Bashkimi Evropian po përballet me një faturë shumë më të rëndë për importet e naftës, si pasojë e tensioneve në Lindjen e Mesme dhe ndërprerjeve në furnizimet globale. Gjatë tremujorit të dytë të vitit 2026, blloku shpenzoi mesatarisht 27.6 miliardë euro në muaj për naftën e importuar, me një rritje prej 55.8% krahasuar me të njëjtën periudhë një vit më parë.
E njëjta sasi, kosto shumë më e lartë
Vëllimi i importeve pothuajse nuk ndryshoi, duke u rritur me vetëm 1.2%. Ajo që u shtrenjtua ndjeshëm ishte çmimi: kostoja për ton u ngjit nga 487 në 750 euro. Kjo nënkupton se Evropa po paguan rreth 9.9 miliardë euro më shumë çdo muaj për afërsisht të njëjtën sasi nafte.
Ekspertët e shpjegojnë këtë zhvillim me konfliktin në Lindjen e Mesme dhe pasiguritë rreth Ngushticës së Hormuzit, një arterie kyçe për furnizimet botërore. Varësia e madhe e Evropës nga importet e bën atë veçanërisht të ekspozuar, ndërkohë që konkurrenca me blerësit aziatikë, sidomos me Kinën, rrit më tej presionin mbi çmimet.
Ndikimi te konsumatorët
Efektet po ndihen drejtpërdrejt në xhepat e qytetarëve. Në fund të shtatorit, nafta për automjete në BE arriti në 2.24 euro për litër, duke tejkaluar rekordin e vitit 2022. Më 19 tetor, çmimi ishte 2.14 euro, rreth 38% më i lartë se në fillim të vitit. Për rrjedhojë, mbushja e një depozite 50-litërshe kushton tani rreth 107 euro, nga 77 euro që kushtonte në janar.
Fatura energjetike në rritje
Shtrenjtimi i naftës po fryn edhe faturën e përgjithshme të importeve energjetike të BE-së. Në tremujorin e dytë, këto shpenzime arritën në 115.6 miliardë euro, nga 81.4 miliardë euro në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Rreth 95% e kësaj rritjeje i atribuohet naftës.
Presioni pritet të mbetet edhe në muajt në vijim. Analistët paralajmërojnë se transporti, bujqësia dhe industria do të përballen me kosto më të larta, të cilat mund të reflektohen në çmimet e ushqimeve dhe të produkteve të përditshme. Nëse tensionet gjeopolitike nuk zbuten, familjet evropiane rrezikojnë një tjetër periudhë shtrëngimi të buxheteve.
