Tatimet njohin rënien e xhiros nga protestat, lehtësi në afat për këstet e tatimfitimit

Administrata Tatimore ka pranuar se protestat e studentëve, të nisura më shumë se dhjetë ditë më parë, kanë sjellë rënie të konsumit dhe të xhiros për bizneset, sidomos për baret dhe restorantet në zonat qendrore të Tiranës. Si pasojë, institucioni ka deklaruar se do të ndryshojë qasjen ndaj bizneseve për parapagimin e kësteve të tatimfitimit për tremujorin e fundit të vitit, duke u krijuar atyre lehtësi në afatin e pagesës.

Rënia e frekuentimit dhe e shitjeve po ndodh pikërisht në periudhën kur bizneset duhet të përballojnë detyrimin për këstet e tatimfitimit për muajt tetor-dhjetor, periudhë që përkon me fillimin e protestave.

Qëndrimi i Administratës Tatimore

Në një deklaratë, Administrata Tatimore sqaroi se situata e krijuar do të merret parasysh në trajtimin e detyrimeve të bizneseve:

“Administrata Tatimore do të marrë në konsideratë situatën e krijuar nga protestat, e cila ka sjellë rënie të frekuentimit në bare dhe restorante, si dhe ulje të konsumit. Duke pasur parasysh vështirësitë financiare me të cilat po përballen bizneset, nuk do të ushtrohet presion për pagesën e kësteve të parapaguara të tatimfitimit për 3 mujorin e fundit të vitit. Pra do të krijohet lehtësi në afat për pagimin e tyre”.

Tatimet bëjnë të ditur gjithashtu se do të kryhen vlerësime për ecurinë e aktivitetit të të gjitha sipërmarrjeve në Tiranë, për të matur ndikimin e protestave në punën e tyre.

Sezoni turistik nën pritshmëri dhe efekti i protestave

Enri Jahja, kryetar i Shoqatës së Bareve dhe Restoranteve, konfirmon se situata aktuale po reflektohet në uljen e konsumit në bare dhe restorante. Sipas tij, në fillim të sezonit turistik, gjatë muajve prill-maj, konsumi kishte shënuar rritje. Kjo prirje, e mbështetur edhe nga fluksi i turistëve të huaj, vijoi edhe në qershor e korrik, ndonëse jo në nivelet që prisnin operatorët.

Jahja e cilëson gushtin si muajin më zhgënjyes për bizneset në aspektin e konsumit. Ai thekson se tabloja mbetet e ngjashme edhe sot, e rënduar nga protestat e ditëve të fundit, ndikimi i të cilave po ndihet veçanërisht përmes anulimit të eventeve të mëdha.

“Në gusht, deri më sot, ka pasur një heshtje të përgjithshme sa i përket sezonit turistik. Sezoni nuk është mbyllur përfundimisht, por ka një stepje për shkak të protestave të ditëve të fundit. Në shumicën e rasteve, hotelet po e ndiejnë këtë situatë përmes anulimeve të eventeve të mëdha”,

u shpreh Enri Jahja.

Shitjet e birrës nga 500 në 15 litra në ditë

Edhe Xhim Begeja, kryetar i Shoqatës së Mikrobirrarive Shqiptare, thekson se pasojat po ndihen më fort te baret pranë qendrës së kryeqytetit. Ai sjell si shembull një lokal pranë zonës së Pazarit të Ri, ku në të njëjtën periudhë më herët shiteshin deri në 500 litra birrë në ditë, ndërsa tani shitjet kanë zbritur në vetëm 15 litra në ditë.

Ndikim të ngjashëm ka pësuar edhe transporti publik, me reduktim të itinerareve dhe të numrit të pasagjerëve. Pas vendimit për pezullimin e pjesshëm të transportit publik në fillim të protestave, pjesa dërrmuese e linjave në kryeqytet edhe aktualisht pothuajse nuk funksionojnë pas orës 14:00.

Pa tolerancë për këstet e 9-mujorit

Nga ana tjetër, Administrata Tatimore ka paralajmëruar se nuk do të tolerojë mospagesën e kësteve të tatimfitimit për 9-mujorin. Në njoftimet që u janë dërguar bizneseve, subjektet që nuk i kanë shlyer këto këste janë paralajmëruar se do të përfshihen në monitorim të thelluar nëse nuk i përmbushin detyrimet brenda datës 20 tetor 2026.

“Në mungesë të pagesës së kësteve paraprake brenda këtij afati, subjekti juaj do të përfshihet në monitorim më të thelluar nga strukturat e Administratës Tatimore, në përputhje me procedurat e administrimit dhe menaxhimit të riskut tatimor”,

thuhet në njoftimin që Tatimet u kanë dërguar bizneseve.

Ankesat për rritjen e kësteve të parapagimit

Njoftimi vjen në një moment kur bizneset kanë ngritur shqetësime për rritjen e kësteve të parapagimit të tatimfitimit për periudhën e fundit të vitit. Sipas tyre, rivlerësimi është bërë kryesisht mbi bazën e rritjes së xhiros, ndërkohë që fitimet nuk janë rritur në të njëjtin ritëm për shkak të kostove më të larta.

Shumë sipërmarrje kanë paraqitur ankesa në rubrikën “çështjet e mia” në sistemin e-Filing, duke kërkuar rishikimin e kësteve të rritura. Lidhur me këto kërkesa për tremujorin e fundit të vitit, Administrata Tatimore ka bërë të ditur se ato do të trajtohen me përgjegjësi, duke marrë parasysh edhe dëmet e shkaktuara nga protestat.

Çfarë parashikon ligji

Neni 63, pika 5, i ligjit nr. 29/2023 “Për tatimin mbi të ardhurat” i jep Administratës Tatimore të drejtën të korrigjojë në rritje parapagimet e tremujorit të fundit të vitit, nëse të dhënat e nëntëmujorit tregojnë se të ardhurat mesatare mujore të biznesit janë rritur me më shumë se 10% krahasuar me periudhën e mëparshme.

Udhëzimi zbatues nr. 26/2023 përcakton se rritja e kësteve nuk mund të kalojë 75% të përqindjes së rritjes së të ardhurave. Megjithatë, bizneset kanë të drejtë të kërkojnë uljen e parapagimeve nëse arrijnë të provojnë se fitimi i tatueshëm i pritshëm do të jetë ndjeshëm më i ulët.

Të ardhurat nga tatimfitimi në rënie

Sipas të dhënave të Ministrisë së Financave, për 8-mujorin e vitit 2026 të ardhurat nga tatimfitimi arritën në 38,6 miliardë lekë. Krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, të ardhurat nga ky zë kanë rënë me 5%, një tregues që ilustron presionin mbi fitimet e sipërmarrjeve dhe që shpjegon interesin e administratës për mbledhjen e kësteve të parapagimit.

Kështu, bizneset ndodhen mes dy realiteteve: nga njëra anë, një lehtësi e premtuar në afat për këstet e tremujorit të fundit, për shkak të pasojave të protestave; nga ana tjetër, një qëndrim i rreptë për shlyerjen e kësteve të 9-mujorit brenda afatit të 20 tetorit 2026, nën kërcënimin e monitorimit të thelluar.