Shqipëria në fund të Europës për doktoratat në shkencë dhe teknologji, sipas Eurostat

Shqipëria zë vendin e fundit në Europë për numrin e të diplomuarve me doktoratë në shkencë, matematikë, informatikë, inxhinieri, prodhim dhe ndërtim, kur ky numër matet në raport me popullsinë e re. Sipas të dhënave të Eurostat, në vitin 2023 vendi ynë kishte 0 të diplomuar me doktoratë për çdo 1 mijë banorë të moshës 25–34 vjeç, ndërkohë që në Bashkimin Europian treguesi ishte 0.9 për 1 mijë banorë. Edhe në vitet para 2023, diplomat e doktoratave në shkenca në Shqipëri kanë qenë në nivele krejt minimale.

Prapa edhe vendeve të rajonit

Hendeku nuk kufizohet vetëm me BE-në, por duket qartë edhe në krahasim me fqinjët. Në vitin 2023, Serbia regjistronte 0.5 të diplomuar me doktoratë për 1 mijë banorë të moshës 25–34 vjeç, ndërsa Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut kishin secila nga 0.1 për 1 mijë banorë.

Te ekonomitë më të zhvilluara të kontinentit, shifrat janë dukshëm më të larta. Zvicra kryeson renditjen me 1.9 doktorantë të diplomuar për 1 mijë banorë të kësaj grup-moshe, e ndjekur nga Franca dhe Luksemburgu me nga 1.3. Gjermania dhe Suedia raportonin nga 1.1 për 1 mijë banorë.

Treguesi i Eurostat mbulon doktoratat në një grup fushash që konsiderohen të lidhura drejtpërdrejt me kapacitetet shkencore dhe teknologjike të një ekonomie: shkencat, matematikën, informatikën, inxhinierinë, prodhimin dhe ndërtimin.

Ecuria sipas gjinisë

Ndarja sipas gjinisë tregon se situata në Shqipëri ka mbetur e ngecur në nivele minimale gjatë viteve të fundit. Te meshkujt, treguesi ishte 0 për 1 mijë banorë në vitin 2021, u ngjit në 0.1 në vitin 2022 dhe ra sërish në 0 në vitin 2023. Te femrat, treguesi qëndroi në 0.1 në vitet 2021 dhe 2022, për të zbritur në 0 në vitin 2023.

Në Bashkimin Europian, diferenca mes gjinive mbetet ende e ndjeshme. Në vitin 2023, numri i meshkujve të diplomuar me doktoratë në këto fusha ishte 1.1 për 1 mijë banorë të moshës 25–34 vjeç, kundrejt 0.7 për 1 mijë te femrat. Për vitin 2024, mesatarja e BE-së u rrit në 1.1 për 1 mijë te meshkujt dhe në 0.8 te femrat. Për Shqipërinë, Eurostat nuk ka paraqitur të dhëna për vitin 2024 në tabelën e publikuar.

Pse ka rëndësi treguesi

Statistikat janë pjesë e të dhënave të Eurostat për të diplomuarit në nivel doktorate dhe llogariten si numër të diplomuarish për çdo 1 mijë banorë të grup-moshës 25–34 vjeç. Numri i doktorantëve në shkenca shihet si një faktor kyç që u mundëson vendeve transformimet teknologjike dhe industriale, ndaj niveli minimal i Shqipërisë sinjalizon një boshllëk në kapacitetet kërkimore të ekonomisë.