Norma e kthimit (yield-i) e obligacioneve 10-vjeçare të qeverisë franceze, instrumenti që shërben si referencë për tregun e borxhit të vendit, kaloi të mërkurën pragun e 5%. Është hera e parë që nga viti 2002 që kjo normë arrin një nivel të tillë, ndërsa investitorët kërkojnë kthim gjithnjë e më të lartë për të mbajtur në portofol borxhin francez.

Rritja nuk është e papritur. Prej disa javësh yield-et e obligacioneve franceze kanë ardhur në ngjitje, në një kohë kur ligjvënësit janë përfshirë në një përplasje të ashpër për buxhetin e vitit 2027. Projekti parashikon shkurtime shpenzimesh me vlerë miliarda euro, me synimin për të frenuar borxhin publik, i cili tashmë ka arritur rreth 120% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) të Francës. Ky tregues e rendit vendin ndër më të ngarkuarit me borxh në Eurozonë dhe shumë larg kufirit prej 60% të vendosur nga Bashkimi Europian.

Ndikimi te bizneset dhe familjet

Obligacionet OAT të Thesarit francez nuk janë vetëm burim financimi për shtetin. Ato përdoren si pikë referimi për përcaktimin e normave të interesit në një pjesë të madhe të ekonomisë. Për pasojë, rritja e yield-eve mund të përkthehet në kosto më të larta huamarrjeje edhe për kompanitë dhe për familjet.

Herën e fundit që norma e kthimit kishte prekur këtë nivel ishte gjatë krizës financiare të shkaktuar nga shpërthimi i flluskës së kompanive të internetit, e njohur si kriza dot-com.

Njëkohësisht, u zgjerua ndjeshëm edhe diferenca (spread-i) mes yield-it të obligacioneve 10-vjeçare franceze dhe atyre gjermane me të njëjtin maturim, të cilat konsiderohen standardi i besueshmërisë kreditore në Europë. Ky hendek iu afrua 160 pikëve bazë.

Pritet vendimi i Moody’s

Shitjet masive të obligacioneve i shtojnë presionin qeverisë në prag të vendimit që agjencia e vlerësimit Moody’s pritet të marrë të premten për vlerësimin e kreditit sovran të Francës. Shumica e ekonomistëve parashikojnë një ulje të vlerësimit, hap që do të çonte automatikisht në rritjen e kostove të huamarrjes për shtetin.

Kryeministri Sébastien Lecornu po përpiqet të kalojë në Parlament buxhetin e vitit 2027, por nuk disponon një shumicë politike që të mbështesë shkurtimet e shpenzimeve prej 43 miliardë eurosh që ai synon. Edhe në rast miratimi, dokumenti do ta ulte deficitin e Francës vetëm në 5% të PBB-së vitin e ardhshëm, ndjeshëm mbi kufirin prej 3% që BE-ja ka përcaktuar për vendet anëtare.

Tensione në rrugë

Klima politike dhe sociale është rënduar edhe nga protestat e fundjavës. Pjesëmarrësit kërkonin, ndër të tjera, më shumë fonde për shkollat dhe për shërbime të tjera publike, por manifestimet degjeneruan në aktet më të rënda të dhunës në rrugë të parë në vend prej vitesh.