Shqipëria ka hedhur hapin konkret drejt ndërtimit të parkut të saj të parë eolik. Ministri i Infrastrukturës dhe Energjisë, Enea Karakaçi, nënshkroi marrëveshjen me kompaninë austriake VERBUND për ndërtimin e parkut të erës në Spille të Rrogozhinës, një projekt me kapacitet të instaluar prej 72.6 MW. Me këtë akt hapet rruga për nisjen e punimeve në terren, ndërsa operimi tregtar i parkut parashikohet të fillojë në tremujorin e parë të vitit 2028.

Sipas ministrit Karakaçi, projekti ndodhet në fazën "gati për ndërtim", pasi zhvilluesi ka përmbushur të gjitha kushtet e kërkuara, është siguruar leja e ndërtimit dhe, në të njëjtën ditë, është nënshkruar edhe marrëveshja për shitblerjen e energjisë elektrike. Parku i Spillesë është një nga tri projektet që u përzgjodhën përmes ankandit të parë për parqet eolike në Shqipëri dhe i pari prej tyre që ka plotësuar të gjitha parakushtet për të kaluar në zbatim.

Diversifikimi i burimeve dhe siguria energjetike

Ministri e cilësoi investimin si një moment të rëndësishëm për diversifikimin e burimeve të energjisë dhe për forcimin e sigurisë energjetike të vendit. Ai kujtoi se Shqipëria e prodhon energjinë elektrike pothuajse tërësisht nga burimet e rinovueshme, por kryesisht nga hidrocentralet. Kjo varësi nga uji e bën sistemin të ndjeshëm ndaj ndryshimeve klimatike dhe luhatjeve të prodhimit, ndaj zhvillimi i energjisë së erës dhe asaj diellore synon të krijojë një sistem më të qëndrueshëm dhe më pak të ekspozuar ndaj këtyre rreziqeve.

Në fjalën e mbajtur gjatë ceremonisë së nënshkrimit, Karakaçi theksoi se marrëveshja nuk përfaqëson thjesht nisjen e një investimi të ri, por fillimin e një etape të re për sektorin energjetik. "Sot shënojmë një hap të rëndësishëm për zhvillimin e sektorit energjetik në Shqipëri, një hap konkret drejt shfrytëzimit të një prej potencialeve më të rëndësishme natyrore të vendit, energjisë së erës", tha ai.

Sipas tij, për herë të parë vendi kalon nga potenciali teorik i energjisë së erës drejt realizimit konkret të një parku eolik në territorin e vet. Ministri e quajti këtë një zhvillim me rëndësi strategjike, i cili mund ta shndërrojë ambicien e qeverisë në realitet, duke e çuar Shqipërinë drejt shfrytëzimit gjithnjë e më të plotë të burimeve të saj të energjisë së pastër.

Karakaçi pranoi se fakti që prodhimi i energjisë elektrike vjen pothuajse i gjithi nga burimet e rinovueshme është një aset i rëndësishëm për vendin, por njëkohësisht krijon edhe një përgjegjësi të qartë: ndërtimin e një sistemi energjetik të diversifikuar. Pikërisht për këtë arsye, sipas tij, qeveria i ka kushtuar vëmendje të veçantë energjisë së erës dhe asaj diellore, si burime që plotësojnë potencialin hidroenergjetik.

"Objektivi ynë nuk është vetëm të prodhojmë më shumë energji, por të kemi një sistem që kombinon më mirë burimet e ndryshme, shfrytëzon potencialet natyrore dhe garanton furnizim më të sigurt për familjet, bizneset dhe ekonominë shqiptare."

Projekti gati për t'u ndërtuar

Parku eolik i Spillesë ndodhet në Bashkinë e Rrogozhinës, pranë bregdetit të Adriatikut. Me kapacitetin prej 72.6 MW, ai pritet të zgjerojë kapacitetet prodhuese nga burimet e rinovueshme dhe të krijojë një bazë të re për zhvillimin e mëtejshëm të teknologjisë së erës në Shqipëri.

Ministri bëri të ditur se ndërtimi nis që nga dita e nënshkrimit. Ai shpjegoi se jo vetëm subjekti zhvillues ka marrë të gjitha dokumentet përkatëse dhe ka plotësuar kushtet, por edhe ministria ka përmbushur detyrimet e saj. Me nënshkrimin e marrëveshjes për shitblerjen e energjisë dhe me lejen e ndërtimit tashmë në dorë, projekti, sipas Karakaçit, është "ready to build", pra mund të ndërtohet menjëherë.

"Ky është një moment që meriton të vlerësohet, sepse tregon se politikat për zhvillimin e burimeve të reja të energjisë po përkthehen në projekte konkrete dhe investime me rëndësi për të ardhmen e vendit", u shpreh ministri.

