Investimet e huaja direkte po dominohen gjithnjë e më shumë nga pasuritë e paluajtshme.
Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, investimet e huaja në pasuri të paluajtshme për tremujorin e parë të këtij viti arritën vlerën e 172 milionë eurove, në rritje me 65% më shumë krahasuar me tremujorin e parë të vitit të kaluar.
Pasuritë e paluajtshme sollën pothuajse 43% të vlerës totale të investimeve të huaja direkte, duke arritur peshën më të lartë historike në strukturën e investimeve të huaja.
Nëse nga vlera totale e investimeve të huaja përjashtojmë fitimet e ri-investuara (duke supozuar se investimet në pasuri të paluajtshme janë kryesisht flukse të reja hyrëse), ato përbëjnë gati 87% të vlerës së flukseve të kapitaleve të reja të investuara në ekonominë shqiptare.
Që prej vitit 2022, investimet në prona po kryesojnë strukturën e investimeve të huaja direkte në Shqipëri. Cikli i rritjes së shpejtë të çmimeve të pasurive të paluajtshme në Shqipëri në vitet pas pandemisë pas pandemisë po mbështetet në masë të konsiderueshme prej kërkesës që vjen nga investitorët e jashtëm.
Sipas rezultateve të vrojtimit periodik të Bankës së Shqipërisë, gjatë gjashtëmujorit të dytë të vitit 2025, rreth 25% e banesave të shitura janë raportuar të blera nga shtetas jo-rezidentë. Nga këta, rreth 52% rezultojnë shtetas të vendeve të BE-së. Në tërësi, pesha e transaksioneve në të cilat blerësit janë jo-rezidentë ka shfaqur një prirje në rritje gjatë gjashtë viteve të fundit.
Statistikat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se në fund të tremujorit të parë, stoku i investimeve të huaja në pasuri të paluajtshme arriti në rreth 2.83 miliardë euro.
Që nga fillimi i vitit 2020, stoku i investimeve të huaja në real estate është rritur me 486%.
Bazuar në metodologjitë e përdorur për matjen e investimeve të huaja, flukset e tyre vlerësohen me kursin e këmbimit mesatar të periudhës, ndërkohë që stoku vlerësohet me kursin e ditës së fundit të periudhës. Sipas Bankës së Shqipërisë, rritja në stokun e investimeve nuk ka ardhur vetëm nga flukset e reja, por në të duhen llogaritur edhe ndryshimet nga kursi i këmbimit, ndryshimet nga çmimi dhe ndryshimet e tjera. Kjo nënkupton se stoku i investimeve të huaja rivlerësohet në mënyrë periodike, duke reflektuar edhe ndryshimin e çmimit të aseteve.
Sektorët e tjerë të ekonomisë për tremujorin e parë ishin ndjeshëm mbrapa pasurive të paluajtshme për nga vlera e flukseve të reja të investimit.
Sektori i dytë për nga pesha specifike kundrejt totalit të investimeve të huaja direkte vitin e kaluar ishin shërbimet financiare. Ky sektor solli investime në vlerën e 68 milionë eurove ose 17% të totalit. Investimet në këtë sektor ranë me 9.3% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Veçanërisht sektori bankar sjell në vazhdimësi flukse të konsiderueshme investimesh, të mbështetura nga fitimet e larta vjetore dhe nga rritja e kërkesave rregullatore për kapital në vitet e fundit.
Stoku total i investimeve të huaja në këtë sektor ka arritur tashmë në 1.9 miliardë euro. Pavarësisht largimit të një pjese të mirë të grupeve të huaja bankare, në dekadën e fundit investimet e huaja në këtë sektor janë dyfishuar, kryesisht për shkak të fitimeve të ri-investuara.
Rritje shënuan investimet në sektorin energjetik, që për tremujorin e parë të vitit u renditën si sektori i tretë me flukset më të mëdha të investimeve të huaja direkte. Ato prekën vlerën e 38 milion eurove, në rritje me 34% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Stoku i investimeve të huaja në energjetikë ka arritur në 3.9 miliardë euro dhe ky sektor vazhdon të kryesojë strukturën e investimeve të huaja direkte për nga vlera progresive e akumuluar e investimeve.
Sektorë të tjerë që regjistruan vlera domethënëse të investimeve të huaja për tremujorin e parë të vitit ishin industria përpunuese, me 30 milionë euro, por në rënie me 6.3% krahasuar me një vit më parë. Vijojnë tregtia, me 26 milionë euro (në rënie vjetore me 19%) dhe sektori i informacionit dhe komunikimit, me 23 milionë euro (në rritje vjetore me 64%).
Burimi: Banka e Shqipërisë
Postimi ” Thellohet dominimi i pasurive të paluajtshme në investimet e huaja, totali mbi 2.8 mld euro ” eshte marre nga Revista Monitor.
