Ministri britanik i Financave, John Healey, paraqiti buxhetin e parë të qeverisë së drejtuar nga kryeministri Andy Burnham, një paketë që synon të zbusë koston e jetesës dhe t'i mbrojë familjet nga shtrenjtimi i energjisë dhe i karburanteve.

Masat kryesore për familjet

Sipas planit, rreth 20 milionë familje që banojnë në prona me vlerë më të ulët do të marrin një pagesë prej 100 paund, me një kosto të përgjithshme prej 2.6 miliardë paundësh. Gjithashtu, ngrirja e taksës mbi karburantet do të zgjatet të paktën deri në korrik, masë që i kushton buxhetit rreth 1.4 miliardë paund. Shumica e familjeve do të përfitojnë edhe nga heqja e tarifave fikse në faturat e gazit.

Kush e paguan paketën

Për të mbuluar kostot e ndihmës, qeveria planifikon rritje taksash për bankat, lojërat e fatit, kursimet dhe pronarët e banesave, si dhe rregulla më të rrepta të TVSH-së për platformat online.

Healey paralajmëroi se ekonomia britanike po përballet me presione nga konflikti në Gjirin Persik, rritja e çmimeve të naftës dhe gazit, tensionet tregtare dhe lufta në Ukrainë. Sipas tij, qeveria duhet t'i përballojë këto sfida pa vënë në rrezik stabilitetin financiar të vendit.

Paralajmërimet për borxhin dhe rritjen

Zyra për Përgjegjësinë Buxhetore vlerësoi se masat, të kombinuara me inflacionin dhe koston më të lartë të huamarrjes, do ta rrisin borxhin publik me 65 miliardë paund brenda pesë viteve. Parashikimet tregojnë rritje ekonomike prej 1.2% në vitin 2026 dhe ngadalësim në 1% në vitin 2027. Inflacioni pritet të kulmojë në 3.8% në fillim të vitit 2027, ndërsa standardi i jetesës do të mbetet nën presion.

Ekspertët vërejnë se, nëse kostot e energjisë dhe të huamarrjes nuk ulen, qeveria mund të jetë e detyruar të rishikojë planin fiskal, qoftë duke shkurtuar shpenzimet, qoftë duke rritur taksat.

Megjithë shqetësimet për financat publike dhe rritjen, tregjet e pritën pozitivisht buxhetin dhe interesat e obligacioneve britanike afatgjata ranë. Ekzekutivi synon të gjejë ekuilibrin mes mbështetjes për familjet dhe disiplinës fiskale në një periudhë pasigurie për ekonominë globale.