Rezultat i ankandit të parë për parqet eolike

Karakaçi u ndal edhe te mënyra se si është zgjedhur të zhvillohet sektori. Projekti i Spillesë është rezultat i ankandit të parë për parqet eolike, i zhvilluar disa vite më parë. Nga ky proces u përzgjodhën tri projekte eolike, dhe ai i zhvilluar nga VERBUND është i pari që ka arritur në fazën e punimeve në terren.

Gjatë fjalës, ministri falënderoi posaçërisht Ditmarin dhe Marinelën, përfaqësues të kompanisë, të cilët sipas tij besuan te procesi dhe nuk hoqën dorë nga pjesëmarrja, pavarësisht se projekti kishte specifikat e veta dhe pati dyshime lidhur me disa elemente të fizibilitetit.

"Ambicia jonë është që parku i Spillesë të mos mbetet një projekt i veçuar, por të shërbejë si një pikënisje për zhvillimin e mëtejshëm të këtij sektori", deklaroi Karakaçi.

Partneriteti me VERBUND

Ministri e vlerësoi si kënaqësi faktin që VERBUND, një nga kompanitë kryesore energjetike austriake dhe një nga partnerët kryesorë të Shqipërisë në prodhimin e energjisë së pastër, do të realizojë projektin e parë të parqeve eolike në vend. Ai shprehu shpresën që shembulli i saj të ndiqet edhe nga shumë kompani të tjera.

Sipas Karakaçit, projekti është gjithashtu dëshmi e rëndësisë së partneriteteve ndërkombëtare dhe e besimit që investitorët me përvojë kanë te potenciali energjetik i Shqipërisë. Ai kujtoi se kompania austriake është e pranishme në vend edhe në sektorin hidrik, përmes projektit të Ashtës, gjë që sipas tij krijon një bazë të rëndësishme për zgjerimin e bashkëpunimit në fushën e energjisë së rinovueshme.

Ministri shtoi se qeveria e vlerëson këtë bashkëpunim dhe pret që zbatimi i projektit të shoqërohet me standarde të larta teknike, respektim të afateve dhe përkushtim ndaj cilësisë e sigurisë.

Përfitime për Rrogozhinën dhe kompanitë vendase

Përveç kapacitetit të ri prodhues, investimi pritet të ketë ndikim edhe në ekonominë lokale. Sipas ministrit, Bashkia e Rrogozhinës do të përfitojë nga ndërtimi i parkut përmes rrugëve të aksesit që do të realizohen, si dhe përmes kontentit lokal. Qeveria pret gjithashtu që në kuadër të këtij bashkëpunimi të përfshihen sa më shumë nënkontraktorë shqiptarë.

"E ardhmja energjetike e Shqipërisë nuk ndërtohet vetëm mbi atë që kemi arritur deri më sot, por edhe mbi aftësinë tonë për të shfrytëzuar potencialet që ende nuk janë vënë plotësisht në funksion të ekonomisë", tha Karakaçi, duke shtuar se rëndësia e projektit qëndron edhe në faktin se për herë të parë vihet në zbatim një projekt kaq i madh i energjisë së erës.

Roli i IBRD-së dhe ankandi i ardhshëm

Në mbyllje, ministri falënderoi kompaninë VERBUND, partnerët e projektit dhe të gjithë aktorët që kontribuan për arritjen e këtij momenti, si dhe stafin e Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë. Ai theksoi se bashkëpunëtorët e tij nuk hoqën dorë nga projekti, pavarësisht specifikave dhe kompleksitetit të tij nga pikëpamja e hartimit të kontratës.

Një falënderim të veçantë Karakaçi ua drejtoi partnerëve të IBRD-së, të cilët, sipas tij, e kanë asistuar qeverinë me konsulencë gjatë gjithë procesit, që nga zhvillimi i ankandit e deri në finalizimin e të gjitha kontratave.

Ministri bëri të ditur se partneriteti me IBRD-në do të vazhdojë edhe për ankandet e radhës. Qeveria synon të shpallë në fillim të vitit 2027, nga janari, një ankand të ri për kapacitete të energjisë fotovoltaike dhe të baterive të magazinimit, si pjesë e zgjerimit të burimeve të rinovueshme në vend.

  • Vendndodhja: Spille, Bashkia e Rrogozhinës, pranë bregdetit të Adriatikut
  • Kapaciteti i instaluar: 72.6 MW
  • Zhvilluesi: VERBUND (Austri)
  • Operimi tregtar: tremujori i parë i vitit 2028
  • Ankandi i ardhshëm: fotovoltaikë dhe bateri, i parashikuar në janar 2027