Qeveria ul TVSH-në për 54 ushqime bazë në 6%, norma standarde rritet nga 20% në 21%

Qeveria planifikon të ulë Tatimin mbi Vlerën e Shtuar për 54 produkte ushqimore bazë, nga 20 për qind në 6 për qind, një ndryshim që ndodh për herë të parë që nga viti 1996. Lista përfshin artikuj të konsumit të përditshëm si mielli, buka, qumështi, orizi, vezët, zarzavatet dhe ushqimet për bebe. Në të njëjtën paketë fiskale, norma standarde e TVSH-së do të rritet me një pikë përqindjeje, nga 20 në 21 për qind.

Lehtësim për familjet, por me kushte

Specialistët e shohin masën si një përpjekje për të ulur barrën e shpenzimeve të konsumit, veçanërisht për familjet me të ardhura të ulëta, që një pjesë të madhe të buxhetit e harxhojnë për ushqim. Megjithatë, ata paralajmërojnë se përfitimi real varet nga mënyra si funksionon zinxhiri i furnizimit.

“Është një ndërhyrje që, në parim, synon të lehtësojë barrën e konsumit për familjet, sidomos për ato me të ardhura të ulëta, të cilat shpenzojnë një pjesë më të madhe të buxhetit për ushqime. Por efekti duhet parë në raport me mënyrën se si funksionon zinxhiri i furnizimit dhe me hapësirën që kanë tregtarët për të ndryshuar çmimet. Nuk mjafton vetëm ndryshimi i normës tatimore për të garantuar të njëjtin përfitim për konsumatorin.”

TVSH-ja është taksë fundore që paguhet për çdo produkt të blerë. Me uljen e propozuar, çdo produkt ushqimor i përfshirë në listë duhet, automatikisht, të kushtojë 14 për qind më lirë duke nisur nga viti 2027. Pyetja kryesore mbetet se sa nga kjo diferencë do të përkthehet në çmime më të ulëta në rafte.

“Pika më e rëndësishme është se kush do ta përthithë këtë diferencë. Nëse konkurrenca në treg është e fortë dhe ka transparencë në formimin e çmimeve, atëherë ka më shumë mundësi që përfitimi t’i kalojë konsumatorit. Në të kundërt, një pjesë e kësaj hapësire mund të mbetet në hallkat e tregtimit, ndaj do të jetë e nevojshme të monitorohet sjellja e çmimeve përpara dhe pas hyrjes në fuqi të masës.”

Shtrenjtim për mallrat dhe shërbimet e tjera

Ndërsa ushqimet bazë pritet të lirohen, produktet e tjera dhe shërbimet rrezikojnë të shtrenjtohen për shkak të rritjes së normës së përgjithshme në 21 për qind. Sipas specialistëve, efekti i kësaj rritjeje mund të shtrihet në shumë sektorë të ekonomisë.

“Kur ndryshon norma standarde, ndikimi nuk kufizohet vetëm te një kategori produktesh, por mund të përhapet në sektorë të ndryshëm të ekonomisë. Bizneset do të duhet të vendosin nëse këtë kosto shtesë do ta përballojnë përmes marzheve të tyre apo do ta transferojnë te çmimi final. Për këtë arsye, bilanci i paketës duhet vlerësuar në tërësi, duke parë jo vetëm lehtësimin për disa produkte, por edhe kostot që mund të krijohen në pjesën tjetër të tregut.”

Turizmi humb një pjesë të privilegjeve

Ndryshimet në TVSH prekin edhe sektorin e turizmit, të cilit i reduktohen lehtësitë fiskale. Për hotelet me 5 yje, agroturizmat dhe shërbimin e akomodimit në strukturat akomoduese, norma e TVSH-së propozohet të rritet nga 6 për qind, sa është në fuqi që prej vitit 2019, në 10 për qind.