BE-ja ka ulur parashikimin për rritjen ekonomike në vitin 2026, pasi kriza në Ngushticën e Hormuzit rriti ndjeshëm çmimet e energjisë në fillim të këtij viti. Me konfliktin ende pa një fund të dukshëm, kostot në rritje të energjisë po nxisin tensione mes shteteve anëtare, të cilat kërkojnë masa shtesë mbështetjeje fiskale.
Komisioni Europian uli të enjten parashikimin për rritjen ekonomike të Evropës në vitin 2026, ndërsa konflikti i vazhdueshëm në Lindjen e Mesme po i shtyn çmimet e energjisë ndjeshëm më lart.
Ekonomia e BE-së tani pritet të rritet me vetëm 1.1% në vitin 2026, nga 1.4% që ishte parashikuar në prognozën e vjeshtës të Komisionit. Parashikimi për eurozonën u ul edhe më tej, në 0.9%.
Në raportin e tij, Komisioni paralajmëroi se ndërprerjet në tregjet globale të energjisë — të shkaktuara nga përshkallëzimi i tensioneve rreth Ngushticës së Hormuzit, një prej rrugëve kryesore botërore për transportin e naftës dhe gazit — kanë përkeqësuar ndjeshëm perspektivën ekonomike të Evropës.
“Sipas raportit, para fundit të shkurtit 2026, ekonomia e BE-së pritej të vazhdonte zgjerimin me ritme të moderuara, krahas një rënieje të mëtejshme të inflacionit. Megjithatë, perspektiva ka ndryshuar ndjeshëm që nga shpërthimi i konfliktit.”
Inflacioni pritet gjithashtu të rritet ndjeshëm për shkak të ndërprerjeve rreth Ngushticës së Hormuzit.
Inflacioni në BE parashikohet të arrijë në 3.1% këtë vit — një pikë përqindjeje më i lartë se pritshmëritë e mëparshme — i nxitur kryesisht nga rritja e fortë e kostove të energjisë, pasi çmimet e naftës dhe gazit u rritën mes frikës për ndërprerje të furnizimeve në Gjirin Persik.
Për zyrtarët e BE-së, kjo goditje rikujton vitin 2022, kur pushtimi i Ukrainës nga Rusia shkaktoi krizën më të rëndë energjetike në Evropë në dekada.
Komisioni e përshkroi trazirën e fundit si “goditjen e dytë të tillë në më pak se pesë vjet”, duke paralajmëruar se varësia e Evropës nga lëndët djegëse fosile të importuara e bën atë shumë të cenueshme sa herë që tensionet gjeopolitike kërcënojnë furnizimet globale me energji.
Besimi i konsumatorëve ka rënë tashmë në nivelin më të ulët në 40 muaj, sipas parashikimit, ndërsa familjet përgatiten për fatura më të larta ngrohjeje dhe karburanti, kurse bizneset përballen me rritje të kostove operative dhe kërkesë më të dobët.
Investimet pritet gjithashtu të ngadalësohen, teksa kompanitë përballen me kushte më të shtrënguara financimi dhe pasiguri në rritje. Rritja e eksporteve po dobësohet, ndërsa kërkesa globale po zbutet.
Pavarësisht përkeqësimit të perspektivës, Brukseli tha se blloku është më i përgatitur sesa gjatë krizës energjetike të lidhur me Ukrainën, falë viteve të investimeve në energjinë e rinovueshme, uljes së konsumit të gazit dhe përpjekjeve për t’u larguar nga furnizimet ruse.
“Përpjekjet drejt diversifikimit të furnizimeve, dekarbonizimit dhe uljes së konsumit të energjisë e kanë vendosur ekonominë e BE-së në një pozicion më të mirë për të përballuar goditjen aktuale,” tha Komisioni.
Megjithatë, zyrtarët e BE-së pranuan se rreziqet mbeten kryesisht të orientuara nga skenari negativ.
Raporti paralajmëroi se ndërprerjet e zgjatura në Ngushticën e Hormuzit, ose në zinxhirët më të gjerë të furnizimit në Lindjen e Mesme, mund t’i rrisin edhe më shumë çmimet e energjisë, të prishin pritshmëritë për uljen e inflacionit në vitin 2027 dhe potencialisht të ndalin plotësisht rimëkëmbjen e Evropës.
Komisioni paralajmëroi gjithashtu se mungesat e produkteve të rafinuara të naftës, plehrave kimike dhe lëndëve të tjera industriale mund të përhapen në zinxhirët globalë të furnizimit, duke rritur kostot e ushqimit dhe prodhimit në të gjithë Europën./FT
Postimi ” BE ul parashikimin e rritjes ekonomike për vitin 2026, ndërsa kriza me Iranin po nxit inflacionin ” eshte marre nga Revista Monitor.
