Shqipëria ka bërë hapa të rëndësishëm në përafrimin e legjislacionit për biznesin dhe shoqëritë tregtare me standardet e Bashkimit Europian, sipas vlerësimit të Komisionit Europian. Në raportin e vitit 2026, vendi renditet me nivel të mirë përgatitjeje në Kapitullin 6, që mbulon të drejtën e shoqërive tregtare, dhe me progres të mirë gjatë periudhës së raportimit. Përparimi lidhet kryesisht me miratimin e ligjeve për veprimtarinë e shoqërive tregtare, regjistrimin e biznesit, transparencën financiare dhe auditimin.

Ky vlerësim konsiderohet një zhvillim pozitiv për kuadrin ligjor të sipërmarrjes në vend. Ndryshimet e miratuara kanë ndikim të drejtpërdrejtë edhe në veprimtarinë e Qendrës Kombëtare të Biznesit (QKB), institucioni që administron Regjistrin Tregtar. Raporti thekson se Shqipëria ka vazhduar të harmonizojë legjislacionin kombëtar me direktivat europiane për krijimin, funksionimin dhe organizimin e shoqërive tregtare. Ndër gjetjet më pozitive është fakti që rekomandimet që Komisioni Europian kishte dhënë vitin e kaluar për Kapitullin 6 janë zbatuar në masë të madhe.

Ndryshimet në regjistrimin e biznesit

Në analizën e hollësishme të Kapitullit 6, Komisioni Europian vë në dukje ndryshimet në ligjin për regjistrimin e biznesit dhe në ligjin për tregtarët dhe shoqëritë tregtare. Qëllimi i tyre është përafrimi me direktivat e BE-së për të drejtën e shoqërive tregtare, përfshirë rregullat për bashkimet, ndarjet dhe transformimet ndërkufitare të kompanive.

Harmonizimi i këtij kuadri ligjor është i rëndësishëm që shoqëritë shqiptare të funksionojnë sipas standardeve të tregut europian, si dhe për të lehtësuar veprimtarinë e bizneseve që operojnë në më shumë se një shtet. Për QKB-në, ndryshimet në legjislacionin e regjistrimit tregtar përbëjnë një element thelbësor të procesit të integrimit europian, pasi prekin mënyrën se si regjistrohen, administrohen dhe publikohen të dhënat për subjektet tregtare.

Paketa për format europiane të shoqërive

Komisioni vlerëson pozitivisht edhe miratimin e paketës ligjore që synon përafrimin e plotë me legjislacionin europian të shoqërive tregtare. Paketa përmban dispozita për:

  • grupimet europiane të interesit ekonomik;
  • shoqëritë kooperative europiane;
  • statutin e shoqërisë europiane.

Këto forma juridike janë pjesë e arkitekturës së tregut të përbashkët europian dhe hapin mundësi për organizimin e bashkëpunimit ekonomik dhe të veprimtarisë së shoqërive në nivel ndërkufitar. Komisioni Europian e konsideron miratimin e kësaj pakete si pjesë të progresit të mirë të Shqipërisë në Kapitullin 6.

Kontabiliteti, transparenca dhe auditimi

Raporti evidenton gjithashtu përparim në harmonizimin e legjislacionit për kontabilitetin, raportimin financiar, transparencën dhe auditimin ligjor. Në korrik 2026, Shqipëria miratoi ligjin për kërkesat e transparencës, bashkë me ndryshimet në ligjin për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare, me qëllim afrimin e këtyre rregullave me kërkesat e BE-së.

Në të njëjtën kohë, Bordi i Mbikëqyrjes Publike miratoi tri rregullore në fushën e auditimit ligjor, që kanë të bëjnë me kontrollin e cilësisë, masat disiplinore dhe bashkëpunimin ndërinstitucional. Këto hapa synojnë të forcojnë besueshmërinë e raportimit financiar dhe transparencën e shoqërive tregtare.

Synimi: lidhja e Regjistrit Tregtar me sistemin europian

Komisioni Europian nënvizon se Shqipëria duhet të vazhdojë punën për digjitalizimin e procedurave të biznesit. Në veçanti, kërkohet përmirësimi i procedurave online dhe i përdorimit të nënshkrimeve elektronike, duke garantuar që këto shërbime të jenë të aksesueshme edhe për individët dhe bizneset jorezidente në Shqipëri.

Një nga objektivat kryesore mbetet ndërlidhja e Regjistrit Tregtar shqiptar me sistemin europian të regjistrave të biznesit deri në momentin e anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Europian. Ky proces do të lejonte ndërveprimin e regjistrave dhe shkëmbimin e informacionit për shoqëritë tregtare në përputhje me mekanizmat europianë.

Progres edhe në politikat e sipërmarrjes

Vlerësimet pozitive për biznesin shtrihen përtej Kapitullit 6. Në Kapitullin 20, që mbulon politikat e sipërmarrjes dhe industrisë, Komisioni Europian konstaton po ashtu se Shqipëria ka nivel të mirë përgatitjeje dhe ka realizuar progres të mirë gjatë periudhës së raportimit.

Ndër zhvillimet e përmendura janë ndryshimet në Strategjinë e Zhvillimit të Biznesit dhe Investimeve, me shtrirjen e saj deri në vitin 2030, si dhe përafrimi i legjislacionit me direktivën europiane për pagesat e vonuara.

Në përgjithësi, raporti i vitit 2026 pasqyron përparim të ndjeshëm në përafrimin e legjislacionit shqiptar të biznesit me atë europian. Sfidat për periudhën në vijim mbeten zbatimi efektiv i ligjeve të miratuara, forcimi i kapaciteteve institucionale dhe integrimi i shërbimeve të regjistrimit tregtar me sistemet e Bashkimit Europian.