnë se ruajtja e përfitueshmërisë do të jetë një sfidë gjithnjë e më e madhe për sektorin, ndërsa mikrofinanca përballet me efektet e kufizimeve rregullatore mbi normat e interesit.