Prodhuesit shqiptarë të ujit të pijshëm të ambalazhuar po përgatiten të shtojnë kapacitetet me linja të reja prodhimi, për t'u përballur me një kërkesë që vijon të rritet. Në këtë drejtim, kompania "Qafshtama" ka nënshkruar një marrëveshje me kompaninë italiane SIPA për instalimin e një linje të re, tërësisht automatike, e cila do të vihet në punë në fillim të vitit 2027. Sipas administratorit të kompanisë, Florant Dautaj, investimi pritet të dyfishojë kapacitetin prodhues dhe të mbështesë zgjerimin edhe në tregjet ndërkombëtare.
Dautaj pranon se këtë vit, për shkak të rritjes së çmimit të naftës, prodhuesit e ujit po përballen me kosto më të larta prodhimi dhe shpërndarjeje. Megjithatë, ai thekson se për pjesën e mbetur të vitit nuk parashikohen ndryshime në çmimet për konsumatorët.
Çfarë e ka nxitur rritjen e prodhimit në vend
Të dhënat tregojnë se gjatë vitit 2025 prodhimi i ujit të pijshëm të ambalazhuar në rang vendi ka shënuar rritje të lartë. Sipas Dautajt, kjo ecuri shpjegohet me disa faktorë, ndër të cilët ai veçon zhvillimin e turizmit, shtimin e eksporteve, kryesisht drejt Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut, si dhe rritjen e konsumit vjetor për frymë të ujit të ambalazhuar.
Ai e lidh këtë edhe me një prirje më të gjerë ndërkombëtare. Rritja e konsumit të ujit për frymë është një trend global, ndërsa tregu botëror vijon të zgjerohet nën ndikimin e ndryshimeve në stilin e jetesës, urbanizimit dhe ndërgjegjësimit më të madh të konsumatorëve për shëndetin dhe për zgjedhjen e produkteve të shëndetshme.
Për "Qafshtamën", rritja ka ardhur kryesisht nga konsumi më i lartë në tregun vendas. Administratori përmend dy arsye kryesore. E para lidhet me zgjerimin e vazhdueshëm të rrjetit të shpërndarjes dhe shtimin e klientëve të rinj, duke e bërë produktin më të arritshëm për konsumatorin. E dyta lidhet me rritjen e shitjeve në pikat ekzistuese, veçanërisht në retail.
Sipas tij, ky element i dytë ka rëndësi të veçantë, sepse tregon se rritja nuk buron vetëm nga shtrirja fizike e rrjetit, por edhe nga performanca më e mirë e produkteve në raft. Dautaj vlerëson se pozicioni i kompanisë në treg është sot më i fortë se në vitet e kaluara, si për sa i përket shpërndarjes, ashtu edhe preferencës së konsumatorit.
Kërkesa rritet me rreth 17%, vera me kapacitet maksimal
Kërkesa për produktet e kompanisë ka qenë në rritje gjatë këtij viti. "Qafshtama" ka regjistruar një shtim prej rreth 17% krahasuar me vitin e kaluar. Dautaj shpjegon se kërkesa ka qenë veçanërisht e lartë gjatë sezonit veror, periudhë në të cilën kompania ka punuar me kapacitet maksimal prodhimi.
Pikërisht për t'iu përgjigjur kësaj kërkese dhe për të krijuar hapësirë për rritje të mëtejshme, kompania ka nënshkruar marrëveshjen me SIPA, kompani e njohur italiane, për instalimin e linjës së re në fillim të vitit 2027. Linja do të jetë tërësisht automatike dhe do të bazohet në teknologji moderne e të avancuar. Sipas administratorit, ky investim do të dyfishojë kapacitetin e prodhimit, duke i dhënë kompanisë mundësi për të përballuar kërkesën në rritje dhe për të mbështetur zgjerimin në treg.
HORECA, shtylla kryesore e shitjeve
Pjesa më e madhe e shitjeve të "Qafshtamës" realizohet në sektorin HORECA (hotelet, restorantet, kateringu), që përfshin bare, restorante, hotele dhe resorte. Në këtë segment marka ka prej vitesh një prani të fortë dhe të konsoliduar.
Në të njëjtën kohë, kompania ka një pozicion të rëndësishëm edhe në retail dhe në konsumin familjar, ku gjatë viteve të fundit ka vijuar të forcojë praninë dhe rezultatet e produkteve. Dautaj i cilëson të dy segmentet si shtylla kryesore të aktivitetit tregtar, ndërsa strategjia e kompanisë synon konsolidimin e mëtejshëm të pozicionit të operatorit dhe një zhvillim të qëndrueshëm në të dy kanalet.
