Aleanca Kosovare e Bizneseve ka shprehur shqetësim të thellë për gjendjen aktuale ekonomike në vend, duke iu referuar raportit të fundit të Bankës Botërore.
Aleanca Kosovare e Bizneseve ka vlerësuar se raporti i fundit i Banka Botërore pasqyron një gjendje shqetësuese të ekonomisë së Kosovës, e cila sipas tyre nuk po shënon zhvillim të qëndrueshëm, por po funksionon në nivel mbijetese.
Sipas AKB-së, rritja ekonomike e parashikuar në nivelin 3.7%–3.9% mbetet e pamjaftueshme për të gjeneruar vende të reja pune, për të rritur pagat dhe për të ndalur trendin e emigrimit.
“Rritja prej 3.7%–3.9% është e pamjaftueshme për krijimin e vendeve të punës, rritjen e pagave dhe ndaljen e emigrimit. Problemi nuk është mungesa e fuqisë punëtore, por mungesa e politikave serioze ekonomike. Emigrimi masiv dhe përjashtimi i grave nga tregu i punës po e dobësojnë ekonominë çdo ditë”.
Organizata thekson se problemi kryesor nuk qëndron te mungesa e fuqisë punëtore, por te mungesa e politikave serioze dhe afatgjata ekonomike.
“Kosova përballet me një paradoks të rrezikshëm: papunësi të lartë dhe njëkohësisht mungesë punëtorësh, si rezultat i një sistemi arsimor të shkëputur nga tregu i punës dhe kushteve jo konkurruese të punës,” thuhet në reagimin e AKB-së.
Sipas vlerësimeve të saj, emigrimi masiv dhe përjashtimi i grave nga tregu i punës po e dobësojnë ekonominë në mënyrë të vazhdueshme, ndërsa struktura aktuale ekonomike mbetet e varur kryesisht nga konsumi dhe remitancat, duke e bërë atë të brishtë dhe pa bazë prodhuese të fortë.
AKB kërkon ndërhyrje urgjente institucionale, me fokus në prodhim dhe eksport, reforma në sistemin arsimor dhe tregun e punës, si dhe masa konkrete për ndaljen e emigrimit dhe rritjen e mbështetjes për bizneset dhe pagat.
“Pa reforma të thella, Kosova do të vazhdojë të humbasë njerëz, konkurrueshmëri dhe perspektivë ekonomike”.
Raporti më i fundit i Bankës Botërore për Ballkanin Perëndimor i publikuar gjatë ditës së djeshme jep një alarm të qartë për Kosovën dhe rajonin. Ekonomitë po rriten, por shumë më ngadalë sesa kanë nevojë qytetarët dhe shumë më poshtë potencialit real që ekziston.
Për Kosovën parashihet rritje ekonomike prej 3.7% në vitin 2026 dhe 3.9% në vitin 2027. Në pamje të parë këto shifra mund të duken pozitive, por në realitet ato nuk mjaftojnë për ta transformuar ekonominë, për të hapur vende të reja pune në masë, për të rritur pagat apo për të frenuar emigrimin e të rinjve.
Raporti thotë se rritja në të gjithë Ballkanin Perëndimor po ngadalësohet për shkak të pasigurive globale, konfliktit në Lindjen e Mesme, inflacionit të vazhdueshëm dhe dobësimit të kërkesës së jashtme.
Një nga pikat më kritike të raportit është tregu i punës.
Banka Botërore e pranon se Kosova dhe rajoni kanë mungesë fuqie punëtore, ndërsa paradoksi është se në të njëjtën kohë shumë njerëz janë të papunë ose kanë hequr dorë nga kërkimi i punës. Kjo tregon se problemi nuk është mungesa e njerëzve, por mungesa e vendeve cilësore të punës dhe mospërputhja mes aftësive që ofron sistemi arsimor dhe nevojave të tregut. Në Kosovë, mijëra të rinj diplomojnë çdo vit, por shumë prej tyre nuk gjejnë punë në profesionin e tyre ose largohen jashtë vendit menjëherë sapo u jepet mundësia.
Banka Botërore kërkon reforma strukturore, por kjo në gjuhë të thjeshtë do të thotë se Kosova duhet të ndryshojë rrënjësisht mënyrën si funksionon ekonomia.
Banka Botërore rekomandon që Kosova të fokusojë politikat në krijimin e vendeve të punës, përmirësimin e kushteve të punës, si dhe në lehtësimin e pjesëmarrjes së grave dhe të rinjve në ekonomi, përmes shërbimeve më të mira sociale dhe trajnimeve profesionale.
Postimi ” AKB ngre alarmin: Kosova po zbrazet, ekonomi në rënie dhe papunësi e lartë ” eshte marre nga Revista Monitor.
