Deficiti 70 miliardë euro i Ukrainës për 2027 ndërlikon negociatat e BE-së për buxhetin shtatëvjeçar

Bashkimi Evropian ndodhet para një sfide të dyfishtë financiare: ndërsa vendet anëtare negociojnë buxhetin e ardhshëm shtatëvjeçar, atyre u duhet të gjejnë edhe mënyrën për të mbuluar deficitin prej 70 miliardë eurosh që Ukraina pritet të ketë në vitin 2027. Sipas vlerësimeve, rreth dy të tretat e kësaj shume, pra afërsisht 46 miliardë euro, pritet të vijnë nga shtetet e BE-së, ndërsa pjesa e mbetur nga aleatë si Britania e Madhe, Kanadaja, Norvegjia dhe Japonia.

Ndër opsionet kryesore që po shqyrtohen është marrja e borxhit të përbashkët nga vendet anëtare.

Samit dyditor në nëntor

Duke pasur parasysh urgjencën, samiti i posaçëm i liderëve evropianë më 26 dhe 27 nëntor do të zgjasë dy ditë. Në tryezë do të jenë si financimi i Ukrainës, ashtu edhe buxheti i ardhshëm i Unionit. Formalisht bëhet fjalë për dy dosje të veçanta, por në planin politik ato po lidhen gjithnjë e më ngushtë.

Bisedimet për buxhetin kanë nxjerrë në pah ndarjen mes shteteve që kërkojnë ulje të shpenzimeve dhe atyre që synojnë të ruajnë fondet për bujqësinë dhe kohezionin ekonomik.

Faktori francez

Presionin e shtojnë edhe zgjedhjet presidenciale në Francë. Marine Le Pen, kandidate e së djathtës ekstreme dhe kundërshtare e mbështetjes financiare për Ukrainën, ka premtuar se do të ndalë ndihmën franceze për Kievin dhe do të kufizojë kontributin e Francës në buxhetin e BE-së. Diplomatët evropianë paralajmërojnë se vendimet duhet të merren para se fushata zgjedhore në Francë të zvogëlojë hapësirën për kompromis.

Ndarje mes vendeve anëtare

Megjithatë, nuk ka unanimitet nëse urgjenca për Ukrainën do ta lehtësojë apo do ta vështirësojë arritjen e marrëveshjes për buxhetin. Disa vende që kërkojnë frenimin e shpenzimeve janë njëkohësisht ndër mbështetëset kryesore të Kievit, ndaj mund të pranojnë një buxhet më të madh për të siguruar financimin e tij. Nga ana tjetër, shtetet që kundërshtojnë shkurtimin e fondeve të kohezionit mund të refuzojnë një marrëveshje që i detyron të zgjedhin mes interesave kombëtare dhe mbështetjes për Ukrainën.

Republika Çeke, Hungaria dhe Sllovakia kanë lënë të kuptohet se mund të qëndrojnë jashtë çdo skeme borxhi të përbashkët për Kievin, ndërsa pritet që edhe Bullgaria të mbajë të njëjtin qëndrim.

Me çmimet e energjisë dhe kostot e huamarrjes ende në nivele të larta, negociatat parashikohen të jenë të vështira. Brukseli synon të arrijë një zgjidhje deri në fund të vitit, por përçarjet mes vendeve anëtare rrezikojnë të bllokojnë si buxhetin e ardhshëm, ashtu edhe sigurimin e fondeve jetike për Ukrainën.