Ministria e Arsimit dhe Sportit, në bashkëpunim me Agjencinë Kombëtare e Kërkimit Shkencor dhe Inovacionit, kanë zyrtarizuar hapjen e thirrjes për financimin e studimeve të doktoraturës për vitin 2026. Gjatë një aktiviteti ku morën pjesë përfaqësues të komunitetit akademik, pedagogë, studiues, doktorantë dhe studentë, ministrja e Arsimit, Mirela Kumbaro, u shpreh se viti i ri akademik ka nisur me infrastrukturë të përmirësuar, programe të reja, buxhete të shtuara dhe mbështetje më të madhe për të rinjtë.

Duke vënë në dukje ecurinë e skemës, ministrja Kumbaro theksoi se Agjencia Kombëtare e Kërkimit Shkencor dhe Inovacionit ka zgjeruar portofolin e saj të mbështetjes. "Jemi në vitin e dytë të këtij programi, por me një skemë shumë më të përmirësuar, shumë më të qartë dhe, mbi të gjitha, me një mbështetje të shumëfishuar për doktorantët. Nëse vitin e kaluar kishim në dispozicion një buxhet rreth 100 mijë euro, këtë vit buxheti i dedikuar kalon 600 mijë euro. Nëse vitin e kaluar kishim një mbështetje deri në 5 mijë euro për doktorant, këtë vit kemi një mbështetje deri në 10 mijë euro për doktoraturat standarde, dhe deri në 30 mijë euro për doktoraturat industriale", tha ajo.

Kumbaro shpjegoi se nisma funksionon mbi parimin e një thirrjeje të vetme që përfshin dy kategori dhe një standard të unifikuar kombëtar, duke shmangur paralelizmat dhe rregullat e ndryshme që ngatërrojnë aplikuesit. Brenda kësaj thirrjeje përfshihen doktoraturat kërkimore standarde për Kategorinë A dhe doktoraturat industriale për Kategorinë B. Këto dy modalitete i përkasin të njëjtës skemë kombëtare financimi dhe ndajnë të njëjtin kuadër administrativ, financiar, monitorues dhe transparence.

Programi i kushton vëmendje të veçantë inovacionit dhe fushave STEM, të cilat konsiderohen si prioritare për investime dhe ku vërehen boshllëqet më të mëdha. Qëllimi kryesor mbetet formimi i studiuesve të aftë për të ndërmarrë kërkime shkencore të pavarura, rezultatet e të cilave ndihmojnë shkencën, ekonominë dhe politikat publike të vendit.

Në fjalën e saj, ministrja përmendi edhe skema të tjera mbështetëse të qeverisë shqiptare për arsimin e lartë, si investimet direkte në laboratorë përmes programeve të Infrastrukturës së Kërkimit Shkencor dhe hapjen e aplikimeve për kredi studentore që pritet të ndihmojnë deri në 500 studentë. Ajo sqaroi se skema e kredisë studentore, e menaxhuar nga Agjencia Kombëtare e Financimit të Arsimit të Lartë, mbulon normën e interesit nga Buxheti i Shtetit, duke lënë për studentin një normë interesi prej vetëm 0.5%. Kjo ndihmë shërben si për tarifat e studimit, ashtu edhe për strehimin, ushqimin dhe transportin.

Sipas Kumbaros, puna për rishikimin e Ligjit për Arsimin e Lartë po vijon intensivisht me universitetet dhe institucionet e varësisë, ndërsa drafti i parë pritet të publikohet në fund të muajit. Ligji i ri synon të përmirësojë kuadrin ligjor dhe të përshtatë programet e studimit me nevojat e tregut të punës. Ajo vlerësoi gjithashtu renditjen e Universitetit të Tiranës në ranglistën ndërkombëtare Times Higher Education World University Rankings 2027.