Gjatë periudhës 2021–2025 dhe nëntë muajve të parë të vitit 2026, Kosova ka importuar gjithsej 266,064 vetura dhe automjete transportuese, me një vlerë të përgjithshme që arrin në rreth 3.08 miliardë euro. Nga ky aktivitet, buxheti i shtetit ka mbledhur 913.2 milionë euro në formën e taksave doganore, akcizës dhe tatimit mbi vlerën e shtuar (TVSh).

Të dhënat janë prezantuar nga Oda Ekonomike e Kosovës, e cila ka analizuar importin e veturave dhe të automjeteve transportuese për periudhën 2021–2025 dhe janar–shtator 2026. Analiza përqendrohet në tre elemente kryesore: vëllimin e importit, vlerën e automjeteve që kanë hyrë në vend dhe të ardhurat që ky sektor ka siguruar për arkën e shtetit.

Rreth 11 për qind e të hyrave doganore

Sipas Odës Ekonomike, të hyrat që vijnë nga importi i automjeteve përfaqësojnë rreth 11 për qind të të gjitha të hyrave doganore. Kjo peshë e vendos sektorin ndër kategoritë më të rëndësishme për financimin e buxhetit të Kosovës.

Shifrat tregojnë gjithashtu se të ardhurat doganore nga ky segment kanë ndjekur një prirje rritëse gjatë viteve të fundit. Rritja më e theksuar vërehet te veturat e përdorura, të cilat mbeten kategoria dominuese si për nga numri, ashtu edhe për nga kontributi në buxhet.

Veturat e përdorura, burimi kryesor i të hyrave

Në vitin 2021, të hyrat nga importi i veturave të përdorura ishin 81.6 milionë euro. Një vit më pas, në 2022, ato zbritën lehtë në 80.3 milionë euro. Kthesa erdhi në vitin 2023, kur të ardhurat u ngjitën në 115.8 milionë euro, për të vazhduar me 154.5 milionë euro në 2024 dhe 180.7 milionë euro në 2025.

Për periudhën janar–shtator 2026, të hyrat nga kjo kategori kanë arritur tashmë në 138.4 milionë euro, një shumë dukshëm më e lartë se ajo e realizuar në vitet e para të periudhës së analizuar.

Në pesë vitet 2021–2025, të ardhurat nga importi i automjeteve të përdorura u rritën nga 81.6 milionë euro në 180.7 milionë euro, që përkthehet në një rritje prej rreth 108.6 për qind. Ndërkohë, 138.4 milionë eurot e mbledhura vetëm në nëntë muajt e parë të 2026-s përbëjnë rreth 74.9 për qind të shumës së arkëtuar gjatë gjithë vitit 2025.

Veturat e reja: kontribut më i vogël

Edhe importi i veturave të reja ka sjellë të ardhura të konsiderueshme për buxhetin, por në nivele shumë më të ulëta se ato të automjeteve të përdorura. Të dhënat sipas viteve janë si më poshtë:

  • 2021: 11.9 milionë euro
  • 2022: 10.9 milionë euro
  • 2023: 16.1 milionë euro
  • 2024: 15.5 milionë euro
  • 2025: 13.6 milionë euro
  • Janar–shtator 2026: 8.4 milionë euro

Ndryshe nga veturat e përdorura, kjo kategori nuk shfaq një rritje të vazhdueshme, por luhatje nga viti në vit, me kulmin e arritur në vitin 2023.

Automjetet transportuese të reja dhe të përdorura

Të hyrat nga importi i automjeteve transportuese të reja kanë mbetur në nivele modeste. Në vitin 2021 ato ishin 1.7 milionë euro, në 2022 ranë në 1.2 milionë euro dhe në 2023 u regjistruan 1.0 milion euro. Në vitin 2024 shifra u rrit në rreth 1.5 milionë euro, ndërsa në 2025 arriti në rreth 2.5 milionë euro. Për nëntë muajt e parë të vitit 2026, të ardhurat nga kjo kategori ishin 1.3 milionë euro.

Shumë më e rëndësishme rezulton kategoria e automjeteve transportuese të përdorura, e cila gjithashtu ka njohur rritje të të hyrave doganore gjatë periudhës së marrë në shqyrtim. Në vitin 2021 të ardhurat ishin 8.9 milionë euro dhe në 2022 ranë në 7.3 milionë euro. Në vitin 2023 ato u rritën në 10.2 milionë euro, në 2024 në 15.1 milionë euro dhe në 2025 në 20.2 milionë euro. Për janar–shtator 2026, të hyrat nga kjo kategori arritën në 14.3 milionë euro.

Sipas analizës, këto shifra dëshmojnë se, krahas veturave të përdorura, edhe automjetet transportuese të përdorura janë një kategori me peshë si në strukturën e importit, ashtu edhe në të ardhurat që gjenerohen nga ky aktivitet.

Gjermania, burimi kryesor i automjeteve

Për sa i përket origjinës, importi i automjeteve në Kosovë mbizotërohet nga vendet e Bashkimit Evropian, prej nga vjen rreth 85 për qind e totalit. Sipas të dhënave të Odës Ekonomike të Kosovës, Gjermania është vendi kryesor i origjinës, me rreth 70 për qind të importeve.

Pas Gjermanisë renditen Zvicra, Italia dhe Spanja, të cilat së bashku zënë rreth 15 për qind të importit. Vendet aziatike, përfshirë Kinën, Japoninë dhe Korenë, përfaqësojnë rreth 10 për qind të totalit, ndërsa rreth 5 për qind e automjeteve vijnë nga vende të tjera të botës.

Në tërësi, të dhënat tregojnë se tregu i automjeteve në Kosovë mbështetet kryesisht te veturat e përdorura me prejardhje evropiane, ndërsa të ardhurat që ky import sjell për buxhetin janë rritur ndjeshëm në vitet e fundit, duke e bërë sektorin një nga burimet e rëndësishme të financimit publik.