Turizmi, motor i kërkesës në sezonin veror
Sipas administratorit, rritja e turizmit ka një ndikim padyshim pozitiv në sektor, sidomos gjatë verës, kur kërkesa për ujë të ambalazhuar arrin kulmin. Më shumë turistë do të thotë aktivitet më i lartë në hotele, resorte, restorante dhe bare, gjë që pasqyrohet drejtpërdrejt në kërkesën për produktet e kompanisë.
Duke qenë se "Qafshtama" ka një prani të konsoliduar në HORECA, zhvillimi i turizmit shihet si një faktor i rëndësishëm që mbështet rritjen e shitjeve dhe zgjerimin e tregut. Dautaj thekson se kërkesa gjatë këtij sezoni rezulton dukshëm më e lartë se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Kostot rriten nga nafta dhe konflikti në Iran
Në tremujorin e dytë të këtij viti, rritja e çmimit të naftës dhe zhvillimet e konfliktit në Iran kanë sjellë një shtrenjtim të konsiderueshëm të disa lëndëve të para, si dhe të kostove të shpërndarjes. Këto rritje janë pasqyruar në koston e përgjithshme të kompanisë.
Megjithatë, Dautaj shpjegon se strategjia e kompanisë ka qenë që pjesa më e madhe e kësaj rritjeje të absorbohet brenda saj. Kjo po arrihet nëpërmjet përmirësimit të sistemeve të prodhimit, optimizimit të proceseve dhe rritjes së eficiencës operacionale. Edhe investimet në teknologji të reja janë pjesë e kësaj qasjeje, me synimin për të rritur produktivitetin dhe eficiencën.
Objektivi, sipas tij, është ruajtja e qëndrueshmërisë së çmimeve në treg, në mënyrë që rritja e kostove të mos kalojë drejtpërdrejt te konsumatori.
Çmimet pritet të mbeten të pandryshuara
Në kushtet aktuale, kompania nuk parashikon ndryshime të çmimeve të shitjes. Politika e saj, sipas administratorit, është ruajtja sa më e madhe e stabilitetit të çmimeve dhe e një raporti të mirë cilësi–çmim për konsumatorin.
Dautaj nuk e përjashton ndikimin e faktorëve të jashtëm, duke pranuar se situata në tregjet ndërkombëtare mbetet e paparashikueshme dhe se zhvillimet gjeopolitike mund të sjellin luhatje të reja të kostove. Megjithatë, sipas tij, për pjesën e mbetur të vitit 2026, në bazë të situatës aktuale, tregu dhe kostot duken relativisht të stabilizuara.
Eksportet: Kosova, Mbretëria e Bashkuar dhe diaspora
Aktualisht, "Qafshtama" eksporton në Kosovë dhe në Mbretërinë e Bashkuar. Eksportet përbëjnë një drejtim të rëndësishëm në strategjinë e zhvillimit të kompanisë, e cila synon të zgjerojë gradualisht praninë ndërkombëtare.
Fokusi fillestar, sipas Dautajt, do të jetë te vendet ku ka një prani të konsiderueshme të komunitetit shqiptar. Investimi i ri dhe shtimi i kapaciteteve do t'i krijojnë kompanisë mundësi më të mëdha për këtë zgjerim dhe për forcimin e "Qafshtamës" si markë shqiptare edhe jashtë vendit.
Standardet europiane dhe roli i qeverisë
Ndërsa Shqipëria përgatitet për anëtarësimin në Bashkimin Europian, bizneset vendase përballen me sfidën e përmbushjes së standardeve për t'u bërë pjesë e tregut europian. Dautaj vlerëson se kompanitë e konsoliduara shqiptare në sektorin e prodhimit të pijeve janë të përgatitura për t'iu përshtatur kërkesave dhe standardeve të reja që lidhen me procesin e integrimit.
Sipas tij, sfida kryesore aktualisht qëndron në faktin se një pjesë e kuadrit të ri ligjor, si dhe mënyra konkrete e zbatimit të tij, mbeten ende për t'u përcaktuar nga qeveria shqiptare. Për industrinë, thekson ai, është e rëndësishme që legjislacioni i ri të jetë në përputhje me atë dhe me standardet e BE-së, por njëkohësisht të hartohet në mënyrë që zbatimi i tij të jetë efektiv dhe eficient në praktikë.
Kompanitë e sektorit të pijeve në Shqipëri janë në komunikim dhe konsultim të vazhdueshëm me institucionet, duke kontribuar me ekspertizë teknike e juridike dhe me përvojën e industrisë në diskutimin dhe hartimin e kuadrit të ri ligjor. Dautaj e cilëson këtë si një proces që vazhdon dhe e sheh bashkëpunimin ndërmjet qeverisë dhe industrisë si thelbësor, në mënyrë që përafrimi me legjislacionin europian të bëhet në mënyrë korrekte dhe efikase, duke krijuar një kuadër të qëndrueshëm për zhvillimin e mëtejshëm të sektorit.