Qeveria federale e Gjermanisë ka dhënë dritën jeshile për një projektligj që parashikon vendosjen e një takse mbi pijet me sheqer, e cila do të nisë të zbatohet më 1 korrik 2027, me kusht që të marrë miratimin e Bundestagut. Masa ka si qëllim kryesor të ndihmojë financimin e sistemit të sigurimit të detyrueshëm shëndetësor dhe të zbusë presionin për rritjen e kontributeve që paguajnë qytetarët.

Me këtë hap, ekonomia më e madhe e Europës synon dy objektiva njëkohësisht. Nga njëra anë, koalicioni qeverisës kërkon të shtojë të ardhurat e buxhetit federal; nga ana tjetër, dëshiron t’i shtyjë prodhuesit të reduktojnë sasinë e sheqerit në produktet e tyre dhe të ofrojnë alternativa më të shëndetshme për konsumatorët.

Kostot shëndetësore dhe arsyetimi i qeverisë

Sipas qeverisë, sistemi shëndetësor gjerman përballon çdo vit kosto që kalojnë 2 miliardë euro, të cilat lidhen me konsumin e lartë të pijeve me sheqer. Ky konsum konsiderohet si një nga faktorët që kontribuojnë në obezitet, diabet dhe prishjen e dhëmbëve.

Qeveria federale thekson se përmes kësaj takse, Berlini po zbaton “atë që shoqatat e fushave të shëndetësisë, shkencës, mbrojtjes së fëmijëve dhe mbrojtjes së konsumatorit kanë kërkuar prej kohësh”.

Sa pritet të mbledhë taksa

Parashikimet zyrtare tregojnë se taksa do të sjellë të ardhura shtesë për qeverinë federale prej 690 milionë eurosh në vitin 2027, ndërsa në vitin 2028 shuma pritet të arrijë në 925 milionë euro.

Sipas qeverisë, këto fonde do të përdoren për të kufizuar shkurtimet e planifikuara të subvencionit shtetëror për fondin qendror të sigurimeve shëndetësore. Në këtë mënyrë, mund të lehtësohet potencialisht presioni për rritjen e kontributeve të sigurimit shëndetësor që paguajnë qytetarët.

Cilat pije përfshihen dhe sa do të jetë taksa

Projektligji përcakton se taksa do të aplikohet për pijet me përmbajtje totale sheqeri prej 5 gramësh ose më shumë për 100 mililitra. Struktura e saj është me dy nivele:

  • Për pijet me të paktën 5 gramë, por më pak se 8 gramë sheqer për 100 mililitra, taksa do të jetë 0.26 euro për litër.
  • Për pijet me 8 gramë ose më shumë sheqer për 100 mililitra, taksa do të jetë 0.32 euro për litër.

Kjo do të thotë se nën taksë do të bien pijet freskuese si Coca-Cola, çajrat e ftohtë, pijet energjike, nektarët e frutave, si dhe koncentratet e lëngjeve të frutave me sheqer të shtuar.

Përjashtimet

Plani i qeverisë nuk përfshin pijet alkolike dhe versionet e tyre pa alkol. Po ashtu, jashtë takses mbeten qumështi, pijet me bazë tërshëre dhe orizi, si dhe lëngjet e pastra të frutave dhe perimeve. Të përjashtuara do të jenë edhe pijet që përdorin ëmbëltues në vend të sheqerit.

Edhe pse detyrimi do të paguhet nga prodhuesit ose tregtarët me shumicë, qeveria federale parashikon që konsumatorët të shohin rritje të çmimeve të pijeve me sheqer prej disa dhjetëra centësh.

Prodhuesit e vegjël dhe të pavarur, me prodhim vjetor deri në 70 mijë litra, nuk do t’i nënshtrohen taksës. Ndërkohë, një përjashtim i mundshëm për bizneset që prodhojnë deri në 1 milion litra në vit do të kërkonte miratimin e Komisionit Europian, në përputhje me rregullat për ndihmën shtetërore.

Kritikat ndaj masës

Taksa ka hasur kundërshti si para, ashtu edhe pas marrëveshjes brenda koalicionit qeverisës. Kryeministri i landit të Hesenit, Boris Rhein (CDU), ka deklaruar, sipas shërbimit të lajmeve Tagesschau të transmetuesit publik gjerman ARD, se taksa do t’i shtrenjtonte pijet dhe mund të vinte në rrezik vendet e punës në industrinë e pijeve.

Skepticizëm ka shprehur edhe organizata amerikane Tax Foundation, e cila në një raport të publikuar në vitin 2025 vuri në dyshim përfitimet shëndetësore të këtyre taksave. Sipas saj, “Megjithëse taksat mbi pijet me sheqer duket se i rrisin çmimet e tyre, nuk ka prova për përmirësime të konsiderueshme të rezultateve shëndetësore si pasojë e çmimeve më të larta të këtyre pijeve”.

Gjermania pranë vendeve të tjera të BE-së

Nëse ligji miratohet, Gjermania do të radhitet krah disa shteteve të Bashkimit Europian që tashmë aplikojnë taksa mbi pijet me sheqer, si Franca, Portugalia dhe Hungaria. Në rastin e Hungarisë, që nga viti 2011 është në fuqi një taksë më e gjerë për shëndetin publik.